Lịch sử 10 Bài 16: Các dân tộc trên đất nước Việt Nam Soạn Sử 10 trang 110 sách Cánh diều

Soạn Sử 10 Bài 16: Những dân tộc trên đất nước Việt Nam sách Cánh diều giúp những em học sinh lớp 10 xem gợi ý tham khảo để trả lời những câu hỏi trang 112→120 thuộc chủ đề 7: Cùng đồng những dân tộc Việt Nam.

Lịch sử 10 Bài 16 những em sẽ biết phương pháp trả lời toàn bộ những câu hỏi của bài Những dân tộc trên đất nước Việt Nam chủ đề 7 trong sách giáo khoa Lịch sử 10 Cánh diều. Đồng thời đây cũng là tư liệu hữu ích giúp giáo viên soạn giáo án cho riêng mình. Vậy sau đây là nội dung chi tiết bài Soạn Sử 10 Bài 16 mời người dùng cùng theo dõi và tải tại đây.

Trả lời câu hỏi nội dung bài học Sử 10 Bài 16

1. Thành phần dân tộc theo dân số

Câu hỏi trang 112: Đọc thông tin và xem Bảng 16, những hình 16.1, 16.2 hãy: Nói tên những dân tộc thiểu số trên Việt Nam có dân tộc trên 1 triệu người và những dân tộc thiểu số có dân tộc dưới 5 nghìn người.

Gợi ý đáp án

– Những dân tộc thiểu số có trên 1 triệu người là: Tày, Thái, Mường, Hmông, Khơ-me, Nùng.

– Những dân tộc thiểu số có dưới 5000 người là: Lô Lô; Mảng; Cờ Lao; Bố y; Cống; Ngái; Si La; Pu Péo; Ra Măm; Brâu; Ơ Đu.

Câu hỏi trang 112

Đọc thông tin và xem Bảng 16, những hình 16.1, 16.2 hãy: Nhận xét về cơ cấu dân số theo dân tộc trên Việt Nam hiện nay.

Gợi ý đáp án

Nhận xét cơ cấu dân số Việt Nam hiện nay:

+ Trong cơ cấu dân số Việt Nam hiện nay, dân tộc Kinh có dân số lớn nhất, chiếm khoảng 85.3% tổng số dân

+ 53 dân tộc còn lại chỉ chiếm khoảng 14.7% dân số.

2. Ngữ hệ và phân chia tộc người theo ngữ hệ

Câu hỏi trang 112 SGK Sử 10 CD: Đọc thông tin và xem Sơ đồ 16.1 hãy: Trình bày khái niệm ngữ hệ

Gợi ý đáp án

– Ngữ hệ là 1 nhóm những ngon ngữ có cùng nguồn gốc sở hữu nhau. Quan hệ đấy được xác định bởi những đặc điểm giống nhau về ngữ pháp, hệ thống từ vị cơ bản, âm vị và thanh điệu….

– Ngữ hệ còn được gọi là dòng ngôn ngữ

Giải Luyện tập, vận dụng Lịch sử 10 Bài 16 trang 120

Luyện tập 1

Thành phần dân tộc theo dân số và phân chia tộc người theo ngữ hệ được mô tả như thế nào?

Gợi ý đáp án

– Thành phần dân tộc theo dân số:

+ Trong cơ cấu dân số Việt Nam hiện nay, dân tộc Kinh có dân số lớn nhất, chiếm khoảng 85.3% tổng số dân

Xem Thêm  Tập làm văn lớp 4: Tả cái ô tô đồ chơi của em 3 Dàn ý & 14 bài văn tả đồ chơi yêu thích lớp 4

+ 53 dân tộc còn lại chỉ chiếm khoảng 14.7% dân số.

– Phân chia tộc người theo ngữ hệ: Những dân tộc trên Việt Nam được xếp vào 8 nhóm ngôn ngữ tộc người, thuộc 5 ngữ hệ khác nhau:

– Ngữ hệ Nam Á, gồm:

+ Nhóm ngôn ngữ Việt – Mường: người Kinh, người Thổ, người Chứt

+ Nhóm ngôn ngữ Môn – Khơme: người Khơ-me, Bố-na, Xơ-đăng, Hrê, Cơho, Mnông, Xtiêng, Khơ-mú; Bru-Vân Kiều, Cơ tu, Giẻ Triêng, Tà Ôi, Mạ, Chơ-ro, Xinh-mun…

– Ngữ hệ Mông – Dao, gồm nhóm ngôn ngữ Hmông, Dao: Hmông, Dao, Pà Thẻn.

– Ngữ hệ Thái – Kađai, gồm:

+ Nhóm ngôn ngữ Tày – Thái: Tày, Thái, Nùng, Sán Chay, Dáy, Lào, Lự, Bố Ý

+ Nhóm ngôn ngữ Kađai: La Chi, La Ha, Cờ Lao, Pu-péo

– Ngữ hệ Nam Đảo gồm nhóm ngôn ngữ Mã Lai – Đa đảo: Gia-rai, Ê-đê, Chăm, Ra-giai, Chu-ru…

– Ngữ hệ Hán – Tạng, gồm:

+ Nhóm ngôn ngữ Hán: Hoa, Sán Dìu, Ngái

+ Nhóm ngôn ngữ Tạng – Miến: Hà Nhì, Phù Lá, La Hủ, Lô Lô, Cống, Si La…

Luyện tập 2

Trình bày những nét chính về đời sống vật chất, tinh thần của cùng đồng những dân tộc Việt Nam

Gợi ý đáp án

a/ Nét chính về đời sống vật chất

– Hoạt động kinh tế

+ Nông nghiệp: Hoạt động chế tạo chủ yếu là trồng trọt, chăn nuôi, nhưng có sự khác nhau về hình thức giữa đồng bằng và miền núi.

+ Thủ công nghiệp: cùng đồng những dân tộc trên Việt Nam phát triển thành những nghề thủ công như nghề gốm, dệt, đúc đồng, rèn sắt, làm cho giấy,… từ sớm; 1 số nghề đạt tới trình độ cao

+ Thương nghiệp: chợ vừa là nơi trao đổi, kinh doanh những mặt hàng, vừa là nơi giao lưu văn hoá và mô tả tính cùng đồng.

– Đời sống vật chất

+ Ăn: lương thực, thực phẩm chính là: gạo nếp, gạo tẻ, thịt gia súc, gia cầm, thủy hải sản…. khẩu vị của những dân tộc trên từng vùng, miền có sự khác nhau.

+ Mặc: trang phục cổ xưa của những tộc người có sự khác biệt nhất định, yêu thích sở hữu tập quán và điều kiện sống của từng dân tộc.

+ Trên: nhà trên cổ xưa của người Kinh là nhà trệt; những dân tộc thiểu số thường dựng nhà sàn

– Phương tiện đi lại:

+ Trước đây: phương tiện đi lại cổ xưa của người Kinh là ngựa, xe ngựa, xe kéo tay, trên đường thuỷ có thuyền, bè, mảng, ghe, tàu,… Những dân tộc thiểu số thường dùng: ngựa, voi, trâu/ bò…

+ Trong xã hội tiên tiến, xe đạp, xe máy và ô tô là phương tiện giao thông phổ thông}. Tàu hoả, máy bay cũng phát triển thành phương tiện đi lại quen thuộc của người dân Việt Nam.

Xem Thêm  Đề thi học sinh nhiều năm kinh nghiệm lớp 11 THPT Thuận Thành số 1 tỉnh Bắc Ninh 5 2013 Môn: Lớnán, Lý, Hóa, Văn, Tiếng Anh, Sinh, Lịch sử, Địa lý

b/ Nét chính về đời sống tinh thần

– Tín ngưỡng, tôn giáo

+ Tín ngưỡng: Những tộc người trong cùng đồng dân tộc Việt Nam có tục thờ cúng tổ tiên, thờ những vị thần tự động nhiên, thực hành nghi lễ liên quan tới chế tạo nông nghiệp,… sở hữu những phương pháp thức khác nhau.

+ Tôn giáo: tại Việt Nam có sự hiện diện của những tôn giáo lớn trên thế giới là Phật giáo, Đạo giáo, Hin-đu giáo, Hồi giáo, Công giáo,… Mức độ đậm nhạt của những tôn giáo này khác nhau tùy thuộc} theo tiến trình lịch sử, theo vùng miền và theo tộc người…

– Phong tục, tập quán, lễ hội của những tộc người có sự khác biệt, tạo nên những nét bản sắc văn hóa độc đáo.

– Nghệ thuật

+ Những loại hình nghệ thuật biểu diễn của dân tộc Kinh siêu đa dạng, tiêu biểu như nghệ thuật múa rối nước, chèo, tuồng, đờn ca tài tử, ca trù, hát xoan, dân ca quan họ,…

+ Từng dân tộc thiểu số lại có những làn điệu, điệu múa và nhạc cụ riêng.

Vận dụng

Sưu tầm tư liệu, giới thiệu về đời sống vật chất và tinh thần của 1 hoặc 1 số dân tộc trong cùng đồng những dân tộc Việt Nam.

Gợi ý đáp án

(*) Giới thiệu về dân tộc Thái

Tên dân tộc: Thái

Nhóm dân tộc địa phương: Thái Đen, Thái Trắng

Dân số: 1.820.950 (5 2019).

Ngôn ngữ: thuộc nhóm ngôn ngữ Tày – Thái (ngữ hệ Thái – Ka Đai)

Đời sống vật chất:

– Ăn:

+ Lương thực, thực phẩm chính gồm: gạo nếp, gạo tẻ; thị gia súc, gia cầm, cá… trên mâm cơm hằng ngày của họ phổ thông} món ớt giã trộn muối, tỏi, có rau thơm, mùi vị, là hành, gọi chung là chéo.

+ Ưa thức ăn có những vị: cay, chua, đắng, chát, bùi, ít dùng những món ngọt, lợ, đậm, nồng…

+ Người Thái có thói quen uống rượu cần; hút thuốc lào bằng điếu ống tre, nứa

– Trang phục:

+ Những cô gái Thái mặc áo cánh ngắn, đủ màu sắc sắc, đính khuy bạc, áo bó sát thân, ăn nhịp sở hữu cái váy vải màu sắc thâm, hình ống; thắt eo bằng dải lụa màu sắc xanh lá cây; đeo dây xà tích bạc trên bên hông. Phụ nữ Thái Ðen đội khăn piêu sở hữu những hình hoa văn thêu nhiều màu sắc sắc rực rỡ.

+ Nam giới người Thái mặc quần cắt để thắt lưng; áo cánh xẻ ngực có túi trên 2 bên gấu; trên áo của người Thái Trắng có thêm 1 túi bên ngực trái; cài khuy tết bằng dây vải. Màu sắc quần áo phổ thông} là đen, có thể màu sắc gạch non, hoa kẻ sọc hoặc trắng. Ngày lễ mặc áo đen dài, xẻ nách, bên trong có 1 lần áo trắng, tương tự động để mặc lót. Bình thường quấn khăn đen theo kiểu mỏ rìu. Lúc vào lễ cuốn dải khăn dài 1 sải tay.

Xem Thêm  Văn mẫu lớp 11: Nghị luận xã hội về Lòng bao dung (3 Dàn ý + 10 Mẫu) Những bài văn mẫu hay nhất lớp 11

– Nhà trên: người Thái trên nhà sàn, dáng vẻ khác nhau:

+ Nhà mái tròn khum hình mai rùa, 2 đầu mai rùa, 2 đầu mái hồi có khau cút;

+ Nhà 4 mái mặt bằng sàn hình chữ nhật sắp vuông, hiên có lan can;

+ Nhà sàn dài, cao, từng gian hồi làm cho tiền sảnh;

+ Nhà mái thấp, hẹp lòng, sắp giống nhà người Mường.

– Phương tiện chuyên chở:

+ Gánh là phổ thông}, bên cạnh ra gùi theo kiểu chằng dây đeo vắt qua trán,

+ Người Thái dùng ngựa cưỡi, thồ hàng.

+ Trên dọc những con sông lớn họ siêu nức tiếng trong việc xuôi ngược bằng thuyền đuôi én.

Quan hệ xã hội: Cơ cấu xã hội cổ truyền được gọi là bản mường hay theo chế độ phìa tạo Tông tộc Thái gọi là Ðằm. Từng người có 3 quan hệ dòng họ trọng yếu:

+ ẢI Noong (hầu hết những thành viên nam sinh ra từ 1 ông tổ 4 đời).

+ Lung Ta (hầu hết những thành viên nam thuộc họ vợ của những thế hệ).

+ Nhinh Xao (hầu hết những thành viên nam thuộc họ người tới làm cho rể).

Đời sống tinh thần:

– Cưới xin: Trước kia người Thái theo chế độ hôn nhân sắm bán và trên rể nên việc lấy vợ và lấy chồng cần trải qua bước, trong đấy có 2 bước cơ bản:

+ Cưới lên (gọi là: đong khửn) – đưa rể tới cư trú nhà vợ – là bước thử thách phẩm giá, lao động của chàng rể. Người Thái Ðen có tục búi tóc ngược lên đỉnh đầu cho người vợ ngay sau lễ cưới này. Tục trên rể từ 8 tới 12 5.

+ Cưới xuống (gọi là: đong lông) đưa gia đình trở về sở hữu họ cha.

– Ma chay: Lễ tang có 2 bước cơ bản:

+ Pông là bước phúng viếng tiễn đưa hồn người chết lên cõi hư vô, đưa thi thể ra rừng chôn (Thái Trắng) hoặc thiêu (Thái Ðen).

+ Xống là bước gọi ma trở về ngụ trên gian thờ cúng tổ tiên trên trong nhà.

– Lễ tết: Người Thái ăn tết theo âm lịch.

– Văn nghệ: Người Thái có những điệu xoè, những loại sáo lam và tiêu, có hát thơ, đối đáp giao duyên phong phú.

– Trò chơi: Trò chơi của người Thái phổ thông} là ném còn, kéo co, đua ngựa, dạo thuyền, bắn nỏ, múa xoè, chơi quay và quả mák lẹ. Nhiều trò chơi cho trẻ em.