Phân tích bài thơ Câu cá mùa thu của Nguyễn Khuyến (Dàn ý + 16 mẫu) Phân tích Thu điếu hay nhất

Phân tách Câu cá mùa thu hay phân tách Thu điếu của Nguyễn Khuyến tuyển chọn dàn ý chi tiết kèm theo 16 mẫu cực hay, giúp cho những em học sinh tự động học để mở rộng, nâng cao tri thức, luyện tập kĩ năng về văn phân tách đánh giá bài thơ ngày 1 phải chăng hơn.

Bài thơ Câu cá mùa thu những em sẽ được học trong chương trình Ngữ văn 10 Cánh diều và chương trình Ngữ văn 8 Kết nối tri thức. TOP 16 mẫu phân tách Câu cá mùa thu cực chất gồm cả bài làm cho ngắn gọn và toàn bộ để người sử dụng tham khảo, lựa chọn theo sức viết của mình, giúp người sử dụng học môn Ngữ văn dễ dàng và có sự chuẩn bị phải chăng hơn lúc học.

Dàn ý phân tách bài thơ Câu cá mùa thu

I. Mở bài

  • Đôi nét về tác giả Nguyễn Khuyến: 1 tác giả chịu liên quan đậm nét tư tưởng Nho giáo, sáng tác của ông thường về đạo đức con người, người quân tử. Sau khoản thời gian thấy hiện tại rối ren, ông trên ẩn sáng tác những tác phẩm biểu lộ sự hòa hợp sở hữu thiên nhiên thanh tịnh
  • Bài thơ Câu cá mùa thu: Là 1 bài thơ trong chùm thơ thu bố bài được sáng tác trong thời kì tác giả trên ẩn

II. Thân bài

1. 2 câu đề

– Mùa thu gợi ra sở hữu 2 hình ảnh vừa đối lập vừa cân đối hài hoà “ao thu”, “cái thuyền câu” bé tẻo teo;

  • Màu sắc sắc “trong veo”: sự dịu nhẹ, thanh sơ của mùa thu
  • Hình ảnh: Cái thuyền câu bé tẻo teo ⇒ siêu bé
  • Phương pháp gieo vần “eo”: giàu sức mô tả

– Cũng từ ao thu đấy tác giả nhìn ra mặt ao và ko gian quanh ao ⇒ đặc thù của vùng đồng bằng Bắc Bộ.

⇒ bộc lộ rung cảm của tâm hồn thi sĩ trước cảnh đẹp mùa thu và của tiết trời mùa thu, gợi cảm giác yên tĩnh lạ thường

2. 2 câu thực

– Tiếp tục nét vẽ về mùa thu giàu hình ảnh:

  • Sóng biếc: Gợi hình ảnh nhưng đồng thời gợi được cả màu sắc sắc, đấy là sắc xanh dịu nhẹ và mát mẻ, nên chăng là sự phản chiếu màu sắc trời thu trong xanh
  • Lá vàng trước gió: Hình ảnh và màu sắc sắc đặc thù của mùa thu Việt Nam

– Sự chuyển động:

  • khá gợn tí ⇒ chuyển động siêu nhẹ ⇒sự chăm chú xem của tác giả
  • “khẽ đưa vèo” ⇒ chuyển động siêu nhẹ siêu khẽ ⇒ Sự cảm nhận sâu sắc và tinh tế

⇒ Nét đặc sắc siêu riêng của mùa thu làng quê được gợi lên từ những hình ảnh bình dị, đấy chính là “dòng hồn dân dã”

3. 2 câu luận

– Cảnh thu đẹp 1 vẻ bình dị nhưng tĩnh lặng và đượm buồn:

  • Ko gian của bức tranh thu được mở rộng cả về chiều cao và chiều sâu
  • Tầng mây lơ lửng: gợi cảm giác thanh nhẹ, quen thuộc sắp gũi, yên bình, tĩnh lặng.
  • Hình ảnh trời xanh ngắt: sắc xanh của mùa thu lại được tiếp tục dùng, nhưng ko nên là màu sắc xanh dịu nhẹ, mát mẻ mà xanh thuần 1 màu sắc trên diện rộng ⇒ đặc thù của mùa thu.
  • Hình ảnh làng quê được gợi lên sở hữu “ngõ trúc quanh co”: hình ảnh quen thuộc
  • Khách vắng teo: Gieo vần “eo” gợi sự thanh vắng, yên ả, tĩnh lặng

⇒ Ko gian của mùa thu làng cảnh Việt Nam được mở rộng lên cao rồi lại hướng quản lý vào chiều sâu, ko gian tĩnh lặng và thanh vắng

4. 2 câu kết

– Xuất hiện hình ảnh con người câu cá trong ko gian thu tĩnh lặng sở hữu tư thế “Tựa gối buông cần”:

  • “ Buông”: Thả ra (thả lỏng) đi câu để tiêu khiển, ngắm cảnh mùa thu
  • “Nhiều ngày chẳng được” : Ko câu được cá

⇒ Đằng tiếp theo là tư thế thư thái thong thả ngắm cảnh thu, câu cá như 1 thú vui làm cho thư thái tâm hồn ⇒ sự hòa hợp sở hữu thiên nhiên của con người

– Toàn bài thơ mang trong mình vẻ tĩnh lặng tới câu cuối new xuất hiện tiếng động:

+ Tiếng cá “đớp động dưới chân bèo” → sự chăm chú xem của nhà thơ trong ko gian yên tĩnh của mùa thu, nghệ thuật “lấy động tả tĩnh”

⇒ Tiếng động siêu khẽ, siêu nhẹ trong ko gian rộng lớn càng làm cho nâng cao vẻ tĩnh vắng , “dòng tĩnh tạo nên từ 1 dòng động siêu bé”

⇒ Nói câu cá nhưng thực ra ko nên bàn chuyện câu cá, sự tĩnh lặng của cảnh vật cho cảm nhận về nỗi cô quạnh, uẩn khúc trong tâm hồn nhà thơ, đấy là tâm sự đầy đau buồn trước tình cảnh đất nước đầy đau thương

5. Nghệ thuật

  • Bút pháp thuỷ mặc (dùng đường nét chấm phá) Đường thi và vẻ đẹp thi trung hữu hoạ của bức tranh phong cảnh
  • Vận dụng tài tình nghệ thuật đối.
  • Nghệ thuật lấy động tả tĩnh được dùng thành công
  • Phương pháp gieo vần “eo” và dùng từ láy tài tình

III. Kết bài

  • Khẳng định lại những nét tiêu biểu về nội dung và nghệ thuật của bài thơ
  • Bài thơ đem tới cho độc giả những cảm nhận sâu lắng về 1 tâm hồn yêu nước thầm kín mà thiết tha

Sơ đồ tư duy phân tách Câu cá mùa thu

Phân tích bài thơ Câu cá mùa thu của Nguyễn Khuyến (Dàn ý + 16 mẫu) Phân tích Thu điếu hay nhất

Phân tách Thu điếu đạt điểm 10

Nguyễn Khuyến là 1 nhà thơ lớn của nền văn học trung đại Việt Nam. Ông là người học rộng, tài cao, đỗ đầu cả bố kì thi (Thi Hương, thi Hội, thi Đình) nên được người đời tôn trọng gọi bằng tên Tam nguyên Yên Đổ. Tuy tài cao, hiểu rộng nhưng Nguyễn Khuyến chỉ làm cho quan có mười 5 rồi cáo quan, về quê trên ẩn. Chính vì vậy, ông gắn bó siêu sâu nặng sở hữu làng quê đồng bằng Bắc Bộ và thường viết về những sự vật bình dị, sắp gũi trên quê hương. “Câu cá mùa thu” chính là bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ Nguyễn Khuyến viết về đề tài mùa thu. Bài thơ đã làm cho nổi khuôn cảnh mùa thu trên làng quê và qua đấy nói lên tâm sự thời thế của tác giả.

“Câu cá mùa thu” nằm trong diện chùm thơ có đề tài về mùa thu gồm bố bài thơ nức tiếng: Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh được sáng tác lúc Nguyễn Khuyến đã từ quan về trên ẩn tại quê nhà. Tác phẩm được viết bằng chữ Nôm theo thể thất ngôn bát cú Đường luật sở hữu bố cục 4 phần: đề, thực, luận, kết.

Bài thơ mở đầu bằng 1 ko gian quen thuộc chốn làng quê – 1 cái ao thu và 1 cái thuyền câu bé bé:

Ao thu lạnh lẽo nước trong veoMột cái thuyền câu bé tẻo teo

“Ao thu”, “thuyền câu” – 1 hình ảnh quá đỗi thân thuộc sở hữu người dân vùng đồng bằng chiêm trũng Bắc Bộ. Ao là 1 ko gian bé hẹp, vì thế mà sự xuất hiện của cái thuyền “bé tẻo teo” đã trở nên hài hòa, cân xứng. Cái ao bé hẹp nên con thuyền cũng nên bé bé theo. Nhà thơ đã đặc tả đặc điểm của ao thu đấy là làn nước “trong veo”. Trong veo là siêu trong, siêu tĩnh lặng và có thể nhìn tới cả tận đáy. Và có lẽ, đã vào cuối thu nên ko khí ao thu đã nhuốm khá thở của tiết trời mùa đông và trở nên “lạnh lẽo”. Từ láy “lạnh lẽo” vừa gợi ra tiết trời se lạnh lại vừa diễn tả tĩnh lặng của ko gian. Cảnh thu thực đẹp, thực trong trẻo, êm đềm. Tác giả siêu tinh tế lúc dùng tới 4 vần “eo” trong 2 câu thơ, nó ko chỉ có tác dụng miêu tả ko khí lạnh lẽo, ko gian eo hẹp siêu đặc thù của vùng chiêm trũng Bắc Bộ mà còn gợi ra cảm giác buồn bã, cô đơn trong lòng người.

Sang tới 2 câu thực, bức tranh thu tiếp tục được khắc họa qua những nét vẽ cụ thể hơn, sắc nét hơn:

Sóng biếc theo làn khá gợn tíLá vàng trước gió khẽ đưa vèo

Tác giả đã vận dụng siêu tài tình nghệ thuật lấy động tả tĩnh. Tả dòng động “khá gợn tí” của sóng, “khẽ đưa vèo” của lá để tô đậm dòng sự tĩnh lặng của mùa thu làng quê Việt Nam xưa. Bởi vì ko gian có tĩnh lặng thì người ta new nghe được những âm thanh siêu bé, siêu khẽ đấy. Ko chỉ miêu tả dòng tĩnh, 2 câu thơ còn tiếp tục làm cho nổi bật vẻ đẹp trong trẻo, nên thơ của mùa thu. Điểm xuyết vào giữa bức tranh thu tĩnh lặng đấy là màu sắc vàng của cái lá thu rơi – 1 màu sắc sắc siêu đặc thù cho mùa thu. Tuy nhiên, Nguyễn Khuyến ko lấy màu sắc vàng làm cho gam màu sắc chủ đạo mà điểm xuyết, len lỏi giữa màu sắc xanh của trời, của nước, của ngõ trúc mà thôi. Chữ “vèo” được tác giả dùng thực tinh tế, diễn tả trạng thái siêu nhanh và dứt khoát. Chỉ cần 1 làn gió nhẹ, cái lá vàng đã nhanh chóng đánh “vèo” xuống mặt ao, rơi khỏi cành mà ko hề lưu luyến. Có thể nói, 2 câu thơ đã tô đậm thêm vẻ trong trẻo, tĩnh lặng, nên thơ của bức tranh mùa thu và qua đấy, người đọc cảm nhận được tình yêu thiên nhiên tha thiết của nhà thơ Nguyễn Khuyến.

Bức tranh thu tiếp tục được mở rộng trên cả ko gian chiều cao và chiều sâu:

Tầng mây lơ lửng, trời xanh ngắtNgõ trúc quanh co, khách vắng teo.

Nhà thơ hướng tầm mắt lên cao để ngắm nhìn bầu trời cao rộng, xanh trong, thoáng đãng sở hữu những áng mây lơ lửng giữa ko trung. Màu sắc “xanh ngắt” là nét đặc thù đặc biệt của bầu trời thu Bắc Bộ. Trên nền trời xanh thẳm đấy là những áng mây “lơ lửng”. Từ láy “lơ lửng” diễn tả những áng mây dường như ko trôi theo gió mà ngưng đọng lại lưng chừng trời đồng thời còn gợi ra trạng thái mơ màng trong lòng người. Nhà thơ lại hướng tầm mắt về sắp hơn, dưới mặt đất để ngắm nhìn quang cảnh xung quanh sở hữu ngõ trúc quanh co, ngoằn ngoèo, sâu hun hút, ko hề có bóng dáng tương quan của con người. Từ “quanh co” ko chỉ để tả con ngõ bé, sâu mà còn gợi cho người đọc liên tưởng tới những suy nghĩ ko lối thoát của con người. Bởi vậy, cảnh tuy đẹp nhưng tĩnh lặng và đượm buồn. Đằng sau bức tranh phong cảnh, ta vẫn cảm nhận được tâm hồn tha thiết sở hữu thiên nhiên, cuộc sống.

Tới 2 câu kết của bài thơ, người đọc new thấy bóng dáng của người đi câu cá:

Tựa gối ôm cần, nhiều ngày chẳng đượcCá đâu đớp động dưới chân bèo.

Người đi câu hiện ra sở hữu tư thế có phần nhàn tản: tựa gối ôm cần. Dường như người ngồi câu nhưng lại ko để tâm tới việc câu cá. Sự chờ đợi mà ko chờ đợi, ko kêu ca, buồn phiền về việc ko được cá “nhiều ngày chẳng được” mà dường giống như đang suy nghĩ mông lung để cuối cùng thờ ơ sở hữu việc “cá đâu đớp động dưới chân bèo”. Rõ ràng, người đi câu nhưng ko chú tâm tới việc câu cá và đấy cũng chẳng nên là phần đích khiến cho ông “ôm cần”. Ấy chính là hình ảnh của nhà thơ trong những ngày cáo quan, lui về trên ẩn. Chốn quan trường khiến cho ông chướng tai gai mắt, ông tìm về quê sở hữu thú vui điền viên. Ông đi câu chẳng qua là để tìm 1 chốn thanh tĩnh mong thoát khỏi những ý nghĩ về thời cuộc. Thế nhưng, ông đã ko làm cho được điều đấy bởi tâm trí ông vẫn ko nguôi những suy nghĩ miên man về non sông, đất nước. Nhà thơ muốn tìm sự bình yên lúc ôm cần, buông câu, đắm chìm trong cảnh vật nhưng vẫn ko thể thôi trăn trở, ưu tư sở hữu sự đời.

Có bút pháp thủy mặc Đường thi và vẻ đẹp thi trung hữu họa cùng sở hữu nghệ thuật đối tài tình và hệ thống từ ngữ giàu sắc thái biểu cảm , Nguyễn Khuyến đã vẽ nên bức tranh mùa thu trong trẻo, thanh sơ , tĩnh lặng và man mác đượm buồn từ cõi lòng của thi nhân.

Có thể nói “Câu cá mùa thu” thực sự là bài thơ “điển hình hơn cả cho mùa thu của làng cảnh Việt Nam” như nhà thơ Xuân Diệu đã từng nhận định. Qua bài thơ, ta hiểu được tấm lòng yêu thiên nhiên, đất nước và tâm sự thời thế của tác giả. Bài thơ nói riêng, chùm thơ thu nói chung sẽ còn mãi trong lòng bồ thơ bao thế hệ.

Phân tách Câu cá mùa thu – Mẫu 1

Đi câu là 1 dòng thú thanh tao của những bậc trí giả. Có bậc hiền nhân có tài, bất đắc chi đi câu để chờ thời. Ngồi trên bờ ai mà nghĩ tới chuyện 5 châu 4 biển, nghĩ tới thế sự đảo điên. “Cá ăn đứt nhợ vểnh râu ngồi bờ” (có người còn dùng lưỡi câu thẳng như Khương Tử Nha – Trung Quốc). Có bậc đại nhân vác cần đi câu để hương thú nhàn tản, hòa hợp sở hữu thiên nhiên, suy tư trong trạng thái thư giãn. Nguyễn Khuyến đi câu theo kiểu này. Ông đã mở hết những giác quan để cảm nhận mùa thu, cũng là mùa câu của xứ Bắc. Như những đứa trẻ trong xóm, ông câu cá cũng chăm chú, cũng hồi hộp, cũng yêu thích. Kết quả của cuộc chơi đấy là ông đã được 1 bài thơ “Thu điếu” vào loại kiệt tác của nền văn học nước nhà:

Xem Thêm  FIFA On-line 4 công bố danh sách 55 cầu thủ phải chăng nhất thế giới

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,1 cái thuyền câu bé tẻo teo.Sóng biếc theo làn khá gợn tí,Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo.Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt.Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.Tựa gối, ôm cần nhiều ngày chẳng được,Cá đâu đớp động dưới chân bèo.

Hình ảnh mùa thu hiện lên trong bài thơ sở hữu 1 ko gian hẹp trên chốn làng quê của tác giả, trong 1 dòng ao bé sở hữu cái thuyền câu nhẹ thênh thênh:

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,1 cái thuyền câu bé tẻo teo.

Mẫu tôi trữ tình lặn phía sau ngôn từ. Cảm giác của thi nhân thì hiện lên sắc sảo và tinh tế. Mùa thu đã vào chiều sâu, “ao thu lạnh lẽo” sở hữu mặt nước “trong veo” siêu muốn nhìn, ao thu như là cái gương tròn của làng quê. Làng Bùi của nhà thơ là đồng chiêm trũng siêu nhiều ao, ao bé. Ao bé thì thuyền câu cũng bé theo “bé tẻo teo”, vần eo là thử vận hiểm hóc, vậy mà câu thơ trôi chảy tự động nhiên như ko, như ko có chút gì là kĩ xảo cả.

Thuyền câu đã hiện ra đấy mà người câu đâu chẳng thấy. Cũng chưa thấy cần thấy nhớ gì cả. Người đi câu còn mải mê sở hữu trời nước của mùa thu:

Sóng biếc theo làn khá gợn tí,Lá vàng, trước gió khẽ đưa vèo.

Ao thu ko còn tĩnh lặng nữa mà đã nổi sóng sở hữu 2 thanh trắc trên đầu câu (sóng biếc) và 2 thanh trắc trên cuối câu (gợn tí). Sóng bé vì ao bé, lại là trong chỗ khuất. Gió nhẹ, gió heo might mùa thu. Sóng lại có màu sắc sắc, “sóng biếc” thực đẹp. Ngòi bút của tác giả tinh tế tới từng chi tiết bé. 2 câu thực đối siêu chỉnh “sóng biếc” đối sở hữu “lá vàng”, đều là màu sắc sắc đặc thù của mùa thu. “Tương đối gợn tí” đối sở hữu “khẽ đưa vèo”, vận động của chiều dọc tương xứng sở hữu vận động của chiều ngang thực tài tình.

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo.

Nhà thơ đã thả hồn theo cái lá vàng “khẽ đưa vèo” trên mặt ao trong veo. Mẫu màu sắc vàng của mùa thu mà bao nhiêu thi nhân đã ngợi ca:

Con nai vàng ngơ ngácĐạp trên lá vàng khô

(Lưu Trọng Lư)

Vàng rơi! Vàng rơi! Thu mênh mông.

(Bích Khê)

Và đây là cái lá vàng của Nguyễn Khuyến trong bài thơ “Thu điếu” dưới ánh mắt của Xuân Diệu: “Mẫu thú vị của bài Thu Điếu trên những điệu xanh, xanh ao, xanh bờ, xanh sóng, xanh tre, xanh trời, xanh bèo, có 1 màu sắc vàng đâm ngang của cái lá thu rơi…”. Lời bình của Xuân Diệu thực là tâm đắc.

Nhà thơ mở ko gian lên chiều cao tạo nên ko khí khoáng đạt và ko gian được mở rộng nên bức tranh “Thu điếu” thêm đường nét, thêm màu sắc sắc:

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.

Màu sắc da trời “xanh ngắt” thực là đẹp, màu sắc xanh xao mà tha thiết. Trong màu sắc “xanh ngắt” có dòng thăm thẳm của chiều cao. Mây ko trôi mà “lơ lửng” những áng mây trắng “lơ lửng” trên bầu trời “xanh ngắt” thực là thanh bình. Rồi tác giả lại trở về cận cảnh sở hữu hình ảnh của làng quê. “Ngõ trúc quanh co”, đường làng quanh co thân thuộc sở hữu bóng tre trùm mát rượi. Nhưng bao giờ trong thơ Nguyễn Khuyến tre cũng nói là trúc, “Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu” (Thu vịnh), “Ngõ trúc quanh co khách vắng teo”. Nguyễn Khuyến thích dòng hình thể loại cây chí khí đấy “Trúc dẫu cháy đốt ngay vẫn thẳng”. Những nét trúc thẳng đối lập sở hữu những nét quanh co của đường làng thực là gợi cảm. Trời lạnh, đường quê vắng vẻ, “khách vắng teo”. Bức tranh thu đượm buồn. Những thi sĩ thích miêu tả cảnh thu trong tĩnh lặng, đẹp, nhưng buồn. Sau Nguyễn Khuyến, nhà thơ lãng mạn Xuân Diệu cũng viết:

Đã nghe rét mướt luồn trong gióĐã vắng người sang những chuyến đò

(Đây mùa thu tới)

Bài thơ kết thúc sở hữu hình ảnh của người đi câu như 1 nét tự động họa:

Tựa gối, ôm cần nhiều ngày chẳng được,Cá đâu đớp động dưới chân bèo.

Nhà thơ thu mình lại “tựa gối ôm cần”, dường như để tương xứng sở hữu khuôn ao bé, sở hữu cái thuyền “bé tẻo teo”. Người đi câu đang đắm chìm trong suy tư thì 1 cử động đã làm cho cho nhà thơ sực tỉnh:

Cá đâu đớp động dưới chân bèo.

Bố chữ “đ” (đâu, đớp, động) miêu tả 1 chút xao động trong làn ao và siêu nhiều xao động trong lòng thực là tài tình.

Có ý kiến cho rằng cử chỉ đi câu của Nguyễn Khuyến giống sở hữu Khương Tử Nha và nhà bình luận đấy hết lời ngợi ca cả 2 ông. Ko! Nguyễn Khuyến đâu có còn chờ thời. Nhà thơ chỉ muốn tan hòa vào thiên nhiên, vào non nước. Toàn bộ hình tượng thơ “Thu điếu” đã sửa soạn cho thái độ này. Khuôn cảnh hẹp, ao bé, cái thuyền “bé tẻo teo”. Nhà thơ thu mình lại “tựa gối ôm cần” hòa điệu sở hữu thiên nhiên, tan hòa sở hữu non nước. Thế thì làm cho sao thái độ đi câu của Nguyễn Khuyến lại giống sở hữu thái độ đi câu của Khương Tử Nha được? Còn đồng tình sở hữu ai đấy là chuyện riêng. Tôi đồng tình sở hữu Nguyễn Khuyến.

Trong chùm thơ bài viết về mùa thu của Nguyễn Khuyến, trường hợp được chọn 1 bài thì đấy là bài “Thu điếu”. Bài thơ “Thu điếu” là kiệt tác trong nền thơ cổ điển nước nhà. Bức tranh mùa thu được miêu tả bằng những hòa sắc tinh tế, những đường nét gợi cảm. Nhạc điệu cũng độc đáo. vần gieo hiểm hóc mà tự động nhiên, hồn nhiên. Theo Xuân Diệu, cả bài thơ ko còn lép chữ nào. Thực là 1 nghệ sĩ cao tay. Mẫu tình của nhà thơ cũng theo kịp dòng tài. Mẫu tình của nhà thơ đối sở hữu quê hương làng cảnh, sở hữu non sông đất nước thấm trong từng chữ từng lời làm cho xúc động hết thảy từng tâm hồn Việt Nam.

Phân tách Câu cá mùa thu – Mẫu 2

Nguyễn Khuyến là nhà thơ nổi danh sở hữu phong bí quyết thơ đặc thù, biệt lập. 1 trong những bài thơ tiêu biểu cho phong bí quyết thơ của ông chính là bài Câu cá mùa thu.

Mở đầu bài thơ tác giả miêu tả khuôn cảnh thiên nhiên sắp gũi sở hữu làng quê:

“Ao thu lạnh lẽo nước trong veoMột cái thuyền câu bé tẻo teo”

“Ao” là hình ảnh sắp gũi, thân thuộc sở hữu người nông dân. Thời tiết chuyển sang mùa thu, ngay cả dòng ao cũng mang trong mình khá hướng, âm hưởng mùa thu sở hữu làn nước mát lạnh và trong veo. Trong khuôn cảnh mùa thu sở hữu ao nước trong xanh, làn nước mát lạnh đấy là hình ảnh cái thuyền câu của người thi sĩ bé bé, lọt thỏm trong ko gian rộng lớn trở nên “bé tẻo teo”. Khuôn cảnh thiên nhiên, bức tranh mùa thu trở nên đẹp đẽ và mang trong mình màu sắc sắc biệt lập ko lẫn sở hữu bất cứ nơi nào.

Bức tranh mùa thu trên làng quê được miêu tả trên những cảnh vật thân thuộc khác:

“Sóng nước theo làn khá gợn tíLá vàng trước gió khẽ đưa vèo”

Làn gió thổi lăn tăn sóng trên mặt nước “khá gợn tí” làm cho cho bức tranh tuy động nhưng vẫn tĩnh. Tiếng sóng nước bé bé ti li gợn gợn gợi cảm giác thanh bình. Hình ảnh cái lá vàng rụng khỏi cây và rơi xuống đất được miêu tả sinh động “khẽ đưa vèo” vừa gợi sự mỏng manh yếu đuối của cái lá bị gió cuốn bay vừa gợi âm thanh mùa thu – âm thanh của những cái lá rơi.

Bầu trời mùa thu mang trong mình vẻ đẹp thanh bình:

“Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắtNgõ trúc quanh co khách vắng teo”

Bầu trời mùa thu có những đám mây lơ lửng trên ko trung tầng tầng lớp lớp nhưng vẫn để lộ ra khoảng trời trong xanh tạo ra bầu ko khí dịu mát. Thêm vào đấy là quang cảnh xung quanh thi sĩ sở hữu con ngõ chạy quanh co nhưng vắng lặng ko 1 bóng người làm cho cho ko gian trở nên vô cùng yên tĩnh.

Trong bức tranh mùa thu thanh bình đấy là hình ảnh người thi sĩ ung dung, tự động do tự động tại:

“Tựa gối buông cần nhiều ngày chẳng đượcCá đâu đớp động dưới chân bèo”

Trong bức tranh thiên nhiên mùa thu đấy là hình ảnh người thi sĩ thong dong buông cái cần câu để câu cá mà ko chút vướng bận nhưng đợi mãi ko có con cá nào cắn câu. Hình ảnh đàn cá “đớp động dưới chân bèo” tạo cảm giác thú vị. Người thi sĩ có thể nhìn thấy con cá, nghe thấy tiếng động của nó nhưng ko thể bắt được chúng. Bức tranh mùa thu sở hữu những cảnh vật quen thuộc của làng quê Việt Nam tuy giản dị nhưng vô cùng tươi đẹp. Trong bức tranh thiên nhiên đấy là hình ảnh con người ung dung, thong dong tận hưởng cuộc sống.

Vần “eo” thường được người ta cho rằng mang trong mình ý nghĩa ko phải chăng và ko might mắn nhưng nhờ có sự sáng tạo của mình, Nguyễn Khuyến đã mang trong mình tới cho bạn đọc dòng nhìn new mẻ, sự tươi vui lúc gieo vần này và tạo ra 1 bài thơ hay, độc đáo. Nhiều 5 tháng qua đi nhưng bài thơ vẫn giữ nguyên vẹn giá trị ban đầu của nó và để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng nhiều thế hệ bạn đọc.

Phân tách Câu cá mùa thu – Mẫu 3

Nhắc tới mùa thu, thường gợi cho ta nghĩ tới vẻ đẹp dịu dàng, êm điềm mà bàng bạc 1 nỗi sầu khắc khoải, mà man mác 1 nỗi niềm tha thiết. Bởi vậy, thu đi vào những trang thơ của người nghệ sĩ vừa đẹp cảnh lại vừa đẹp tình. Trong kho tàng văn thơ trung đại Việt Nam, đã nhắc tới mùa thu thì ko thể ko nhắc tới chùm thơ thu của “ông hoàng mùa thu” – Nguyễn Khuyến. Qua bức tranh “Thu điếu” (Câu cá mùa thu) , cùng tới sở hữu dòng tình của Nguyễn- 1 bầu tâm sự nói mấy cũng ko vơi, nhìn vào đâu cũng thấy thơ, cũng có thể bắt vào thơ.

Chỉ bằng 1 vài đường nét, 1 vài sắc màu sắc điểm tô, ta thấy được qua bức tranh “câu cá mùa thu” của Nguyễn Khuyến chan chứa mênh mang trong mình những dòng tình của thi nhân. Mà có lẽ trước hết, “tình” trên đây chính là dòng tình gắn bó, dòng tình quyện hòa, dòng tình tha thiết sở hữu thiên nhiên non nước. Đọc “Thu điếu”, ta như được đắm mình vào 1 ko gian thu siêu riêng của nông thôn đồng bằng Bắc Bộ.

Giả dụ qua “Thu hứng”, Đỗ Phủ vẽ ra 1 bức tranh mùa thu đặc thù của miền Bắc Trung Quốc, hài hòa giữa dòng xác xơ, tiêu điều sở hữu dòng dữ dội, chao đảo; trường hợp qua “Thu vịnh”, mùa thu được Nguyễn Khuyến đón nhận từ ko gian thoáng đãng mênh mông sở hữu cặp mắt hướng thượng, khám phá dần những tầng cao của ko gian, thì tới “thu điếu” – mùa thu được tạo nên bằng đa số những thi liệu “đượm chất thu” và hết mực cổ điển.

Hình ảnh “thu thủy”- làn nước mùa thu sóng đôi sở hữu “thu thiên”- bầu trời thu, hài hòa cùng “thu diệp” – lá thu và hình ảnh “ngư ông” – người câu cá. Ao thu – vốn là 1 ko gian chẳng còn xa lạ của vùng quê Bắc Bộ. Trung tâm của bức tranh thu là 1 cái thuyền câu “bé tẻo teo”. Từ chính cái thuyền con giữa lòng ao bé đấy, ánh mắt của thi nhân bao quát ra xung quanh và cảm nhận mặt nước ao thu lạnh lẽo và trong veo tới hết độ.

Rồi mùa thu hiện lên sở hữu nào sóng biếc “gợn tí”, xa hơn 1 chút là hình ảnh lá vàng “khẽ đưa vèo” trong gió, cao hơn là khoảng ko gian vời vợi của bầu trời “xanh ngắt”, males theo lối đi của cái ao bé là ngõ trúc “quanh co” uốn lượn… và tới cuối cùng, tầm mắt của thi nhân lại quay về sở hữu cái thuyền câu bởi âm thanh của tiếng cá “đớp động” dưới chân bèo. Khuôn cảnh hiện lên đẹp tựa tiên cảnh, nhưng lại là vẻ đẹp vô cùng giản dị thân thuộc, gắn liền sở hữu đồng đất quê hương.

Xuân Diệu từng nhận xét: “…Thu điếu (Câu cá mùa thu) là điển hình hơn cả cho mùa thu của làng cảnh Việt Nam”. Mùa thu của thi nhân ko chỉ gây ấn tượng trên màu sắc sắc, ko những đẹp trong từng nét họa mà còn vang động những thanh âm siêu riêng. Ao thu hiện ra qua 2 tính từ: “lạnh lẽo” và “trong veo” – ao lạnh, nước yên và trong tới tận đáy. Tại đây, dòng trong đã music hành cùng dòng tĩnh: càng trong lại càng tĩnh, càng tĩnh lại càng trong.

Xem Thêm  Đề thi tuyển sinh lớp 10 THPT TP Hà Nội 5 học 2013 - 2014 môn Lớnán - Có đáp án Đề thi tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội

Còn bầu trời, Nguyễn lựa chọn điểm tô màu sắc “xanh ngắt” – là sợi chỉ xuyên suốt kết nối chùm thơ thu bố bài của thi nhân, cũng bởi vậy mà trở nên gam màu sắc đặc thù cho hồn thơ thu Nguyễn Khuyến. “Xanh ngắt” là xanh trong tuyệt đối ko chút pha trộn, ko chút gợn tạp. Nguyễn Khuyến đã mở lòng để đón nhận dòng thần thái siêu riêng của bầu trời thu như thế.

Còn sở hữu “gió thu” tác giả ko miêu tả quản lý mà dùng bút pháp cổ điển “vẽ mây nảy trăng”. Tả sóng nước “gợn tí”, tả lá vàng “khẽ đưa vèo” chính là nhà thơ đang họa nên gió. Có hình ảnh “ngõ trúc quanh co – vắng teo” ko 1 bóng người qua gợi nên 1 ko gian thu yên tĩnh tới êm điềm. Câu thơ cuối đã được tác giả khéo léo lồng vào bút pháp thi ca cổ điển “lấy động đánh tĩnh”.

Nên là 1 ko gian tĩnh lặng tuyệt đối thì cả con người sở hữu thiên nhiên new có thể giật mình trước âm thanh siêu bé – “cá đớp động”. Mẫu động của tiếng cá đớp càng làm cho nổi bật dòng tĩnh chung của cảnh. Bức tranh thu hiện lên sở hữu vẻ đẹp thanh vắng, quạnh hiu, chỉ có duy nhất thi nhân đang trong vai của 1 ngư ông đối diện sở hữu thiên nhiên mà giống như đang chìm vào cõi suy tư trầm ngâm. Ko gian tĩnh lặng, vắng người, vắng tiếng, cảnh hẹp và thu bé trong khuôn ao làng xóm.

Bức tranh thu của Nguyễn Khuyến còn là sự hòa quyện tinh tế giữa muôn vàn cung bậc của những “điệu xanh” (Xuân Diệu): xanh ao, xanh sóng, xanh bèo, xanh bờ, xanh trời và xanh trúc. Rồi điểm xuyết giữa những sắc xanh đấy, người ta thấy nổi bật 1 màu sắc “lá vàng” đã tạo nên sự hòa sắc nhẹ nhàng cho cả bức tranh. “Lá vàng” thường gợi sự tàn phai, tiêu điều, vốn là biểu tượng cho mùa thu phương Bắc.

Nguyễn Khuyến gợi chứ ko tả, chỉ sở hữu bố từ “khẽ đưa vèo” mà gợi được cả dòng thanh sơ nơi màu sắc vàng của cái lá trên nền trời xanh đang chao nghiêng, trên sóng biếc gợn nhẹ. Đây chính là khoảnh khắc bất ngờ mà đầy chất thơ của tạo vật cho thấy đôi mắt sở hữu ánh nhìn chủ động của người nghệ sĩ. Tác giả giống như đang nghiêng lòng mình, lắng nghe mọi tàn phai trong sự chuyển động khẽ khàng của cảnh.

Cả bức tranh thu là sự hòa điệu về đường nét chuyển động mảnh mai, nhẹ nhàng tới tinh tế thông qua chuỗi những động từ: “khơi gợn tí”, “lơ lửng”, “khẽ đưa vèo”… Ao thu bé nên thuyền câu bé, trời xanh ngắt nên nước thêm trong, khách vắng teo nên người ngồi câu cũng trầm ngâm, yên lặng. Bức tranh thiên nhiên được hòa sắc vào nét, bỗng trở nên hài hòa xứng hợp, xinh xắn tới lạ kì.

Như vậy, để làm cho sống dậy hồn của cảnh trên trang viết, Nguyễn Khuyến đã dùng 1 hệ thống ngôn từ vô cùng tài hoa – thứ ngôn ngữ gợi cảm, giàu nhạc điệu và được biến hóa trải qua sắc thái bất ngờ. Trước hết là hệ thống những từ láy vừa gợi hình, vừa gợi cảm, những tính từ chỉ mức độ được hài hòa hết sức tinh tế: “lạnh lẽo, trong veo, bé tẻo teo, gợn tí, vèo, lơ lửng, xanh ngắt, quanh co, vắng teo”.

Việc lựa chọn vần “eo” – vốn được coi là vần chết trong thi ca, dưới ngòi bút tài tình của tác giả đã thành công bất ngờ, gợi cho ta cảm giác ko gian từng lúc 1 thu hẹp, bức tranh càng gợi cảm giác xinh xắn, bé bé siêu thích hợp sở hữu ý kiến thẩm mĩ cổ điển của người Việt xưa. Cảnh thanh đạm, đơn sơ, ko lộng lẫy nhưng vẫn hết sức gợi cảm; cảnh đẹp nhưng lại đượm buồn.

Nguyễn Du đã từng đúc kết 1 qui luật: “Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu”, bức tranh thu của Nguyễn Khuyến cũng vậy, cũng mang trong mình nặng những nỗi niềm tâm sự u hoài của tác giả trước thời cuộc đổi thay đổi. Bài thơ, có thể nói, đã được hình thành từ sự cùng hưởng giữa nỗi sầu ủ sẵn trong cảnh và niềm cô đơn ẩn sâu trong lòng người.

Có nhan đề: “Câu cá mùa thu” nhưng nhân vật trữ tình lại chẳng mấy bận tâm tới chuyện câu cá, mà nói “câu cá” thực ra là để đón nhận cảnh thu vào lòng mà gửi gắm tâm sự. Bức tranh thu tĩnh lặng hay chính là 1 cõi lòng tĩnh lặng tuyệt đối. Mẫu se lạnh của cảnh thu đang thấm vào tâm hồn của nhà thơ hay dòng lạnh của lòng thi nhân đang tỏa lan ra cảnh vật?

Tại Nguyễn Khuyến, ta thấy 1 nỗi buồn u hoài thăm thẳm cô đơn của 1 nhà nho lánh đời thoát tục, nhưng trong lòng vẫn canh cánh nỗi niềm dân nước. Cũng giống như Nguyễn Trãi 5 xưa về Côn Sơn trên ẩn, Nguyễn Khuyến nhàn thân nhưng ko nhàn tâm. Lúc ông đạt tới đỉnh cao sự nghiệp thì cũng là lúc dân tộc bước vào 1 giai đoạn lịch sử đầy bi thương.

Chế độ phong kiến bấy giờ trở nên 1 gánh nặng của lịch sử, ko còn đủ khả năng để đưa đất nước thoát khỏi họa ngoại xâm và nô dịch. Hệ tư tưởng Nho giáo mà nhà thơ từng tôn thờ đã trở nên lạc hậu, lỗi thời. Nguyễn Khuyến ý thức sâu sắc sự bất lực của bản thân. Ông luôn cảm thấy băn khoăn, bứt rứt vì ko thể làm cho gì hơn cho đất nước, cho nhân dân.

Điều duy nhất ông có thể làm cho là bất hợp tác sở hữu kẻ thù, lui về quê trên ẩn, giữ gìn tiết tháo nhân bí quyết, quên đi những dằn vặt sự đời nhưng muốn quên mà chẳng thể quên được. Tại nơi thôn quê thanh sơ, Nguyễn Khuyến vẫn đau đáu 1 nỗi quan hoài thường trực – ông là 1 con người nặng tình sở hữu đất nước, sở hữu quê hương. 2 câu thơ cuối kết lại ổ cảm xúc, gợi ra lòng người thảnh thơi sở hữu tư thế thu mình ngồi tới lặng lẽ của 1 ngư ông “lánh đục về trong”

“Tựa gối buông cần nhiều ngày chẳng đượcCá đâu đớp động dưới chân bèo”.

Nhà thơ chăm chú dõi nhìn cảnh sắc mùa thu, cho tới lúc nghe tiếng cá đớp động dưới chân bèo new giật mình sực tỉnh. Vừa trở về sở hữu hiện tại, nhà thơ đã đưa mình vào trạng thái lửng lơ… 1 chữ “đâu” mà ko thể phân biệt được đâu là hư, đâu new là thực. “Đâu” là đâu có hay “đâu” là đâu đấy? Bức tranh thu liệu thực có tiếng cá đớp động hay ko? Người đọc ko biết, thi nhân cũng ko tài nào lí giải nổi. Người ngồi câu mà như hóa thạch giữa ko gian, thời kì, đi câu mà dòng chí lại ko đặt trên việc đi câu.

Từng thi sĩ làm cho thơ, trước hết là nên thổi được dòng hồn mình vào đấy, nên biết biến hóa những con chữ thô cứng ngập tràn thi vị và “nhảy múa” trong cảm xúc. “Đọc 1 câu thơ hay tức là ta gặp gỡ 1 tâm hồn con người” (A-tô-ni Phơ-răng). Qua “Thu điếu”, ta thấy được trên Nguyễn Khuyến 1 tâm hồn gắn bó sở hữu thiên nhiên, 1 tấm lòng yêu nước thuần hậu, thầm kín.

Ấy nên là dòng nhìn đầy tinh tế của bậc thầy thơ Nôm trung đại new có thể họa nên bức tranh đẹp nhường đấy. Nỗi buồn trong cảnh ko bị đẩy tới mức độ u uất mà lan tỏa nhẹ nhàng ra xung quanh, vừa đủ để tạo ra 1 khoảng lặng trong tâm hồn. Chính nỗi u hoài đấy của tác giả new làm cho nên lưu luyến trong tâm trí người đọc, làm cho nên nỗi day dứt sở hữu đời và tạo thành giá trị trường tồn, sức sống nhiều ngày bền cho tác phẩm.

Có “Thu điếu” – Nguyễn Khuyến đã tạo nên cho mình 1 chỗ đứng quan yếu trong nền thơ ca trung đại Việt Nam nói chung và trong những thi phẩm lựa chọn đề tài mùa thu nói riêng. Đong đầy trong từng vần thơ con chữ, ta thấy được mênh mang trong mình dòng tình của thi nhân. Nguyễn Khuyến, hơn 1 nhà họa sĩ là 1 nhà thi sĩ. Thơ ông hơn 1 bức tranh tả cảnh là những ngôn từ gợi tình.

Phân tách Câu cá mùa thu – Mẫu 4

Nguyễn Khuyến vừa là nhà thơ trào phúng vừa là nhà thơ trữ tình, nhuốm đậm tư tưởng Lão Trang và triết lí Đông phương. Thơ chữ Hán của ông gần như là thơ trữ tình. Có thể nói cả trên 2 lĩnh vực, Nguyễn Khuyến đều thành công. Thu điếu được trích từ chùm thơ thu gồm bố bài: Thu điếu, thu vịnh. Cả bố thi phẩm đều được viết bằng từ chương, bút pháp thi trung hữu họa, lấy động tả tĩnh của văn học trung đại, nhưng vẫn mang trong mình đậm dấu ấn riêng của 1 trong những bậc thầy thơ Nôm đường luật xuất sắc.

Cảnh vật được đón nhận từ sắp tới cao xa rồi từ cao xa trờ lại sắp. Từ điểm nhìn của 1 người ngồi cái thuyền nhìn ra mặt ao, nhìn lên bầu trời, nhìn tới ngõ vắng rồi lại trở người về sở hữu ao thu, nhà thơ đã xem ko gian, cảnh sắc thu theo người lương thực sinh động.

“Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,1 cái thuyền câu bé tẻo teo.”

Nguyễn Khuyến đã chọn những chi tiết siêu tiêu biểu cho mùa thu xứ Bắc (ao thu, gió thu, trời thu). Ao thu là thứ ao siêu riêng chỉ mùa thu new xuất hiện. Nguyễn Khuyến đã ghi nhận được 2 đặc thù của ao thu là lạnh lẽo và trong veo – ao lạnh nước yên, trong tới tận đáy. Ao là nét thường gặp trong thơ Nguyễn Khuyến, nói tới ao là gợi tới 1 dòng gì siêu sắp gũi, thân quen, tâm hồn Nguyễn Khuyến là thế: thân mật, bình dị, chân thành sở hữu hồn quê. Trời thu trong xanh cũng là hình quen thuộc trong thơ Nguyễn Khuyến. Bầu trời thu xanh ngắt xưa nay vẫn là biểu tượng đẹp của mùa thu. Những án mây ko trôi nổi bay khắp bầu trời mà lơ lửng. Xanh ngắt trong thơ Nguyễn Khuyến là xanh trong, tinh khiết tới tuyệt đối, ko hề pha lẫn, ko hề gợn tạp.

Đường nét chuyển động nhẹ nhàng, mảnh mai, tinh tế: khá gợn tí, khẽ đưa vèo, mây lơ lửng, đường bao thanh mảnh của rặng trúc, đường gợn của lượn sóng ao thu. Cảnh vật toát lên sự hài hòa, xứng hợp: Ao bé – thuyền bé; gió nhẹ – sóng gợn; trời xanh – nước trong; khách vắng teo – chủ thể trầm ngâm tĩnh lặng. Sau này Xuân Diệu trong bài Đây mùa thu tới cũng đã bắt được những nét điển hình đấy của sông nước trên vùng quê, lúc trời đã khởi đầu bước vào những ngày giá lạnh:

Những luồng run rẩy rung rinh lá…… Đã nghe rét mướt luồn trong gióĐã vắng người sang những chuyến đò.

Nghệ thuật dùng ngôn từ của tác giả những từ láy vừa tạo hình, vừa gợi cảm, những tính từ và những từ chỉ mức độ như lạnh lẽo, trong veo, bé tẻo teo, khá gợn tí, khẽ đưa vèo, lơ lửng, xanh ngắt, vắng teo, quanh co việc lựa chọn vần eo đã gợi nên cảm nhận từng lúc 1 thu hẹp diện tích

Cảnh buồn cảnh chẳng đeo sầu – bức tranh cảnh thu đã hé mở cho chúng ta tình thu của người trong cảnh. Nên chăng đây là tâm trạng thời thế của nhà thơ? Thời thế thay đổi đổi nhanh quá! Thoáng chốc non sông đã mất trong tay kẻ thù. Thoáng chốc thời cuộc đã vụt qua: Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo. Mặt nước, tầng mây lơ lửng và sắc trời mở ra ko gian cho bài thơ nên chăng cũng đồng thời ẩn chứa những nỗi niềm tâm sự liệu có chút gì lơ lửng về thời cuộc? Chọn con đường trên ẩn để giữ trọn thân danh, giữ lấy dòng cao khiết để như biểu tượng đăm đắm của bầu trời kia nên chăng đã thực đúng, hay chỉ là để “chạy làng” trong bí quyết nói cay đắng của 1 vị đại khoa.

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo nên chăng là tâm sự cô đơn, cô quạnh? Nguyễn Khuyến có lần tự động thấy mình như 1 cành cô trúc đấy thôi! Lẻ loi và cô đơn, vắng teo trước thời cuộc rộn ràng. Ấy là tâm sự của 1 nhà nho lánh đời thoát tục music vẫn ko nguôi nghĩ về đất nước, nhân dân, về sự bế tắc, bất lực của bản thân? Nhàn thân music ko nhàn tâm, Nguyễn Khuyến ko thể ung dung đi câu như 1 ẩn sĩ thực thụ.

Câu thơ cuối, sở hữu tiếng động duy nhất: tiếng cá đớp động. Nên chăng đấy là âm thanh của cõi lòng người câu cá? Nguyễn Khuyến trò chuyện câu cá nhưng thực ra tác giả ko chú ý vào việc câu cá. Nói câu cá nhưng thực ra là để đón nhận trời thu vào lòng, gửi gắm tâm sự. Cõi lòng tĩnh lặng để cảm nhận độ trong veo của nước, cảm nhận dòng khá gợn của sóng, cảm nhận độ rơi khẽ của lá. Đặc biệt cõi lòng tĩnh lặng được gợi lên sâu sắc từ 1 tiếng động bé: tiếng cá đớp mồi. Ấy là sự tĩnh lặng tuyệt đối của tâm cảnh, cõi lòng của thi nhân cũng tĩnh lặng, trong trẻo như làng quê Việt trong tiết thu.

Xem Thêm  Văn mẫu lớp 8: Tổng hợp những mở bài về bài thơ Quê hương (17 mẫu) Mở bài Quê hương của Tế Hanh

Bài thơ Câu cá mùa thu biểu lộ sự cảm nhận và nghệ thuật gợi tả tinh tế của Nguyễn Khuyến về cảnh sắc thu đồng bằng Bắc Bộ, đồng thời cho thấy tình yêu thiên nhiên, đất nước, tâm trạng thời thế về tài thơ Nôm của tác giả.

Phân tách Câu cá mùa thu – Mẫu 5

Thu điếu nằm trong diện chùm thơ thu gồm bố bài nức danh nhất về thơ Nôm của Nguyễn Khuyến. Bài thơ nói lên 1 nét thu đẹp tĩnh lặng nơi làng quê xưa, biểu lộ mối tình thu đẹp mà cô đơn, buồn của 1 nhà Nho nặng tình sở hữu quê hương đất nước. Thu điếu cũng như Thu ẩm, Thu vịnh chỉ có thể được Nguyễn Khuyến viết vào thời kì sau thời điểm ông đã từ quan về sống trên quê nhà (1884)

2 câu thơ: Ao thu lạnh lẽo nước trong veo – 1 cái thuyền câu bé tẻo teo mở ra 1 ko gian nghệ thuật, 1 cảnh sắc mùa thu đồng quê. Cái ao thu nước trong veo có thể nhìn được rong rêu tận đáy, tỏa ra khí thu lạnh lẽo như bao trùm ko gian. Ko còn dòng se lạnh đầu thu nữa mà là đã thu phân, thu mạt rồi nên new lạnh lẽo như vậy. Trên mặt ao thu đã có 1 cái thuyền câu bé tẻo teo từ bao giờ. 1 cái gợi tả sự cô đơn của thuyền câu. Bé tẻo teo nghĩa là siêu bé bé; âm điệu của vần thơ cũng gợi ra sự hun hút của cảnh vật (trong veo – bé tẻo teo). Ấy là 1 nét thu đẹp và êm đềm.

2 câu thực (Sóng nước theo làn khá gợn tí – Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo) tả ko gian 2 chiều. Màu sắc sắc hòa hợp, có sóng biếc sở hữu lá vàng. Gió thổi nhẹ cũng đủ làm cho cho cái lá thu màu sắc vàng khẽ đưa vèo, làm cho cho sóng biếc lăn tăn từng làn từng làn khá gợn tí. Phép đối tài tình làm cho nổi bật 1 nét thu, tô đậm dòng nhìn thấy và dòng nghe thấy. Ngòi bút của Nguyễn Khuyến siêu tinh tế trong dùng từ và cảm nhận, lấy dòng lăn tăn của sóng khá gợn tí phối cảnh sở hữu độ bay xoay xoay khẽ đưa vèo của cái lá thu. Chữ vèo là 1 nhân tự động mà sau này thi sĩ Tản Đà vừa khâm phục, vừa tâm đắc. Ông thổ lộ 1 đời thơ new có được 1 câu vừa ý: vèo trông lá rụng đầy sân (cảm thu, tiễn thu).

Bức tranh thu được mở rộng dần ra qua 2 câu thơ:

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắtNgõ trúc quanh co khách vắng teo.

Bầu trời thu xanh ngắt thăm thẳm, bao la. Áng mây, tầng mây (trắng hay hồng?) lơ lửng nhè nhẹ trôi. Thoáng đãng, êm đềm, tĩnh lặng và nhẹ nhàng. Ko 1 bóng người lại qua trên con đường làng đi về những ngõ xóm: Ngõ trúc quanh co khách vắng teo. Vắng teo nghĩa là vô cùng vắng lặng ko 1 tiếng động bé nào, cũng gợi tả sự cô đơn, trống vắng. Ngõ trúc trong thơ Tam nguyên Yên Đổ lúc nào cũng gợi tả 1 tình quê nhiều bâng khuâng, man mác:

Dặm thế, ngõ đâu từng trúc ấyThuyền ai khách đợi bến đâu đây?

(Nhớ núi Đọi)

Ngõ trúc và tầng mây cũng là 1 nét thu đẹp và thân thuộc của làng quê. Thi sĩ giống như đang lặng ngắm và mơ màng đắm chìm vào cảnh vật.

Tới 2 câu kết thì bức tranh thu new xuất hiện 1 đối tượng khác:

Tựa gối ôm cần nhiều ngày chẳng đượcCá đâu đớp động dưới chân bèo.

Thu điếu nghĩa là mùa thu câu cá. 6 câu đầu new chỉ có cảnh vật: ao thu, cái thuyền câu, sóng biếc, lá vàng, tầng mây, ngõ trúc. Mãi tới phần kết new xuất hiện người câu cá. 1 tư thế nhàn: tựa gối ôm cần. 1 sự đợi chờ: nhiều ngày chẳng được. 1 dòng chợt tỉnh lúc mơ hồ nghe cá đâu đớp động dưới chân bèo. Người câu cá giống như đang ru hồn mình trong giấc mộng mùa thu. Người đọc nghĩ về 1 Lã Vọng câu cá chờ thời bên bờ sông Vị hơn mấy nghìn 5 về trước. Chỉ có 1 tiếng cá đớp động sau tiếng lá thu đưa vèo, đấy là tiếng thu của làng quê xưa. Âm thanh đấy hòa quyện sở hữu 1 tiếng trên ko ngỗng nước nào, như đưa hồn ta về sở hữu mùa thu quê hương. Người câu cá đang sống trong 1 tâm trạng cô đơn và lặng lẽ buồn. 1 cuộc đời thanh bạch, 1 tâm hồn thanh cao đáng trọng.

Xuân Diệu đã hết lời ca ngợi dòng diệu xanh trong Thu điếu. Có xanh ao, xanh sóng, xanh trời, xanh tre, xanh bèo… và chỉ có 1 màu sắc vàng của cái lá thu đưa vèo. Cảnh đẹp êm đềm, tĩnh lặng mà man mác buồn. 1 tâm thế an nhàn và thanh cao gắn bó sở hữu mùa thu quê hương, sở hữu tình yêu tha thiết. Từng nét thu là 1 sắc thu, tiếng thu gợi tả dòng hồn thu đồng quê thân thiết, vần thơ: veo – teo – tèo – teo – bèo, phép đối tạo nên sự hài hòa cân xứng, điệu thơ nhẹ nhàng bâng khuâng cho thấy 1 bút pháp nghệ thuật vô cùng điêu luyện, hồn nhiên – đúng là xuất khẩu thành chương. Thu điếu là 1 bài thơ thu, tả cảnh ngụ tình tuyệt bút.

Phân tách bài thơ Câu cá mùa thu – Mẫu 6

Trong nền thơ ca dân tộc có nhiều bài thơ tuyệt hay nói về mùa thu. Riêng Nguyễn Khuyến đã có chùm thơ bố bài: Thu vịnh, Thu ẩm và Thu điếu. Bài thơ nào cũng hay, cũng đẹp cho thấy 1 tình quê dào dạt. Riêng bài “Thu điếu”, nhà thơ Xuân Diệu đã khẳng định là “điển hình hơn cả cho mùa thu của làng cảnh Việt Nam”. “Thu điếu” là bài thơ tả cảnh ngụ tình đặc sắc: Cảnh đẹp mùa thu quê hương, tình yêu thiên nhiên, yêu mùa thu đẹp gắn liền sở hữu tình yêu quê hương tha thiết.

“Thu điếu” được viết bằng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật, ngôn ngữ tinh tế, hình tượng và biểu cảm. Cảnh thu, trời thu xinh đẹp của làng quê Việt Nam như hiện lên trong dáng vẻ và màu sắc sắc tuyệt vời dưới ngọn bút thần tình của Nguyễn Khuyến.

2 câu đầu nói về ao thu và cái thuyền câu. Nước ao “trong veo” toả khá thu “lạnh lẽo”. Sương khói mùa thu như bao trùm cảnh vật. Nước ao thu đã trong lại trong thêm, khí thu lành lạnh lại trở nên”lạnh lẽo”. Trên mặt nước hiện lên thấp thoáng 1 cái thuyền câu siêu bé bé -“bé tẻo teo”. Mẫu ao và cái thuyền câu là hình ảnh trung tâm của bài thơ, cũng là hình ảnh bình dị, thân thuộc, đáng yêu của quê nhà. Theo Xuân Diệu cho biết vùng đồng chiêm trũng Bình Lục, Hà Nam có siêu nhiều ao cho nên ao lớn, ao bé thì thuyền câu cũng theo đấy mà “bé tẻo teo”:

“Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,1 cái thuyền câu bé tẻo teo”.

Những từ ngữ: “lạnh lẽo”, “trong veo”,”bé tẻo teo” gợi tả đường nét, dáng hình, màu sắc sắc của cảnh vật, sắc nước mùa thu; âm vang lời thơ như tiếng thu, hồn thu vọng về.

2 câu thơ tiếp theo trong phần thực là những nét vẽ tài hoạ làm cho rõ thêm dòng hồn của cảnh thu:

“Sóng biếc theo làn khá gợn tí,Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo”.

Màu sắc “biếc” của sóng hòa hợp sở hữu sắc “vàng” của lá vẽ nên bức tranh quê đơn sơ mà lộng lẫy. Nghệ thuật đối trong phần thực siêu điêu luyện, “lá vàng” sở hữu “sóng biếc”, tốc độ “vèo” của lá bay tương ứng sở hữu mức độ “tí” của sóng gợn. Nhà thơ Tản Đà đã hết lời ca ngợi chữ “vèo” trong thơ của Nguyễn Khuyến. Ông đã nói 1 đời thơ của mình might ra new có được 1 câu thơ vừa ý trong bài “Cảm thu, tiễn thu”, “Vèo trông lá rụng đầy sân”.

2 câu luận mở rộng ko gian miêu tả. Bức tranh thu có thêm chiều cao của bầu trời “xanh ngắt” sở hữu những tầng mây “lơ lửng” trôi theo chiều gió nhẹ. Trong chùm thơ thu, Nguyễn Khuyến nhận diện sắc trời thu là “xanh ngắt”:

“Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao

(Thu vịnh)

“Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt”.

(Thu ẩm)

“Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt”.

(Thu điếu)

“Xanh ngắt” là xanh mà có chiều sâu. Trời thu ko mây (mây xám), mà xanh ngắt 1 màu sắc thăm thẳm. Xanh ngắt đã gợi ra dòng sâu, dòng lắng của ko gian, dòng nhìn vời vợi của nhà thơ, của ông lão đang câu cá. Thế rồi, ông lơ đãng đưa mắt nhìn về 4 phía làng quê. Chừng như người dân quê đã ra đồng hết. Xóm thôn vắng lặng, vắng teo. Mọi con đường quanh co, hun hút, ko 1 bóng người tương quan:

“Ngõ trúc quanh co khách vắng teo”.

Cảnh vật êm đềm, thoáng 1 nỗi buồn cô tịch, hiu hắt. Người câu cá giống như đang chìm trong giấc mộng mùa thu. Mọi cảnh vật từ mặt nước “ao thu lạnh lẽo” tới “cái thuyền câu bé tẻo teo”, từ “sóng biếc” tới “lá vàng”, từ”tầng mây lơ lửng tới “ngõ trúc quanh co” hiện lên sở hữu đường nét, màu sắc sắc, âm thanh, có lúc thoáng chút bâng khuâng, man mác, nhưng siêu sắp gũi, thân thiết sở hữu từng con người Việt Nam. Phong cảnh thiên nhiên của mùa thu quê hương sao đáng yêu thế!

Mẫu ý vị của bài thơ “Thu điếu” là trên 2 câu kết:

“Tựa gối ôm cần nhiều ngày chẳng được,Cá đâu đớp động dưới chân bèo”.

“Tựa gối ôm cần” là tư thế của người câu cá cũng là 1 tâm thế nhàn của nhà thơ đã thoát vòng danh lợi. Mẫu âm thanh”cá đâu đớp động”, nhất là từ “đâu” gợi lên sự mơ hồ, xa vắng và chợt tỉnh. Người câu cá trên đây chính là nhà thơ, 1 ông quan lớn triều Nguyễn, yêu nước thương dân nhưng bất lực trước thời cuộc, ko cam tâm làm cho tay sai cho thực dân Pháp đã cáo bệnh, từ quan. Đằng sau câu chữ hiện lên 1 nhà nho thanh bạch trốn đời đi trên ẩn. Đang ôm cần đi câu cá nhưng tâm hồn nhà thơ đang đắm chìm trong giấc mộng mùa thu, bỗng chợt tỉnh trở về hiện tại lúc”Cá đâu đớp động dưới chân bèo”. Cho nên cảnh vật ao thu, trời thu êm đềm, vắng lặng như chính nỗi lòng của nhà thơ vậy – buồn cô đơn và trống vắng.

Âm thanh tiếng cá”đớp động dưới chân bèo” đã làm cho nổi bật khuôn cảnh tịch mịch của cái ao thu. Cảnh vật như luôn luôn quấn quýt sở hữu tình người. Thiên nhiên đối sở hữu Nguyễn Khuyến như 1 bầu bạn tri kỷ. Ông đã trang trải tình cảm, gửi gắm tâm hồn, tìm lời an ủi trên thiên nhiên, trên sắc “vàng” của lá thu, trên màu sắc”xanh ngắt” của bầu trời thu, trên làn “sóng biếc” trên mặt ao thu “lạnh lẽo”…

Thực vậy, “Thu điếu” là 1 bài thơ tả cảnh ngụ tình siêu đặc sắc của Nguyễn Khuyến. Cảnh sắc mùa thu quê hương được miêu tả bằng những gam màu sắc đậm nhạt, những nét vẽ xa sắp, tinh tế gợi cảm. Âm thanh của tiếng lá rơi đưa”vèo” trong làn gió thu, tiếng cá”đớp động” chân bèo – đấy là tiếng thu dân dã, thân thuộc của đồng quê đã khơi gợi trong lòng chúng ta bao hoài niệm đẹp về quê hương đất nước.

Nghệ thuật gieo vần của Nguyễn Khuyến siêu độc đáo. Vần “eo” đi vào bài thơ siêu tự động nhiên thoải mái, để lại ấn tượng khó quên cho người đọc; âm hưởng của những vần thơ như cuốn hút chúng ta: trong veo – bé tẻo teo – đưa vèo – vắng teo – chân bèo. Thi sĩ Xuân Diệu đã từng viết: “Mẫu thú vị của bài “Thu điếu” trên những điệu xanh, xanh ao, xanh bờ, xanh sóng, xanh tre, xanh trời, xanh bèo, có 1 màu sắc vàng đâm ngang của cái lá thu rơi”…

Thơ là sự bí quyết điệu tâm hồn. Nguyễn Khuyến yêu thiên nhiên mùa thu, yêu cảnh sắc đồng quê sở hữu đa số tình quê nồng hậu. Ông là nhà thơ của làng cảnh Việt Nam. Đọc”Thu điếu”,”Thu vịnh”,”Thu ẩm”, chúng ta yêu thêm mùa thu quê hương, yêu thêm xóm thôn đồng nội, đất nước. Có Nguyễn Khuyến, tả mùa thu, yêu mùa thu đẹp cũng là yêu quê hương đất nước. Nguyễn Khuyến là nhà thơ kiệt xuất đã chiếm 1 địa vị vẻ vang trong nền thơ ca cổ điển Việt Nam.

………..

Tải file tài liệu để xem thêm bài văn mẫu phân tách Câu cá mùa thu