Truyện ngắn Làng Tác giả: Kim Lân – Đăng trên Tạp chí Văn nghệ 5 1948

Làng” được Kim Lân sáng tác trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Truyện được đăng lần đầu trên tạp chí Văn nghệ 5 1948.

Truyện ngắn Làng

Obtain.vn sẽ giới thiệu đôi nét về nhà văn Kim Lân, cũng như nội dung của truyện ngắn Làng. Hãy cùng tham khảo nội dung chi tiết ngay sau đây.

Truyện ngắn Làng

Nghe truyện ngắn Làng:

Tối nào cũng vậy, cứ tới lúc con bé lớn ông 2 thu que đóm cháy lập lòe trong cái nón rách tất tả đi từ nhà bếp lên, và bà 2 ngồi ngây thuỗn dòng mặt trước đĩa đèn dầu lạc, lầm bầm tính toán những tiền cua, tiền bún, tiền chuối, tiền kẹo… thì ông 2 vùng dậy, sang bên chưng Thứ trò chuyện. Ko hiểu sao cứ tới lúc đấy ông 2 lại thấy buồn. Nằm nghe tiếng súng dội trong đêm tối và nhất là dòng tiếng rì rầm tính toán tiền nong của mụ vợ, tự động nhiên ông sinh ra nghĩ ngợi vẩn vơ, nó bực dọc khiến sao đấy. Mà ông, thì ko thích nghĩ ngợi như thế 1 tí nào. ông vốn là người hay khiến, tại quê ông khiến suốt ngày, ko mấy lúc chịu ngơi chân ngơi tay. Ko đi cày đi cuốc, ko gánh phân tát nước thì ông cũng bắt buộc bày vẽ ra công việc gì để khiến: đan rổ, đan rá hay chữa dòng chuồng gà, cạp lại tấm liếp. Từ ngày tản cư lên đây, suốt ngày mấy bố con nhong nhóng ngồi ăn, tối tới lại nghe những tiếng rì rầm tính toán đấy, ruột gan ông cứ nóng lên như lửa đốt. Ông bắt buộc đi chơi cho khuây khỏa. Lần nào cũng như lần nào, cứ vừa nhô đầu qua dòng mái lá bên gian chưng Thứ là ông lão hỏi ngay: “Thế nào, hôm nay có gì ko chưng?” Ko đợi trả lời, ông lão nói luôn:

– Này Đácgiăngliơ nó lại về Pháp đấy nhé. Hừ, chơi vào! Còn là đi đi về về!

Hoặc:

– Báo Cứu quốc hôm nay nghe sướng quá. Cụ Hồ đối đáp có những nhà báo ngoại quốc đâu vào đấy. Cứng rắn mà lại mềm mỏng nhiều. Cụ bảo rằng thì là dân ta chỉ muốn Độc lập và Thống nhất thôi, ko thì dân ta đánh tới cùng. Thực đấy, chuyến này ko được Độc lập thì chết cả đi chứ sống khiến gì cho nó nhục. Mà có lúc nào mình lại ko Thống nhất, Độc lập được hở chưng? Rồi ông nói tới chuyện tản cư, chuyện Tây khủng bố, truyện Việt gian, chuyện thổ phỉ… những chuyện ông lượm được hồi trưa, tại bên cạnh điếm. Cả chuyện chính trị, quân sự nữa. Ta bố trí nó thế này, ta bố trí nó thế kia. Ta chính trị nó thế này, ta chính trị nó thế khác. Siêu trơn tru, siêu thành thục mà chẳng đâu vào đâu cả. Ông lão kéo dài 1 bên ria mép ra, tủm tỉm:

– Cũng là học lỏm cả thôi đấy chưng ạ… Chả là tôi cũng là phụ lão cứu quốc mà… Và cuối cùng, lúc câu chuyện tin tức hàng ngày đã nhạt rồi, thì ông xoay tới chuyện dòng làng của ông. Ông trò chuyện về dòng làng đấy 1 bí quyết đam mê và náo nức lạ thường. 2 con mắt ông sáng hẳn lên, dòng mặt biến chuyển, hoạt động. Ông khoe làng ông có dòng phòng thông tin tuyên truyền sáng sủa đa dạng nhất vùng, chòi phát thanh thì cao bằng ngọn tre, chiều chiều loa gọi cả làng đều nghe thấy. Ông khoe làng ông nhà ngói san sát, sầm uất như tỉnh.

Đường trong làng toàn lát đá xanh, trời mưa trời gió tha hồ đi khắp đầu làng cuối xóm, bùn ko dính tới gót chân. Tháng 5 ngày mười phơi rơm, phơi thóc thì phải chăng thượng hạng, ko có lấy 1 hạt thóc đất. Ông 2 vẫn có tính khoe làng như thế xưa nay. Hồi còn đế quốc Pháp, từng bận đi đâu xa, khoe làng ông chỉ khoe dòng sinh phần của viên tổng đốc làng ông. Ông có vẻ hãnh diện cho làng có được dòng sinh phần đấy nhiều: “Chết! Chết, tôi chưa thấy dòng dinh cơ nào mà lại được như dòng dinh cơ cụ thượng làng tôi. Có lăm nhiều là của. Vườn hoa, cây cảnh nom như động đấy. Thấy bảo còn hơn dòng lăng cụ thiếu Hà Đông nhiều cơ mà!” Từng bận có khách bên họ ngoại tại dưới tỉnh Nam lên chơi, thế nào ông lão cũng bắt buộc dắt ra xem lăng cho kì được. Ông mê man giảng giải cho họ: dòng tượng đá này là ông Hoàng Thạch Công đánh rơi giày. Những người bằng sứ kia là bát tiên quá hải. Dòng ông đắp bằng xi măng lù lù tại giữa hồ bát giác kia là là… lấy kiểu tận xa nhiều, đâu như tận bên chùa Đế Thích. Còn như dòng cọc sắt nhọn hoắt cắm vào dòng bầu rượu có đắp 4 con dơi quét vôi vàng mãi tít trên ngọn sinh phần kia là máy thu lôi. Khiếp nhiều! Sấm sét là thu đa số vào trong đấy.

– Chả nguyên là “cụ tôi” phòng sau này nằm xuống bất hạnh sét có đánh bắt buộc cũng ko việc gì mà. Xem! Trí lực của người ta có khiếp ko?

Ông lão vừa nói vừa nhìn vào dòng bộ mặt mừng tuổi của người bà con họ bên ngoại giãn ra vì sửng sốt đấy mà ông lão hả hê cả lòng. Ông thấy dòng lăng tẩm đấy 1 phần như có ông. Nhưng từ ngày khởi nghĩa thì người ta ko còn thấy ông đả động gì tới dòng lăng đấy nữa. Ông đã bảo ông thù nó cơ mà. Dòng lăng đấy nó khiến khổ ông, nó còn khiến khổ bao nhiêu người làng này nữa. Xây dòng lăng đấy cả làng phục dịch, cả làng gánh gạch, đập đá, khiến phu hồ cho nó. Có người ốm, có người chết, có người khiến mấy tháng trời ko được đồng công nào. Dòng chân ông đi khập khễnh ngay bây giờ} cũng vì dòng lăng đấy. Ông bị 1 chồng gạch đổ vào bại 1 bên hông. Ngay bây giờ} khoe làng, ông lão lại khoe khác. Ông khoe những ngày khởi nghĩa dồn dập tại làng, mà ông gia nhập phong trào từ thời kỳ còn bóng tối. Những buổi tập quân sự. Cả giới phụ lão có cụ râu tóc bạc phơ cũng vác gậy đi tập 1 2. Từng lần hô động tác, anh huấn luyện viên lại bắt buộc đệm tiếng ạ… thườn thượt đằng sau: “Nghiêm ạ!… Nghỉ ạ!… Vác súng lên vai ạ!…”. Nhất là những hố, những ụ, những giao thông hào của làng ông thì khiến công trình ko để đâu hết. Ông lão nhắc rành rọt từng dòng 1. Dòng thì đắp tại đầu xóm Bố Khu, dòng thì xây tại Ngõ Mái, dòng thì xẻ thông từ đầu phố trên tới tận đầu phố dưới. Cửa ổ nhà nào cũng đục, có thể đi suốt làng ko bắt buộc ra tới đường dòng. Cũng có lúc ông lão lại ngậm ngùi nhắc lại những chuyện ngày xửa ngày xưa nào ko biết, ông bị bọn hương lý trong làng truất ngôi trừ ngoại xiêu dạt đi, lang thang hết nơi này tới nơi khác, lần mò vào tới tận đất Sài Gòn, Chợ Lớn tìm ăn. Bố chìm 7 nổi mười mấy 5 trời new lại được trở về quê hương bản quán. Cứ như vậy, suốt cả buổi tối, ông lão ngồi vén quần lên tận bẹn trên cái chõng tre nhà chưng Thứ mà nói liên miên hết dòng đường xóm kia phải chăng, dòng giếng xóm kia trong có những chuyện đẩu chuyện đâu về dòng làng của ông lão, khiến như chưng Thứ cũng quen biết và bận tâm tới những thứ đấy nhiều. Thực ra ông lão chỉ nói cho sướng miệng và đỡ nhớ dòng làng của ông chứ cũng chẳng chú ý gì tới người nghe có thích nghe nhiều ko. Đôi lúc thấy mình mãi nói quá, mà chưng Thứ chừng như lơ đễnh những đâu đâu, ông lão lại nhắc:

– Cậu vẫn nghe đấy chứ? Thì chưng Thứ giật mình, trả lời vội vàng:

– Có! Có! Tôi vẫn nghe đây, ông nhắc nốt đi… Thế là ông lão lại nhắc. Nhưng cũng có nhiều bận đang ngồi nói mãi mê như vậy bỗng dưng ông ngắc lại, mặt ông thần ra, ông nghĩ ngợi 1 lúc nhiều ngày rồi thủ thỉ:

– Chuyến này bước chân ra đi… 5 5, bố 5 hay mươi mười lăm 5, ko biết có còn về được tới làng tới nước nữa ko đây. ông lão yên ổn lặng, thở dài:

– Nó chết 1 dòng nhà tôi neo người quá, bắt buộc đi, chứ những như 1 mình tôi, thì tôi tại lại làng có anh em cơ đấy. Quê cha đất tổ 1 lúc rứt ruột bỏ đi khiến gì mà ko đau xót hả chưng?…

Thực tình ông 2 ko muốn tản cư lên trên này 1 tí nào. Trong làng còn có 1 số anh em tại lại, họ quây quần có nhau khoảng chừng 5, 6 nóc nhà giữa làng. Ngày ngày cùng anh em đi đào đường đắp ụ, công việc bề bộn, ông chẳng còn kịp nghĩ gì tới vợ con, nhà cửa nữa. 5 7 lần bà 2 nhắn về thúc bắt buộc lên ngay, ông chỉ nhăn mặt kêu: “Công việc đang như lửa đốt thế này đã lên thế nào được”. Hôm bà 2 về đón, ông lão lại toan ko đi. Ông nghĩ: mình sinh sống tại dòng làng này từ tấm bé tới giờ. Ông cha cụ kỵ mình xưa kia cũng sinh sống tại dòng làng này đã từ bao nhiêu đời nay rồi. Ngay bây giờ} gặp bắt buộc dòng lúc hữu sự như thế này mình lại đâm đầu bỏ đi còn ra thế nào nữa. Công việc là công việc chung chứ của riêng mình ai? Ông lão bảo vợ:

– Tôi thì tôi ko đi được đâu. Mẹ con mày trên đấy liệu bảo nhau xoay xỏa mà khiến ăn. Trên nhà rồi tôi cũng cố cày cấy, thêm thắt vào tôi gửi lên cho, tản cư thì cũng bắt buộc thiếu thốn 1 tí chứ, lại như ngày trước thì có đâu.

Nhưng bà 2 khóc lóc, bà năn nỉ bắt ông bắt buộc đi, bà bảo:

– Thế ông định bỏ mẹ con tôi chết đói à? Ông bắt buộc lên trông nom chúng nó cho tôi xoay xỏa chứ. Rồi bà khẩn khoản nói có mọi người, khẩn khoản có đồng chí thôn đội trưởng, mọi người đồng ý để ông 2 đi, ông 2 đành bắt buộc nghe theo. Ông buồn khổ nhiều, nhưng cũng ko biết khiến thế nào. Tình cảnh mẹ con chúng nó quả là có gieo neo thực. 1 nách bố đứa con dại, vốn liếng lại chẳng có, cứ nhong nhóng ôm con tại nhà thì lấy gì mà ăn? Nhà có người đàn ông nó như nhà có nóc đấy. Ông lên rồi khiến thuê khiến mướn thêm cặp vào cũng đỡ vực được ít nhiều. “Thôi thì chẳng tại lại làng cùng anh em được, thì tản cư âu cũng là kháng chiến”…

Những ngày đầu tại trên này công việc ko có, trong người ông lão lúc nào cũng bực bội. Ông ít nói, ít cười, dòng mặt lúc nào cũng lầm lầm. Xin được miếng đất sau nhà, ông hậm hụi cuốc xới suốt ngày, vừa được mấy luống rau cải, bén chân thì đàn gà nhà chủ ra vặt trụi tiệt. Ông lão cáu nhiều. Ko thể cáu được có ai ông quay ra cáu có vợ con. Tương đối 1 tí là ngắt, tương đối 1 tí là chửi, nhiều lúc chuyện chẳng đâu vào đâu, ông cũng khơi ra cho lớn để gây sự. “Chúng mày khiến khổ ông! Chúng mày khiến khổ ông vừa vừa chứ! Ông thì thịt hết, ông thì thịt hết!”. Từng lần ông lão bước chân ra khỏi dòng gian nhà tối thấp bề bộn những bồ, bị, nồi, niêu, và những dây quần áo ẩm sì đấy là mặt ông lão nhẹ nhõm, tươi tỉnh hẳn lên. Sao mà ông lão sợ dòng gian nhà đấy thế! Nhất là những buổi trưa yên ổn ắng, oi ả, có tiếng mụ chủ nhà nói nheo nhéo tại bên bên cạnh, thì ông lão ko sao chịu được. Ông lão bắt buộc đi cho nó khuất. Ông 2 chưa thấy người đàn bà nào tham lam, tinh quái như mụ ta. Người thì gầy đét như thanh củi khô. Dòng miệng mỏng lèo lèo, nói cứ liến đi, mà chúa thần là gian. Ko vào nhà thì thôi, động vào nhà là nhòm.

Xem Thêm  Cách làm mặt nạ, trang phục và trang điểm Halloween ấn tượng

Mụ nhòm xó này 1 tí, nhòm xó kia 1 tí, rồi lục. Mụ giơ lọ tương lên ngắm rồi đặt xuống, mụ mở thạp gạo ra xem, lại đậy vào, mụ lục bồ moi cái áo ra ướm thử vào người, rồi ném trả. Nghe đâu trong ý mụ, mụ nghĩ: chúng mày tại nhà tao, thì những thứ của chúng mày cũng như của tao. Đồ ăn thức đựng của mụ, mụ chứa kỹ đi. Con dao, dòng chậu, bó củi của người ta mụ dùng tự động nhiên, hồ chứa đi, mụ lại lôi ra. Ko tìm thấy thì mụ nói móc, nói máy như chính mụ bị người ta hà hiếp. Tới cả dòng ăn, dòng uống mụ cũng rây phần vào. Có dòng nồi nước giải sắm để nâng cao gia 1 tí, mụ cũng lấy hết. Trong nhà động có thức gì mụ đã biết rồi. Ko 1 hôm nào bà 2 tại quán về mụ ko sấn tới vạch thúng ra xem.

– Tình ái chà! Nhà này có mớ cá ngon gớm, chiều tớ bắt buộc xin 1 bát mấy được. Thế là chiều mụ sai con bưng bát tới xin. Mụ đẩy lưng thằng bé:

– Con cứ xuống mà xin, tội gì. Có dòng gì ăn giấu, mà mụ biết thì mụ đánh tương đối. Mụ đứng giữa nhà, hếch dòng mũi lên hít hít:

– Có dòng gì mà thơm gớm, y như mùi vị bánh rán đấy anh em ạ. Mẹ kiếp nhà này nó giấu. Cứ nhiều ngày nhiều ngày, mụ lại vay tiền. Lúc sắm trầu vỏ, lúc sắm diêm thuốc, mớ rau, con cá… Có đòi thì mụ chủng chẳng:

– Tớ trừ vào tiền thuê nhà đấy. Mụ cười siêu nhạt:

– Nói đùa đấy chứ, mai tớ cuốc mẻ sắn tớ bán tớ khắc trả. Và mụ tiếp luôn:

– Này, nói thì bảo là tham, dòng nhà ông 2 này, có chưng Thứ bên kia tại, thực tớ đếch được dòng gì, tại xóm dưới, cánh hàng xáo họ tại, họ nuôi lợn được vô khối là “khuẩn”. Nói thực, tớ cho tại nhờ có chỉ chủ có từng dòng “khuẩn” thôi…

Ngay từ dạo new lên, ông 2 đã bực mình có mụ đấy nhiều rồi. Nghe xóm giềng tại đây người ta nói, ông biết mụ ko bắt buộc là người đứng đắn. Mụ lấy tới người chồng này là đời chồng thứ bố rồi; 2 người trước, người thì người ta bỏ mụ, người thì mụ bỏ người ta. Tính nết lành chanh lành chói, chỉ bắt nạt chồng. Người chồng thì lại hiền lành quá, cả ngày cặm cụi khiến. Vợ nói, có tức nhiều thì cũng chỉ đỏ mặt lên văng tục văng giác mấy câu rồi thôi. Ông 2 ghét mụ chủ nhiều. Ông ko muốn tại chung tại chạ có những người như thế. 5 lần 7 lượt ông bảo vợ dọn nhà đi nơi khác. Nhưng bà 2 cứ lần chần. Bà bảo:

– Biết rằng đâu hơn đâu, hay là lại quá tội. Trong làng bên cạnh phố nhà nào cũng bố 4 bếp tản cư cả. Có được chỗ chui ra chui vào như thế này là could mắn nhiều rồi còn gì nữa. Ông lão đành bắt buộc dùi dắng chờ vậy.

Buổi trưa hôm đấy ông 2 tại nhà 1 mình. Con bé lớn gánh hàng ra quán cho mẹ chưa thấy về. 2 đứa bé thì ông cắt chúng nó ra vườn trông mấy luống rau new cấy lại chẳng gà vặt hết. Ông 2 hì hục vỡ 1 vạt đất rậm, bên cạnh bờ suối từ sáng tới giờ, ông tính để trồng thêm vài trăm gốc sắn ăn vào những tháng đói sang 5. Có 1 mình, ông bắt buộc khiến cố, 2 vai mỏi nhừ. Ông nằm vật lên giường vắt tay lên trán nghĩ ngợi vẩn vơ. Ông lại nghĩ về dòng làng của ông, lại nghĩ tới những ngày cùng khiến có anh em. A, sao mà độ đấy vui thế. Ông thấy mình như trẻ ra. Cũng hát hỏng, bông phèng, cũng đào, cũng cuốc mê man suốt ngày. Trong lòng ông lão lại thấy náo nức hẳn lên. Ông lại muốn về làng, lại muốn được cùng anh em đào đường đắp ụ, xẻ hào, khuân đá… Ko biết dòng chòi gác tại đầu làng đã dựng xong chưa? Những đường hầm bí mật chắn chắn là còn khướt nhiều. Chao ôi! Ông lão nhớ làng, nhớ dòng làng quá. Bên bên cạnh, ánh nắng rọi xuống mặt sân sáng lóa, có mấy tiếng gà trưa chứa lên eo óc. Gian nhà càng như lịm đi, mờ mờ tương đối đất. Giờ này là mụ chủ sắp đi khiến đồng về đây. Ông lại sắp bắt buộc thuộc diện này mà nghe mụ chửi con mắng dòng, kêu vại nước chóng cạn, dòng bếp bừa bộn nheo nhéo lên đây. Tấm liếp che cửa bỗng kêu lạch xạch, gian nhà sáng bừng lên. Ông 2 giật mình, ngóc đầu nhìn ra. Đứa con gái lớn gồng đôi thúng ko bước vào. Ông chứa tiếng hỏi:

– Trên bên cạnh đấy khiến gì mà nhiều ngày thế mày?

Ko để đứa con kịp trả lời, ông lão nhỏm dậy vơ lấy dòng nón:

– Trên nhà trông em nhá! Đừng có đi đâu đấy. ông lão giơ tay chỉ lên nhà trên:

– Nó thì rút ruột ra, biết chửa! Dứt lời ông bước vội ra bên cạnh. Trời xanh lồng lộng, có những tảng mây sáng chói, lừ đừ. Đường vắng hẳn người hỗ trợ. Họ rạt cả vào những khoảnh bóng cây giảm thiểu nắng. 1 vài tiếng động nhẹ khẽ gợn lên, oi ả. Ông 2 đi nghênh ngang giữa đường vắng, dòng đầu cung cúc lao về phía trước. 2 tay vung vẩy, nhấp nhổm. Gặp ai quen ông 2 cũng níu lại cười cười:

– Nắng này là bỏ mẹ chúng nó! Có người bỡ ngỡ hỏi lại: “Chúng nó nào?”. Thì ông lão bật cười, giơ tay trỏ về phía tiếng súng:

– Tây đấy chứ còn chúng nó nào nữa. Ngồi trong vùng giờ bằng ngồi tù. Dứt lời, ông lão lại đi, khiến giống như là đang bận nhiều công việc nhiều. Cũng như mọi hôm, việc trước tiên là ông vào phòng thông tin nghe đọc báo. Ông cứ đứng vờ vờ xem tranh ảnh chờ người khác đọc rồi nghe lỏm. Điều này ông khổ tâm hết sức. Ông cũng đã có học được 1 khóa bình dân học vụ tại làng, cũng đã biết đọc, biết viết. Nhưng chữ in khó nhận mặt chữ, ông đọc nó cứ bập bõm, câu được câu chăng, mà chả lẽ cứ nghếch cổ lên giữ chịt lấy tờ báo ko cho người khác xem nữa? Ông ghét thậm những anh cậy ta đây nhiều chữ đọc báo lại cứ đọc thầm 1 mình, ko đọc ra thành tiếng cho người khác nghe nhờ có mấy. Hôm nay could quá, vớ được anh dân quân đọc siêu lớn, dõng dạc, rành rọt từng tiếng 1, cơ chừng anh ta cũng new học, đánh vần được chữ nào anh ta đọc luôn chữ đấy. Ông lão nghe chẳng sót 1 câu nào. Bao nhiêu là tin hay.

– 1 em bé trong ban tuyên truyền xung phong bơi ra giữa hồ Hoàn Tìm cắm quốc kỳ lên Tháp Rùa. “Đấy, cứ kêu chúng nó trẻ con mãi đi, liệu đã bằng chúng nó chưa?” 1 anh trung đội trưởng sau khoản thời gian thịt được 7 tên giặc đã tự động sát bằng 1 quả lựu đạn cuối cùng. Đội nữ du kích Trưng Trắc giả khiến người đi sắm hàng đã bắt sống 1 tên quan 2 bốt Thao ngay giữa chợ. “Khiếp thực, tinh những người tài nhiều năm kinh nghiệm cả”. Lại còn bao nhiêu tin đột kích nữa, chỗ này thịt được 5 Pháp có 2 Việt gian; chỗ kia phá đổ được 1 xe nâng cao và 1 xe díp. “Cứ thế, chỗ này thịt 1 tí, chỗ kia thịt 1 tí, cả súng ống cũng vậy, hôm nay dăm khẩu, ngày mai dăm khẩu, tích tiểu thành đại khiến gì mà rồi thằng Tây ko bước sớm”. Ruột gan ông lão cứ múa cả lên, vui quá! Ông lão náo nức bước ra khỏi phòng thông tin, rẽ vào quán dặn vợ mấy việc rồi đi thẳng ra lối huyện cũ. Trên đây, những tốp người tản cư new tại dưới xuôi lên đứng ngồi lố nhố cả tại dưới mấy gốc đa xù xì, cành lá rườm rà ken vào nhau, rải xuống mặt đường và bãi cỏ 1 vùng bóng mát rộng. Ông lão ngồi vào 1 dòng quán sắp đấy. Hút 1 điếu thuốc lào, uống 1 hụm chè tươi nóng, ông chóp chép dòng miệng ngẫm nghĩ: bao nhiêu ý nghĩ vui thích chen chúc trong đầu óc. Tiếng quạt, tiếng thở, tiếng trẻ con khóc, cùng có tiếng cười nói của cánh đi phá đường về râm ran 1 góc đường. Dưới chân đồi, những thửa ruộng lúa xanh mượt, uốn quanh co dưới trời nắng, lấp loáng như 1 khúc sông. Có mấy bóng cò trắng bay dật dờ…

– Những ông những bà tại đâu ta lên đấy ạ? Ông 2 đặt bát nước xuống chõng hỏi. 1 người đàn bà mau miệng trả lời:

– Thưa ông chúng cháu tại Gia Lâm lên đấy ạ. Đi 4 5 hôm new lên tới đây vất vả quá!

– Trên Gia Lâm lên ạ? Lúa mẹ dưới ta thế nào, liệu có cấy được ko chưng?

– Chả cấy thì lấy gì mà ăn. Cấy tất ông ạ. Chân ruộng dưới chúng cháu còn phải chăng hơn trên này nhiều.

– Thì vưỡn! Lúa dưới ta vưỡn phải chăng nhiều chứ.

Ông lão rít 1 tương đối thuốc lào nữa, gật gù dòng đầu:

– Hừ, đánh nhau cứ đánh nhau, cày cấy cứ cày cấy, tản cư cứ tản cư… Hay đáo để.

– Này chưng có biết mấy hôm nay súng nó bắn tại đâu mà nghe rát thế ko?

1 người đàn bà cho con bú mé bên kia nói xen vào:

– Nó rút tại Bắc Ninh về qua chợ Dầu nó khủng bố ông ạ.

Ông 2 quay phắt lại lắp đặt bắp hỏi:

– Nó… Nó vào chợ Dầu hở chưng? Thế ta thịt được bao nhiêu thằng? Người đàn bà ẵm con cong môi lên đỏng đảnh:

– Có thịt được thằng nào đâu. Cả làng chúng nó Việt gian theo Tây còn thịt gì nữa. Cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân. Ông lão lặng đi, tưởng như tới ko thở được. 1 lúc nhiều ngày ông new rặn è è, nuốt 1 dòng gì vướng tại cổ, ông chứa tiếng hỏi, giọng lạc hẳn đi:

– Liệu có thực ko hở chưng? Hay là chỉ lại…

– Thì chúng tôi vừa tại dưới đấy lên đây mà lại. Việt gian từ thằng chủ tịch mà đi cơ ông ạ. Tây vào làng chúng nó bảo nhau vác cờ thần ra hoan hô. Thằng chánh Bệu thì khuân cả tủ chè, đỉnh đồng, vải vóc lên xe cam nhông, đưa vợ con lên vùng có giặc tại bên cạnh tỉnh mà lại. Có người hỏi:

– Sao bảo làng chợ Dầu tinh thần nhiều cơ mà?…

– Đó thế mà ngay bây giờ} đổ đốn ra thế đấy!

Ông 2 trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng cười nhạt 1 tiếng, vươn vai nói lớn:

– Hà, nắng gớm, về nào…

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao của đám người new tản cư lên đấy vẫn dõi theo. Ông nghe rõ dòng giọng chua lanh lảnh của người đàn bà cho con bú:

– Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó! Đói khổ ăn trộm ăn trộm bắt được người ta còn thương. Dòng giống Việt gian bán nước thì cứ cho từng đứa 1 nhát!

Ông 2 cúi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ tới mụ chủ nhà. Về tới nhà, ông 2 nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lén đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi có nhau. Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ tràn ra… Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng đấy tuổi đầu… ông lão nắm chặt 2 tay lại và rít lên:

– Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi khiến dòng giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này! Ông lão bỗng ngừng lại, ngờ ngợ như lời mình nói ko được đúng nhiều.

Chả nhẽ dòng bọn tại làng lại đốn tới thế được. Ông kiểm điểm từng người trong óc. Ko mà, họ toàn là những người có tinh thần cả mà. Họ đã tại lại làng. Quyết tâm 1 sống 1 chết có giặc, có đời nào lại can tâm khiến điều nhục nhã đấy!… Nhưng sao lại nẩy ra dòng tin như vậy được? Mà thằng chánh Bệu thì đích thị là người làng ko sai rồi. Ko có lửa thì sao có khói? Ai người ta tương đối đâu bịa tạc ra những chuyện đấy khiến gì. Chao ôi! Cực nhục chưa, cả làng Việt gian! Rồi đây biết khiến ăn, marketing ra sao? Ai người ta chứa. Ai người ta marketing mấy. Suốt cả dòng nước Việt Nam này người ta ghê tởm, người ta thù hằn dòng giống Việt gian bán nước… Lại còn bao nhiêu người làng, tan tác từng người 1 phương nữa ko biết họ đã rõ dòng cơ sự này chưa?… Chiều hôm đấy bà 2 về cũng có vẻ khác. Bà bước uể oải, dòng mặt cúi xuống bần thần. Đôi quang thúng thõng thẹo trên 2 mấu đòn gánh. Bà đi thẳng vào trong nhà lúi húi xếp hàng vào 1 xó, rồi lẳng lặng ra bậc cửa ngồi ôm mẹ nghĩ ngợi. Trẻ con cũng ko đứa nào dám vòi quà. Trong nhà có dòng yên ổn lặng thực là khó chịu, ko ai dám chứa tiếng lên nói, cả tới nhìn nhau họ cũng ko dám nhìn nhau nữa. Mãi khuya, bà 2 new chống gối đứng dậy. Bà lẳng lặng xuống bếp châm lửa ngồi tính tiền hàng. Vẫn những tiền cua, tiền bún, tiền đỗ, tiền kẹo… Vẫn dòng giọng rì rầm, rì rầm thường ngày.

Xem Thêm  Tiếng Anh 8 Unit 7: Communication Soạn Anh 8 Kết nối tri thức trang 76, 77

– Này thầy nó ạ.

Ông 2 nằm rũ ra trên giường ko nói gì.

– Thầy nó ngủ rồi à?

– Gì? Ông lão khẽ nhúc nhích:

– Tôi thấy người ta đồn…

Ông lão gắt lên:

– Biết rồi!

Bà 2 nín bặt. Gian nhà lặng đi, hiu hắt. ánh lửa vàng nhờ có nhờ có tại ngọn đèn dầu lạc vờn trên nét mặt lo âu của bà lão. Tiếng thở của bố đứa trẻ chụm đầu vào nhau ngủ nhẹ nhàng nổi lên, nghe như tiếng thở của gian nhà.

– Thế nhưng người ta đồn trên này người ta ko chứa những người chợ Dầu nữa thầy nó ạ.

Nghe ngóng 1 chút, ko thấy chồng trả lời, bà lão lại cúi xuống lầm bầm tính. Nét mặt bà lặng đi, chịu đựng và nhẫn nhục. Bên gian chưng Thứ đã ngủ từ nhiều ngày, chung quanh đều yên ổn lặng… 1 vài tiếng chó nhúc nhắc sủa phía xa, và có tiếng trẻ khóc văng vẳng trong tiếng gió. Ông 2 vẫn trằn trọc ko sao ngủ được. Ông hết trở mình bên này lại trở mình bên kia, thở dài. Chợt ông lão lặng hẳn đi, chân tay nhũn ra, tưởng chừng như ko chứa lên được… Có tiếng nói léo xéo tại gian trên. Tiếng mụ chủ… Mụ nói dòng gì vậy? Mụ nói dòng gì mà lào xào thế? Trống ngực ông lão đập thình thịch. Ông lão nín thở, lắng tai nghe ra bên bên cạnh… Bà 2 bỗng lại chứa tiếng:

– Thầy nó ngủ rồi ư? Dậy tôi bảo dòng này đã.

Ông 2 bật ngóc đầu dậy, giơ tay trỏ lên nhà trên, ông sít 2 hàm răng lại mà nghiến:

– Yên! Khổ nhiều! Nó mà nghe thấy lại ko ra dòng gì ngay bây giờ}. Ông lão lại ngả mình nằm xuống, ko nhúc nhích.

Đã bố 4 hôm nay, ông 2 ko bước chân ra tới bên cạnh, cả tới bên chưng Thứ ông cũng ko dám sang. Suốt ngày ông chỉ quanh quẩn tại trong dòng gian nhà chật chội đấy mà nghe ngóng. Nghe ngóng xem binh tình bên bên cạnh ra sao? 1 đám đông xúm lại ông cũng để ý, dăm 7 tiếng cười nói xa xa ông cũng chột dạ. Lúc nào ông cũng nơm nớp tưởng như người ta đang để ý, người ta đang bàn tán tới “dòng chuyện đấy”.

Cứ thoáng nghe những tiếng Tây, Việt gian, cam nhông… là ông lủi ra 1 góc nhà, nín thít. Thôi lại chuyện đấy rồi! Nhưng còn dòng này nữa mà ông sợ, có lẽ còn ghê hơn cả những tiếng kia nhiều. Đó là mụ chủ nhà. Từ ngày xảy ra chuyện đấy, chừng như mụ ta lấy điều khiến cho vợ chồng ông khổ ngấm khổ ngầm là mụ thích. Sáng chiều 4 buổi đi khiến đồng về, mụ kéo lê dòng nạo cỏ quèn quẹt dưới đất, qua cửa, mụ nhòm vào nói những câu bóng gió xa xôi, như khía vào thịt ông lão. Thôi thì ngay bây giờ} thế nào mà chả bắt buộc chịu. Có được chỗ chui ra chui vào là could nhiều rồi. Từng lần mụ nói, ông lão chỉ cười gượng khiến như ko biết chuyện gì. Ông thì muốn lặng đi như thế, nhưng mụ chủ nhà có để cho ông yên đâu. Sáng hôm nay lúc bà 2 sắp sửa quang gánh ra hàng thì mụ chủ nhà ko biết đi đâu về, mụ đứng dạng háng tại bên cạnh sân nói chõ vào:

– Bà lão chưa đi hàng cơ à? Muộn mấy?…

– Chưa bà ạ. Mời bà vào chơi trong này!

– Vâng bà để mặc em… À, bà 2 này!… Mụ chạy sát vào bực cửa, thân mật:

– Trên này họ đồn giăng giăng ra rằng thì là làng dưới nhà ta đi Việt gian theo Tây đấy, ông bà đã biết chưa nhỉ?… Nghe nói, bảo có lệnh đuổi hết những người làng chợ Dầu khỏi vùng này ko cho tại nữa.

Mụ chủ chép miệng, giọng ngọt xớt:

– Em cứ khó nghĩ quá… ông bà cũng là người khiến ăn tử tế cả. Nhưng mà có lệnh biết khiến thế nào. Đành nhẽ là ông bà tìm chỗ khác vậy… Này, tại có nhau đang vui vẻ, ông bà dọn đi, em lại cứ nhớ đáo để đấy nhớ.

Bà 2 cúi mặt xuống rân rấn nước mắt, bà nói:

– Vâng… thôi thì dân làng đã chả cho tại nữa, chúng tôi cũng đành bắt buộc đi nơi khác chứ biết khiến thế nào. Nhưng xin ông bà trên đấy nghĩ lại thư thư cho vợ chồng chúng tôi vài bố hôm nữa. Ngay bây giờ} bảo đi, vợ chồng chúng tôi cũng ko biết là đi đâu…

Mụ chủ đi rồi, bà 2 và con bé lớn nước mắt ròng ròng, lẳng lặng gánh hàng ra quán. Vợ chồng cũng chẳng dám nói có nhau câu gì. Ông 2 ngồi lặng trên 1 góc giường, bao nhiêu ý nghĩ đen tối, ghê rợn, nối tiếp bời bời trong đầu óc ông lão. Biết đem nhau đi đâu ngay bây giờ}? Biết đâu người ta chứa bố con ông mà đi ngay bây giờ}?… Thực là tuyệt đường sinh sống! Mà ko gì dòng đất Thắng này. Trên Đài, tại Nhã Nam, tại Bố Hạ, Cao Thượng… đâu đâu có người chợ Dầu người ta cũng đuổi như đuổi hủi. Mà cho dẫu vì chính sách Cụ Hồ người ta chẳng đuổi đi nữa, thì mình cũng chẳng còn mặt mũi nào đi tới đâu. “Cả làng chúng nó Việt gian theo Tây…” dòng câu nói của người đàn bà tản cư hôm trước lại dội lên trong tâm trí ông. Hay là quay về làng ?… Vừa chớm nghĩ như vậy, nagy lập tức ông lão phản đối ngay. Về khiến gì dòng làng đấy nữa. Chúng nó theo Tây cả rồi. Về làng tức là bỏ kháng chiến. Bỏ Cụ Hồ… Nước mắt ông giàn ra, về làng tức là chịu quay lại khiến nô lệ cho thằng Tây. Ông lão nghĩ tới mấy thằng kỳ lý chuyên môn khua khoét như thế lại ra vào hống hách tại trong dòng đình. Và dòng đình lại như của riêng chúng nó, lại thâm nghiêm gớm ghê, chứa toàn những sự ức hiếp, đè nén. Ngày ngày chúng đóng ra, dong vào, đánh tổ tôm mà bàn tư việc làng có nhau tại trong đấy. Những hạng khố rách áo ôm như ông có đi qua cũng chỉ dám liếc trộm vào, rồi cắm đầu xuống mà lủi đi. Anh nào ho he, hóc hách 1 tí thì chúng nó tìm hết bí quyết để hại, chứa phần ruộng, truất ngôi, trừ ngoại, tống ra khỏi làng…

Ông 2 nghĩ rợn cả người. Cả cuộc đời đen tối, lầm than cũ nổi lên trong ý nghĩ ông. Ông ko thể về dòng làng đấy được nữa. Về ngay bây giờ} ra ông chịu mất hết à? Ko thể được! Làng thì yêu thực, nhưng làng theo Tây mất rồi thì bắt buộc thù. Ông lão ôm thằng con út lên lòng, vỗ nhè nhẹ vào lưng nó, khẽ hỏi:

– Húc kia! Thầy hỏi con nhé, con là con ai?

– Là con thầy mấy lị con u.

– Thế nhà con tại đâu?

– Nhà ta tại làng chợ Dầu.

– Thế con có thích về làng chợ Dầu ko? Thằng bé nép đầu vào ngực bố trả lời khe khẽ:

– Có. Ông lão ôm khít thằng bé vào lòng, 1 lúc nhiều ngày lại hỏi:

– À thầy hỏi con nhé. Thế con ủng hộ ai? Thằng bé giơ tay lên, mạnh bạo và rành rọt:

– Ủng hộ Cụ Hồ Chí Minh muôn 5! Nước mắt ông lão giàn ra, chảy ròng ròng trên 2 mẹ. Ông nói thủ thỉ:

– Ừ đúng rồi, ủng hộ Cụ Hồ con nhỉ. Mấy hôm nay ru rú tại xó nhà, những lúc buồn khổ quá chẳng biết nói cùng ai, ông lão lại thủ thỉ có con như vậy. Ông nói như để ngỏ lòng mình, như để mình lại minh oan cho mình nữa. Anh em đồng chí biết cho bố con ông. Cụ Hồ trên đầu trên cổ xét soi cho bố con ông. Dòng lòng bố con ông là như thế đấy, có bao giờ dám đơn sai. Chết thì chết có bao giờ dám đơn sai. Từng lần nói ra được vài câu như vậy nỗi khổ trong lòng ông cũng vơi đi được vài phần.

Khoảng bố giờ chiều hôm đấy, có 1 người đàn ông tới chơi nhà ông 2. Hắn cũng là người chợ Dầu. 2 người thì thầm tại góc nhà 1 lúc nhiều ngày rồi thấy ông 2 đóng khăn áo chỉnh tề tất tả theo hắn đi. Ông vội vã tới quên cả dặn trẻ coi nhà. Ông 2 đi mãi tới xẩm tối new về. Dòng mặt buồn thiu mọi ngày bỗng tươi vui, rạng rỡ hẳn lên. Mồm bỏm bẻm nhai trầu, cặp mắt hung hung đỏ, hấp háy… Vừa tới ngõ ông lão đã lên tiếng:

– Chúng mày đâu rồi, ra thầy chia quà cho nào. Lũ trẻ tại trong nhà ùa ra, ông lão vội rút dòng gói bọc lá chuối khô cho con bé lớn:

– Bánh rán đường đây, chia cho em từng đứa 1 dòng. Dứt lời ông lão lại lật đật đi thẳng sang bên gian chưng Thứ. Chưa tới bực cửa, ông lão đã bô bô:

– Chưng Thứ đâu rồi? Chưng Thứ khiến gì đấy! Tây nó đốt nhà tôi rồi chưng ạ. Đốt nhẵn! Ông chủ tịch làng tôi vừa new lên trên này cải chính, ông đấy cho biết… Cải chính dòng tin làng chợ Dầu chúng tôi là Việt gian đấy mà. Láo! Láo hết! Toàn là sai sự phần đích cả.

Chưng Thứ chưa nghe thủng câu chuyện ra sao, ông lão đã lại lật đật bỏ lên nhà trên.

– Tây nó đốt nhà tôi rồi ông chủ ạ. Đốt nhẵn. Ông chủ tịch làng em vừa lên cải chính… Cải chính dòng tin làng chợ Dầu chúng em Việt gian đấy mà. Láo! Láo hết, chẳng có gì sất. Toàn là sai sự phần đích cả!

Cũng chỉ được bằng đấy câu, ông lão lại lật đật bỏ đi nơi khác. Còn bắt buộc nhắc cho người khác biết chứ. Ông lão cứ múa tay lên mà khoe dòng tin đấy có mọi người. Ai cũng mừng cho ông lão. Tới ngay cả mụ chủ nhà là người ông lão yên trí, nghe tin này thế nào mặt mụ cũng sa sầm xuống mà nói tức nói xóc, thì trái lại, mụ lại tỏ vẻ siêu vui sướng. Mụ giương tròn cả 2 mắt lên mà reo:

– A, thế chứ! Thế mà tớ cứ tưởng dưới nhà đi Việt gian thực, tớ ghét ghê đấy… Thôi, ngay bây giờ} thì ông bà lại cứ tại tự động nhiên chả ai bảo sao. Ăn hết nhiều chứ tại hết là bao nhiêu. Mụ cười khì khì:

– Này, rồi cũng bắt buộc nuôi lấy con lợn… mà ăn mừng đấy! Ông 2 gật gật:

Xem Thêm  Tập làm văn lớp 5: Tả cảnh buổi sáng trên cánh đồng Dàn ý & 11 bài văn tả cánh đồng vào buổi sáng

– Được, được, chuyến này rồi bắt buộc nuôi chứ…

Tối hôm đấy ông 2 lại sang bên gian chưng Thứ, lại ngồi trên cái chõng tre vén quần lên tận bẹn mà trò chuyện về dòng làng của ông. Ông nhắc lại hôm Tây vào khủng bố. Chúng nó có bao thằng, bao nhiêu Tây, bao nhiêu Việt gian, đi những đường nào, đốt phá những đâu đâu, và dân quân, tự động vệ làng ông bố trí, cầm cự ra sao; rành rọt tỉ mỉ như chính ông lão vừa dự trận đánh giặc đấy xong thực…

I. Đôi nét về nhà văn Kim Lân

– Kim Lân (1920 – 2007), tên khai sinh là Nguyễn Văn Tài.

– Quê tại huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.

– Ông là nhà văn chuyên viết truyện ngắn và đã có tác phẩm đăng báo trước bí quyết mạng.

– Vốn gắn bó có nông thôn, những tác phẩm của ông chủ yếu chỉ viết về sinh hoạt làng quê và cảnh ngộ của người nông dân.

– Bên cạnh sự nghiệp sáng tác, Kim Lân còn được biết tới có vai trò là 1 diễn viên (vai Lão Hạc trong Làng Vũ Đại ngày đấy, Lý Cựu trong Chị Dậu…)

– 5 2001, ông được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật.

– 1 số tác phẩm tiêu biểu: Nên vợ nên chồng (tập truyện ngắn, 1955), Con chó xấu xí (tập truyện ngắn, 1962)…

II. Giới thiệu về truyện ngắn Làng

1. Hoàn cảnh sáng tác

– “Làng” được sáng tác trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.

– Truyện được đăng lần đầu trên tạp chí Văn nghệ 5 1948.

2. Bố cục

Gồm bố phần:

  • Phần 1: Từ đầu tới “Ông lão đành bắt buộc dùi dắng chờ vậy”. Cuộc sống của ông 2 tại nơi tản cư.
  • Phần 2: Tiếp theo tới “Từng lần nói ra được vài câu như vậy nỗi khổ trong lòng ông cũng vơi đi được vài phần”. Diễn biến tâm trạng của ông 2 lúc nghe tin làng theo giặc.
  • Phần 3. Còn lại. Niềm vui sướng của ông lúc nghe tin cải chính.

3. Tóm tắt

Mẫu 1

Ông 2 là 1 người nông dân siêu yêu và tự động hào về làng chợ Dầu của mình. Vì chiến tranh, gia đình ông bắt buộc đi tản cư. 1 hôm ông nghe tin làng chợ Dầu theo Tây. Tin dữ bất ngờ khiến cho ông ko thể tin, rồi tiếp tục là bàng hoàng và xót xa. Về nhà, ông nằm vật ra, ai nói gì cũng tưởng họ bàn tán về làng mình. Ông ko biết nên về làng hay đi tới nơi khác. Sau khoản thời gian trò chuyện có thằng con trai út, ông 2 quyết định: “Làng thì yêu thực, nhưng làng theo Tây mất rồi thì bắt buộc thù”. Tới lúc chủ tịch xã lên cải chính làng Dầu ko theo giặc, ông vô cùng sung sướng đi khoe có đa số mọi người.

Mẫu 2

Truyện nhắc về nhân vật ông 2. Ông vốn siêu yêu làng của mình. Chiến tranh xảy ra, gia đình của ông bắt buộc đi tản cư. Trên nơi tản cư, ông vẫn luôn nhớ về quê hương. Ông vẫn thường khoe về tinh thần kháng chiến của làng mình. 1 lần nọ, ông nghe tin làng mình theo giặc. Điều đấy khiến cho ông siêu buồn bã và xót xa. Lúc về tới nhà, ông nằm vật ra. Ai nói gì cũng tưởng họ bàn tán về làng mình. Lúc nghĩ tới tương lai, ông rơi vào bế tắc, ko biết bắt buộc đi đâu về đâu. Thậm chí, ông còn trò chuyện có thằng con trai út. Và cuối cùng ông 2 quyết định: “Làng thì yêu thực, nhưng làng theo Tây mất rồi thì bắt buộc thù”. Tới lúc nghe tin cải chính làng ko theo giặc, ông vô cùng sung sướng đi khoe có đa số mọi người.

4. Ý nghĩa nhan đề

Mẫu 1

Kim Lân là 1 nhà văn chuyên viết truyện ngắn. “Làng” là 1 truyện ngắn tiêu biểu của ông. Lúc đặt cho tác phẩm của mình nhan đề này, nhà văn muốn qua đấy gửi gắm nhiều ý nghĩa sâu sắc. Trước tiên, “làng” là 1 từ dùng để chỉ đơn vị hành chính bé nhất nước ta. Lúc đặt vào tác phẩm của Kim Lân, nhà văn đã xây dựng được hình ảnh “làng chợ Dầu” – quê hương của ông 2 (nhân vật chính của tác phẩm). Làng Chợ Dầu vốn là 1 làng có tinh thần yêu nước, cổ xưa bí quyết mạng. Nhưng tại nơi tản cư, ông 2 lại nghe tin làng Chợ Dầu theo Tây, phản bội lại đất nước. Điều đấy khiến cho ông 2 cảm thấy dằn vặt, đau xót để rồi quyết định: “Làng thì yêu thực nhưng làng theo Tây thì bắt buộc thù”. Qua đấy, nhà văn khẳng định đối có nhân dân Việt Nam, tình yêu nước – tình cảm chung đã vượt lên trên tình yêu làng – tình cảm cá nhân. Ko chỉ vậy, nhà văn còn muốn nhấn mạnh về sự đoàn kết trên dưới 1 lòng của nhân dân Việt Nam. Làng Chợ Dầu chỉ là 1 trong số siêu nhiều ngôi làng khác có được tinh thần yêu nước, máu nóng bí quyết mạng như vậy.

Mẫu 2

– “Làng” là 1 từ dùng để chỉ đơn vị hành chính bé nhất nước ta. Nhưng Kim Lân ko đặt tên cho tác phẩm của mình là “Làng Chợ Dầu” mà lại là “Làng”, giúp nhan đề có tính khái quát hơn.

– Nhà văn ko chỉ đề cập tới 1 dòng làng cụ thể. “Làng” là hình ảnh mang trong mình tính biểu tượng cho sức mạnh đoàn kết của dân tộc Việt Nam trong cuộc kháng chiến giành độc lập cho dân tộc. Đồng thời, nhà văn cũng gửi gắm tình yêu quê hương, đất nước sâu nặng của những người nông dân Việt Nam lúc bấy giờ.

=> Nhan đề ngắn gọn, nhưng mô tả được tư tưởng của nhà văn đầy sâu sắc.

5. Tình trạng truyện

Truyện ngắn Làng đã xây dựng được 1 tình trạng truyện khiến bộc lộ sâu sắc tình yêu làng quê và lòng yêu nước tại nhân vật ông 2. Ấy là tình trạng ông 2 nghe tin làng chợ Dầu – nơi quê hương mà ông hết mực yêu mến và tự động hào đã theo giặc.

6. Nội dung

Tình yêu làng và lòng yêu nước, tinh thần kháng chiến của người nông dân bắt buộc đi làng đi tản cư đã được mô tả chân thực, sâu sắc và cảm động tại nhân vật ông 2 trong truyện Làng.

7. Nghệ thuật

Tác giả đã thành công trong việc xây dựng tình trạng truyện, miêu tả tâm lí và ngôn ngữ của nhân vật.

8. Mở bài và kết bài

a. Mở bài

– Mở bài phân tách: Tình yêu quê hương, đất nước là 1 cổ xưa phải chăng đẹp của dân tộc Việt Nam. Điều đấy đã được gửi gắm trong nhiều tác phẩm. 1 trong số đấy là truyện ngắn Làng của nhà văn Kim Lân.

– Mở bài cảm nhận: Kim Lân là 1 nhà văn chuyên viết truyện ngắn. 1 trong những tác phẩm tiêu biểu của ông là Làng. Truyện ngắn đã để lại trong lòng bạn đọc những ấn tượng sâu sắc về nội dung và nghệ thuật.

b. Kết bài

– Kết bài phân tách: Tình yêu làng và lòng yêu nước, tinh thần kháng chiến của người nông dân bắt buộc đi làng đi tản cư đã được Kim Lân mô tả chân thực, sâu sắc trong truyện ngắn Làng.

– Kết bài cảm nhận: Truyện ngắn Làng mang trong mình đậm phong bí quyết sáng tác của Kim Lân. Tình yêu làng và lòng yêu nước, tinh thần kháng chiến của người nông dân bắt buộc đi làng đi tản cư khiến cho tôi cảm thấy vô cùng cảm phục, trân trọng.

III. Dàn ý phân tách Làng

(1) Mở bài

Giới thiệu về nhà văn Kim Lân, truyện ngắn Làng.

(2) Thân bài

a. Cuộc sống của ông 2 tại nơi tản cư

– Ông 2 luôn đau đáu nhớ về quê hương, nghĩ tới những ngày tháng khiến việc cùng có anh em.

– Khoe về làng mình: giàu và đẹp, lát đá xanh, có nhà ngói san sát sầm uất như tỉnh, phong trào bí quyết mạng diễn ra sôi nổi, chòi phát thanh cao bằng ngọn tre.

– Tới phòng thông tin: đọc báo, nghe tin tức về cuộc kháng chiến.

– Lúc nghe tới tin về thắng lợi của ta, “ruột gan ông lão cứ múa vui cả lên” .

=> Tình cảm sâu đậm của ông 2 dành cho quê hương, đất nước và đặc biệt là làng của ông.

b. Diễn biến tâm trạng của ông 2 lúc nghe tin làng theo giặc

* Lúc vừa new nghe tin làng chợ Dầu theo giặc:

– Ông sững sờ, xấu hổ và uất ức: “cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân. Ông lão lặng đi tưởng như ko thở được”.

– Tin tức làng chợ Dầu theo giặc như 1 tiếng sét giáng xuống đầu ông, nhưng lúc trấn tĩnh lại liền tỏ ra nghi ngờ, ko tin: “1 lúc nhiều ngày ông new rặn è è, nuốt 1 dòng gì vướng tại cổ, ông chứa tiếng hỏi, giọng lạc hẳn đi: Liệu có thực ko hở chưng?…”

– Những người tản cư đã nhắc rảnh rọt quá, lại khẳng định họ “vừa tại dưới đấy lên” khiến ông ko thể ko tin.

– Từ đấy, trong tâm trí của ông chỉ nghĩ về dòng tin dữ đấy. Nghe tiếng chửi bọn Việt gian, ông “cúi gằm mặt mà đi”.

* Lúc về tới nhà

– Ông 2 nằm vật ra giường, nhìn lũ con lại thấy tủi thân, nước mắt cứ giàn ra. Bao nhiêu niềm tự động hào về làng đều sụp đổ.

– Ông tự động hỏi và buồn thay thế cho số phận những đứa con của mình: “Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng, hắt hủi đấy ư?”

– Ông nắm chặt tay, rít lên: “Chúng bay … mà nhục nhã thế này?”.

=> Ông 2 cảm thấy chính bản thân đang mang trong mình nỗi nhục của 1 tên bán nước, cả những con ông rồi cũng sẽ bắt buộc mang trong mình nỗi nhục đấy.

* Những ngày tiếp tục:

– Suốt mấy ngày ông ko dám đi đâu.

– Ông chỉ quanh quẩn tại nhà, nghe ngóng tình hình bên bên cạnh: “1 đám đông túm lại, ông cũng để ý, dăm 7 tiếng cười nói xa xa,ông cũng chột dạ. Lúc nào ông cũng nơm nớp tưởng như người ta đang để ý, người ta đang bàn tán tới “dòng chuyện đấy”.

– Thoáng nghe những tiếng “Tây, Việt gian, cam – nhông… là ông lủi ra 1 nhà, nín thít. Thôi lại chuyện đấy rồi!”

– Lúc nghĩ tới tương lai, ông rơi vào bế tắc, ko biết bắt buộc đi đâu về đâu: Về làng thì ko được, vì về làng lúc này là đồng nghĩa có theo Tây, phản bội kháng chiến. Trên lại thì ko xong, vì mụ chủ nhà đã đánh tiếng xua đuổi. Còn đi thi biết đi đâu bởi ai người ta chưa chấp dân làng Chợ Dầu phản bội.

=> Điều này buộc ông bắt buộc lựa chọn giữa tình yêu làng và yêu nước.

– Ông 2 đã trò chuyện có đứa con trai út, để rồi đưa ra quyết định: “Làng thì yêu thực nhưng làng theo Tây thì bắt buộc thù”.

=> Tình yêu nước mãnh liệt của người Việt Nam, họ sẵn sàng vượt lên trên tình cảm cá nhân để hướng tới tình cảm chung của cùng đồng.

c. Niềm vui sướng của ông lúc nghe tin cải chính

Thái độ hoàn toàn thay thế đổi:

– “Dòng mặt buồn thiu mọi ngày bỗng tươi vui, rạng rỡ hẳn lên”

– “Mồm bỏm bẻm nhai trầu, cặp mắt hung hung đỏ, hấp háy”…

– Về tới nhà thì chia quà cho lũ con rồi sang nhà chưng Thứ để đính chính lại dòng tin làng chợ Dầu theo giặc.

– “bô bô” khoe có mọi người về dòng tin làng ông bị “đốt nhẵn”, nhà ông bị “đốt nhẵn”

=> Niềm vui mừng của ông 2 lúc nghe tin cải chính về làng chợ Dầu đã vượt lên trên sự mất mát về tài sản lúc làng bị giặc đốt sạch. Từ đấy, nhà văn Kim Lân đã cho thấy tình yêu quê hương, đất nước sâu sắc của người nông dân.

(3) Kết bài

Khẳng định giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn Làng.