Văn mẫu lớp 10: Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi qua bài Bảo okính cảnh giới (13 Mẫu) Gương báu răn mình – Bài 43 Nguyễn Trãi

Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi qua bài Bảo kính cảnh giới của Nguyễn Trải gồm 13 bài văn mẫu siêu hay kèm theo gợi ý bí quyết viết chi tiết nhất. Qua ấy giúp khách hàng tự tín ko nên lo nghĩ quá nhiều về việc khiến sao để viết được bài văn hay, ấn tượng nhất.

Bài thơ Bảo kính cảnh giới biểu lộ vẻ đẹp tâm hồn của người nghệ sĩ giàu rung cảm, có tấm lòng yêu đời tha thiết và tư tưởng, khát vọng của 1 nhân bí quyết lớn. Tác phẩm đã khẳng định vùng của Nguyễn Trãi trong quy trình vươn lên là của thơ Nôm Việt Nam thời trung đại. Vậy sau đây là 13 bài văn cảm nhận tâm hồn Nguyễn Trãi, mời khách hàng lớp 10 cùng đón đọc.

TOP 13 bài Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi hay nhất

  • Dàn ý vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi
  • Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi
  • Phân tách vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi

Dàn ý vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi

I. Mở bài

– Giới thiệu về tác giả Nguyễn Trãi và bài thơ Bảo kính cảnh giới: Nguyễn Trãi là người văn võ toàn tài, có tâm trong sáng. Bảo kính cảnh giới là bài thơ số 43 trong chùm “bảo kính cảnh giới” của Quốc âm thi tập.

– Khái quát vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi qua bài thơ: Yêu thiên nhiên tha thiết, gắn bó có cuộc sống của người dân quê, yêu nước thương dân luôn suy tư về sung sướng của nhân dân.

II. Thân bài

1. Nguyễn Trãi – 1 tâm hồn yêu thiên nhiên tha thiết

– Bức tranh thiên nhiên Bảo kính cảnh giới được Nguyễn Trãi vẽ lên siêu sinh động:

  • Cảnh vật sắp gũi, quen thuộc của mùa hè: Lá hòe, hoa thạch lựu, hoa sen.
  • Cảnh vật rực rỡ, nổi bật, sinh động: Thông qua việc dùng những gam màu sắc nóng để miêu tả cảnh vật lục, đỏ, hồng.
  • Cảnh vật căng tràn sức sống, sự sinh sôi cuộn trào toát ra từ trong lòng cảnh vật: Dùng những động từ mạnh “phun”, đùn đùn” để diễn tả những trạng thái, sức sống tràn trề của cảnh vật.
  • Cảnh vật tinh tế, tao nhã có hương thơm: Mùi vị hương nồng nàn của hoa sen cuối mùa.

=> Bức tranh thiên nhiên cuối mùa hạ nhưng ko tàn úa, héo nát mà ngược lại vô cùng rực rỡ, sinh động, giàu sức sống.

– Tâm hồn Nguyễn Trãi:

  • Cần vô cùng yêu và đam mê cảnh sắc thiên nhiên nên Nguyễn Trãi new có những tìm ra tinh tế, tuyệt vời tới thế.
  • Nguyễn Trãi có tâm hồn nghệ sĩ tinh tế, nhạy cảm.

2. Nguyễn Trãi – 1 tâm hồn luôn tha thiết có cuộc sống làng quê

– Bức tranh cuộc sống rầm rộ, phong phú:

  • Hình ảnh cuộc sống quen thuộc: chợ cá, làng ngư phủ, lầu tịch dương.
  • Âm thanh cuộc sống: Tiếng lao xao của chợ cá, tiếng ve kêu dắng dỏi. Ấy là những âm thanh của 1 cuộc sống tấp nập, vui tươi, sôi nổi, nờm nợp.
  • Phương pháp dùng từ láy tượng thanh “lao xao”, “dắng dỏi” hài hòa có phép đảo trật tự động cú pháp đã nhấn mạnh âm thanh rầm rộ của cuộc sống.

– Tâm hồn Nguyễn Trãi:

  • Nguyễn Trãi yêu cảnh sắc của làng quê, yêu cuộc sống nơi thôn quê.
  • Ông lưu ý tới cuộc sống của người dân quê lam lũ thì new có thể để tâm, lắng nghe được những âm thanh ấy.

3. Nguyễn Trãi – 1 tâm hồn nặng lòng có dân có nước

– Mở đầu bài thơ, Nguyễn Trãi biểu lộ triết lí sống “nhàn”:

  • Rồi: rỗi rãi, thảnh thơi.
  • “Hóng mát thuở ngày trường”: hoạt động thư thái, tự động do tự động tại.

=> Tâm hồn thảnh thơ, nhàn tản, vô lo vô nghĩ.

– Kết thúc bài thơ, Nguyễn Trãi biểu lộ tâm sự của mình:

  • Điển tích điển cố “Ngu cầm”: Gợi về triều đại vua Nghiêu Thuấn – thời kì nhân dân được hưởng ấm no, thái bình. Niềm vui sướng, sung sướng của Nguyễn Trãi lúc được sống tại quê hương có những người dân thôn dã. Mô tả ước muốn có được cuộc sống no đủ, sung sướng trên quê hương ông. Ấy là khát khao của 1 người con luôn suy tư, trăn trở, 1 lòng hướng về quê hương.
  • Ước mơ của Nguyễn Trãi: “Dân giàu đủ khắp đòi phương”: Ko chỉ khát khao về cuộc sống sung sướng, no đủ trên quê hương ông, Nguyễn Trãi còn mong muốn cuộc sống đấy có tại khắp nơi trên cả nước. Ấy là tấm lòng vì nước thương dân, lo nghĩ cho vận mệnh dân tộc.

=> Dù tại những phút thanh nhàn hiếm có của cuộc đời nhưng Nguyễn Trãi vẫn nặng lòng có dân có nước, nhàn thân chứ ko nhàn tâm.

4. Nghệ thuật

– Dùng lớp từ Hán Việt hài hòa có thuần Việt.

– Những biện pháp nghệ thuật: dùng từ láy, liệt kê, phép đảo trật tự động cú pháp.

– Dùng điển tích điển cố.

– Phương pháp tả tự động nhiên, hài hòa giữa gợi và chi tiết.

III. Kết bài

– Khái quát những vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi qua bài thơ.

  • Liên lạc: So sánh có những thi nhân cùng đồng điệu tâm hồn có Nguyễn Trãi tiêu biểu nhất là Nguyễn Bỉnh Khiêm trong bài thơ “Nhàn”.

Viết đoạn văn cảm nhận của em về vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi

Nguyễn Trãi nhà thơ lớn, nhà văn hóa lớn của dân tộc Việt Nam. Ông để lại sự nghiệp văn học đồ sộ, phong phú. Qua hệ thống tác phẩm phong phú người đọc đã phần nào cảm nhận được vẻ đẹp trong tâm hồn nhân bí quyết của Nguyễn Trãi. Vẻ đẹp tâm hồn ấy được biểu lộ trong nhiều bài thơ, và ta ko thể ko nhắc tới bài Cảnh ngày hè. Tác phẩm đã cho thấy tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống sâu sắc và hơn hết là tấm lòng lo cho dân, cho nước ngay cả trong lúc rảnh rỗi cũng ko thôi cháy bỏng. Nguyễn Trãi là người có lòng yêu thiên nhiên sâu sắc, vẻ đẹp tâm hồn ấy ẩn sau bức tranh thiên nhiên mùa hè rực rỡ màu sắc sắc và ngập tràn sức sống. Tình yêu thiên nhiên, yêu đời của ông luôn gắn bó mật thiết có lòng yêu nước, thiết tha có nhân dân. Đọc thơ Nguyễn Trãi, cũng như trong chính cuộc đời ông, ta hiếm lúc thấy ông thực sự có được phút giây nhàn nhã, thảnh thơi. Đúng như 1 nhà nghiên cứu đã nhận xét: “Trên đây, Ức trai tự động dành cho mình quyền “rồi hóng mát thuở ngày trường” bởi niềm mơ ước, bởi phần đích lớn nhất của đời ông đã được thực hành: dân ấm no, sung sướng”.

Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi

Bài khiến mẫu 1

Nguyễn Trãi (1380 – 1442), vị anh hùng dân tộc, “tấm lòng sáng tựa sao Khuê” (lời vua Lê Thánh Tông) dù trong bất kì hoàn cảnh nào cũng ko nguôi tâm nguyện hướng về dân về nước. Ngay cả lúc bị nghi kỵ, nên lui về quê ngoại Côn Sơn, ông vần bộc bạch nỗi lòng tha thiết cháy bỏng trong cuộc sống tưởng như chỉ biết vui vầy cùng mây núi cỏ cây. Nỗi lòng đấy bộc lộ rõ nét trong bài “Bảo kính cảnh giới”. Đặc biệt, bài thơ số 43 chan chứa bao khát vọng hướng tới cuộc đời, nhân dân.

“Bảo kính cảnh giới” lấy những bài học từ thiên nhiên vĩ đại để nhà thơ soi chiếu lòng mình. Ta ko chỉ gặp tấm lòng yêu thiên nhiên của 1 nghệ sĩ lớn mà còn thấu hiểu tâm sự của người anh hùng luôn canh cánh bên lòng nỗi niềm “ưu quốc tình yêu dân”. Suy ngẫm và cảm xúc của nhà thơ giúp chúng ta hình dung 1 nhân bí quyết lớn.

Bài thơ khởi đầu bằng hoàn cảnh hưởng nhàn bất đắc dĩ:

“Rồi hóng mát thuở ngày trường”

Nhịp thơ thực lạ lùng như kéo dài cảm giác của 1 ngày “ăn ko ngồi rồi”: tạo điểm nhấn tại 1 nhịp trước tiên, tiếp tục là 5 chữ nối thành 1 khá thơ như tiếng thở dài. Rò ràng nhà thơ nói về việc hóng mát mà ko hề đem lại cảm nhận nhàn tản thực sự. 2 chừ ngày trường lại hiện ra bao nỗi chán chường của 1 ngày dài vô vị. Hưởng nhàn mà ko hề thư thái. Có thể ấy sẽ là khởi nguồn cho bao nỗi bực dọc trút ra của con người bất đắc chí. Thế nhưng, hầu hết tâm tư đà được nén lại lúc nhà thơ đối diện có 1 thiên nhiên mành liệt đầy sức sống:

“Hoè lục đùn đùn tán rợp giươngThạch lựu hiên còn phun thức đỏHồng liên trì đã tiễn mùi vị hương”

Bố câu thơ đem lại 1 bức tranh thiên nhiên nhiều màu sắc sắc, cùng những hình ảnh đặc biệt của ko gian mùa hè. Trước hết, ấy là hoè buông sắc lục như 1 cái lọng khổng lồ bao trùm lên cảnh vật, tạo cảm giác về 1 ko gian xanh. Loại nhìn thiên nhiên của Nguyễn Trãi luôn có sức bao quát, vừa gợi sức sống của ko gian trong động từ “đùn đùn” vừa gợi cảm giác phóng khoáng trong 1 chữ “rợp”. Tầm nhìn trải từ sắp ra xa, theo quy luật đăng đối tại 2 câu tả thực, khéo léo đan cài sắc đỏ của thạch lựu trước hiên nhà cùng sắc hồng của ao sen. Câu trên tả sắc, câu dưới gợi hương. Thiên nhiên đấy cũng chứa chan bao cảm xúc, lúc dịu nhẹ lan tỏa lúc bừng bừng phun trào. Để rồi cuối cùng đọng lại cảm giác man mác tiếc nhớ làn hương thanh thoát của sen hồng lúc cuối hè. Cần là 1 người có tâm hồn tinh tế new cùng 1 lúc diễn tả được nhiều cảm giác trong chỉ vài bố câu thơ cô đọng. Giữa khuôn cảnh thiên nhiên đấy, nhà thơ dường như cũng nguôi ngoai bao nỗi niềm bực dọc, để lòng mình hòa cùng thiên nhiên đầy sức sống.

Ko chỉ nhìn bằng mắt mà Nguyễn Trãi còn trải lòng lắng nghe những thanh âm muôn vẻ của thiên nhiên:

“Lao xao chợ cá làng ngư phủDắng dỏi cầm ve lầu tịch dương”

Có 1 sự chuyển đổi cảm xúc trong bí quyết lắng nghe những âm thanh của cuộc sống. Giờ đây, những thanh âm lại được cảm nhận từ xa tới sắp, từ “lao xao” tới “dắng dỏi”. Thiên nhiên ko hề tĩnh lặng u trầm trong thời điểm chiều buông mà trái lại siêu rầm rộ và sắp gũi có tấm lòng thiết tha yêu sự sống của nhà thơ. “Lao xao” là âm thanh gợi rõ cuộc sống thanh bình của những người dân chài, cảnh sắm bán nờm nợp mà ko quá ồn ào để khuấy động ko gian hương nhàn của nhà thơ. Dường như Nguyễn Trãi đã chủ động hướng lòng mình về có chợ cá, làng ngư phú để thấy bản thân ko bí quyết xa có đời thường. Âm vang cuộc sống thực đấy tạo thành mối dây liên lạc giữa nhà thơ có nhân dân, mang trong mình lại niềm vui xôn xao trong 1 buổi chiều dề tạo cho nhà thơ nỗi buồn. Cấu trúc đăng đồi đã tạo nên sự hòa điệu giữa con người có thiên nhiên trong sự cân xứng làng ngư phủ – bóng tịch dương mang trong mình đậm sắc thái trang trọng cổ điển. Nghệ thuật tương phản tạo nên 1 sáng tạo hết sức new mẻ trong thơ Nguyễn Trãi lúc ấn tượng ám ảnh nhà thơ ko nên ánh tịch dương ảm đạm mà lại là âm thanh dắng dỏi cầm ve. Sự liên tưởng bất ngờ và độc đáo này đã chứng tỏ rõ phẩm chất nghệ sĩ của Nguyễn Trãi. Tiếng ve đặc biệt của mùa hè tới cùng Nguyễn Trãi lại như 1 bản đàn mạnh mẽ, rạo rực hối hả nhịp sống căng tràn của thiên nhiên. Bức tranh thiên nhiên sống động đấy đã hàm chứa 1 nội dung thông điệp thẩm mỹ đánh động tâm tư của nhà thơ. Bản thân ông có muốn lánh đời thoát tục, ngắm ánh tịch dương, giam mình trong lầu kín cũng ko thể ko nghe, ko thấy bao vẻ đẹp thiên nhiên tươi tắn rộn rã xung quanh. Thiên nhiên đấy xôn xao hay chính tấm lòng của nhà thơ cũng đang náo nức muốn hòa cùng niềm vui sự sống? Cuộc sống của ông ko nên của 1 ẩn sĩ lánh đời mà chính là phản chiếu của tâm hồn yêu đời thiết tha, vần đón nhận thưởng thức được niềm vui cuộc sống thanh bình để quên đi nỗi riêng tư sầu muộn.

Thiên nhiên đã đem lại 1 bài học lớn. Lay thức khát vọng mãnh liệt muốn trở lại có đời của nhà thơ. Thiên nhiên đấy đã thổi bùng khát vọng của người anh hùng đầu bạc mà vẫn vẹn tấm lòng son:

“Dẽ có Ngu cầm đàn 1 tiếngDân giàu đủ khắp đòi phương”

Còn gì giản dị, thanh cao, súc tích hơn những lời thơ mộc mạc chân thành đấy! Giữa thiên nhiên tuyệt đẹp, Nguyễn Trãi ko hề mong muốn hưởng thụ thú nhàn tản cho riêng mình. Ông ko nên con người chỉ chăm chăm giữ lấy sự trong sạch cho riêng mình theo triết lí nhà Nho “độc thiện kỳ thân”. Trên sâu thẳm tâm hồn ông vẫn là nồi niềm “ưu quốc tình yêu dân”, là khát khao hành động của 1 con người trọn đời vì lợi ích của nhân dân. Tinh thần Nguyễn Trãi vẫn ko hề nhụt giảm, vẫn còn nung nấu hoài bão cống hiến cho đất nước thái bình thịnh trị như thời Đường Ngu – xã hội thịnh trị hoàn hảo theo quan niệm nho gia. Giản dị thay đổi và cũng cao cả thay đổi 6 chữ đúc kết tấm lòng Nguyễn Trãi hướng về nhân dân, Quả thực, riêng ông trong hoàn cảnh bấy giờ có nhiều nỗi buồn, nhưng bản chất tâm hồn Nguyễn Trãi luôn “trong sáng và đầy sức sống” (lời cố thủ tướng Phạm Văn Đồng). Tâm hồn đấy chỉ cháy bỏng niềm mong ước đem lại cho nhân dân cuộc sống giàu đủ. Niềm mong mỏi nhân dân “khắp nơi ko 1 tiếng hờn giận oán sầu” chính là minh chứng cho nhân bí quyết trong sáng tuyệt vời của Nguyễn Trãi.

“Bảo kính cảnh giới” – bài học lớn từ thiên nhiên giúp Nguyễn Trãi răn mình, chứa đựng bao tình cảm yêu đời yêu sự sống. Ta nhận ra 1 tâm hồn nghệ sĩ – chiến sĩ của Ức Trai tiên sinh. Tấm lòng “sáng tựa sao Khuê” đấy vẫn tỏa sáng tới tận hôm nay.

Bài khiến mẫu 2

Nguyễn Trãi – 1 mẫu tên đã quá quen thuộc có ta trong nền văn học trung đại của Việt Nam, ông là 1 trong bố nhân vật duy nhất tại nước ta được UNESCO công nhận là danh nhân văn hoá thế giới. Thiên tài của ông được biểu lộ tại cả 2 thể loại chữ Nôm và chữ Hán mà ông đã đạt được những thành tựu lớn lớn. Chính Nguyễn Trãi đã là người đặt nền móng trước tiên và mở đường cho sự vươn lên là thơ ca tiếng Việt đương thời, nhờ có những áng văn chương kì bút của ông mà nó đã giúp cho văn học trung đại sự soi sáng và vươn lên là mạnh mẽ. Ta từng nghe qua “Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi được coi là áng “thiên cổ hùng văn” và đồng thời cũng là bản tuyên ngôn độc lập lần thứ 2 của dân tộc có giọng văn hào hùng, mạnh mẽ, đầy tự động hào; và rồi ta cũng từng nghe qua “Cảnh ngày hè” cũng là 1 thi phẩm của ông nhưng lại mang trong mình 1 vẻ đẹp vô cùng đặc biệt về cảnh sắc ngày hè nhưng lại gửi gắm trong ấy biết bao điều tuyệt vời của vị thi nhân. Bài thơ “Cảnh ngày hè” là bài số 43 trên 61 phần “Bảo kính cảnh giới” thuộc phần “Vô đề” của tác phẩm nức tiếng “Quốc âm thi tập” mà ông đã sáng tác vào những 5 tháng tại ẩn, lui khỏi chốn quan trường. Bài thơ ko chỉ tả cảnh đơn giản mà còn mang trong mình trong ấy chính là tâm hồn của Nguyễn Trãi chứa chan tình yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu nhân dân và đất nước,… con người đấy ta chỉ có thể dùng 2 từ để miêu tả ấy chính là “tuyệt vời” mà thôi!

Xem Thêm  Cách chế tạo màu nhuộm, thuốc nhuộm trong recreation Minecraft

Thực vậy, qua từng dòng thơ trong thi phẩm đã khiến hiện hữu lên vẻ đẹp tâm hồn sâu sắc đấy, ông yêu thiên nhiên là ông đang hòa hợp, gắn bó, yêu quý và đặc biệt rung động trước vẻ đẹp của nó. Rồi ông cũng yêu đời, ông luôn vui vẻ, lạc quan, trân trọng chính cuộc sống của riêng ông tạo ra bởi vậy mà ông lúc nào cũng sống thực thảnh thơi và thanh tịnh. Nhưng có lẽ tình yêu lớn lao nhất chính là tình thương mà ông dành cho dân, cho nước, lúc nào cũng vậy, vị thi nhân đấy luôn nghĩ tới tình thương đấy trước bởi chăng nó đã thấm nhuần vào dòng máu của bậc tiền bối đáng quý. Vẻ đẹp tâm hồn đấy thực đáng ngưỡng mộ để rồi sau này cố thủ tướng Phạm Văn Đồng từng bảo rằng: “trong sáng và đầy sức sống”

Trước hết bài thơ chính là tình yêu chan chứa mà ông dành cho thiên nhiên cũng như cuộc đời mình:

“Rồi hóng mát thuở ngày trườngHoè lục đùn đùn tán rợp giươngThạch lựu hiên còn phun thức đỏHồng liên trì đã tiễn mùi vị hươngLao xao chợ cá làng ngư phủDắng dỏi cầm ve lầu tịch dương”

Mở đầu bài thơ, người thi sĩ hiện lên có tư thế nhàn hạ, thảnh thơi và siêu tao nhã:

“Rồi hóng mát thuở ngày trường”

câu thơ chỉ vỏn vẹn 6 từ nhưng đã miêu tả rõ nét về thời kì, hoàn cảnh cũng như tâm trạng của ông, Nguyễn Trãi thực sự khéo léo biểu lộ nhân tài của mình qua câu thơ lục ngôn đầy sáng tạo và độc đáo lúc đã phá vỡ tính quy phạm vốn có trong văn học trung đại lúc bấy giờ. Sở hữu bí quyết ngắt nhịp 1/2/3 khiến câu thơ tưởng như tiếng thở dài nhưng ko lấy 1 câu từ than vãn, dường như ông vô cùng thư thái hoà trọn mình có thiên nhiên bởi ông có hẳn 1 “ngày trường” để khiến điều đấy. Hoàn cảnh thưởng ngoại cũng thực đặc biệt biết mấy, đây chính là những giây phút hiếm hoi trong cuộc đời của vị quan thanh liêm dành cả đời vì 1 sứ mệnh bảo vệ, lo lắng,… cho nhân dân, cho đất nước. Hơn 57 5 cống hiến là thế nhưng những 5 cuối đời đấy cũng chẳng được mang trong mình 2 chữ “bình yên” bởi chăng ông chẳng khỏi đắn đo suy nghĩ 1 nỗi ưu phiền?

Giả dụ như dưới thời Hồng Đức có 2 câu thơ:

“Nước nồng sừng sực đầu rô trỗiNgày nắng chang chang lưỡi chó lè”

2 câu thơ cũng viết về cảnh ngày hè mang trong mình dáng vẻ mộc mạc, thô ráp và dân dã qua từng ngôn từ và bí quyết miêu tả nhưng những điều đấy đã thay đổi đổi hoàn toàn trong thơ ca của Nguyễn Trãi, nó được thay đổi thế bởi sự giao cảm mạnh mẽ mà siêu đỗi tinh tế của 1 tâm hồn chan chứa tình yêu thiên nhiên và yêu đời hiếm thấy qua 5 câu thơ tiếp theo:

“Hoè lục đùn đùn tán rợp giươngThạch lựu hiên còn phun thức đỏHồng liên trì đã tiễn mùi vị hươngLao xao chợ cá làng ngư phủDắng dỏi cầm ve lầu tịch dương”

Cảnh vật hiện lên trong bức tranh mang trong mình 1 sức sống mãnh liệt tới kì lạ, những nhà thơ xưa lúc tới có thiên nhiên thường bằng bút pháp vịnh còn Nguyễn Trãi lại thiên về tả thực hết sức new lạ. Bức tranh đấy hiện lên có toàn bộ đường nét, màu sắc sắc, âm thanh, hương vị,… xen lẫn vào ấy còn có cả cuộc sống của con người thực láo nhiệt, tràn đầy sức sống. Trước tiên là màu sắc xanh đậm của những tán hoè đang tầng tầng lớp lớp đẩy lên cao, còn kia lại là màu sắc đỏ rực của những bông hoa lựu, và kia lại là màu sắc hồng của những bông sen toả ngát mùi vị hương, trên cao ta lại bắt gặp màu sắc vàng của nắng chiều ấm áp,… bức tranh toàn bộ màu sắc sắc dường giống như là đang cuốn hút ta tới có nó bởi màu sắc sắc chan hòa, rực rỡ tới tinh tế và khéo léo. Ko giới hạn lại tại ấy, Nguyễn Trãi còn dùng hàng loạt những động từ mạnh diễn tả trạng thái của sự vật: “đùn đùn”, “rợp giương”, “phun”, “tiễn” làm bức tranh càng thêm sống động và rồi cũng len lỏi vào bức tranh thiên nhiên đấy còn có âm thanh của tiếng đàn thiên nhiên, âm thanh cuộc sống con người bên làng chài lưới,… tô thêm vẻ rầm rộ náo nhiệt cho bức tranh thiên nhiên càng thêm phần hấp dẫn. Ta biết tới thơ văn trung đại qua đặc điểm ước lệ tượng trưng thiên về bí quyết cảm nhận mang trong mình màu sắc sắc sách vở, cổ điển muôn đời vì vậy mà thi nhân xưa thường tâm đắc có mùa thu hay mùa xuân hơn siêu nhiều nhưng lại chỉ quanh đi quẩn lại gò bó trong bí quyết thức miêu tả từ thể thơ tới hình ảnh như thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường Luật, thất ngôn bát cú Đường Luật,… hay là qua hình ảnh cánh chim nhạn, lá đỏ rừng phong, buổi chiều tàn đầy nỗi buồn,… Trong bức tranh này thì đã khác hoàn toàn bởi Nguyễn Trãi có tâm hồn yêu thiên nhiên vô cùng sâu sắc. Trước hết là bí quyết chọn chủ đề new lạ ấy chính là mùa hạ và đặc biệt hơn cả là dùng ngôn từ tinh tế, qua ấy bức tranh tràn đầy sức sống, mạnh mẽ và mãnh liệt phá bí quyết tới cuốn hút người đọc. Sức sống đấy đã hoá thành màu sắc sắc, thành tán, thành luồng, “đùn đùn” mà xanh, dào dạt mà “phun”, ngào ngạt mà nức, cảnh thiên nhiên ko hề tĩnh lại mà vẫn động và cháy hết mình:

“Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ”

“thức đỏ” ko còn chỉ giới hạn lại là màu sắc sắc mà còn mang trong mình dáng vẻ của 1 sức sống dâng trào, sau này trong “Truyện Kiều” của đại thi hào Nguyễn Duy cũng có câu thơ:

“Đầu tường lửa lựu lập lòe đơm bông”

câu thơ của Nguyễn Du mang trong mình đậm chất tạo hình, thiên về tả hình sắc chấm phá nhưng cũng mang trong mình 1 chút tương đồng có câu thơ của Nguyễn Trãi bởi nó đều cho ta cảm nhận được những thứ ẩn lấp sau dáng vẻ của bông hoa lựu, nên chăng ấy chính là sức sống, là vẻ đẹp, là cảm xúc,… Thiên nhiên Nguyễn Trãi mang trong mình lại cho ta chứa chan biết bao xúc cảm, lúc bừng vừng phun trào có tán hoè có bông lựu, lúc lại dịu nhẹ lan tỏa có mùi vị hương sen ngào ngạt như lắng lại để tạo cho thi nhân 1 điểm tựa để hòa mình có thiên nhiên, để càng thêm yêu đời, yêu cuộc sống. Hẳn ông nên là 1 người có tâm hồn tinh tế nhiều new cảm nhận được sự chuyển động của cảnh sắc nơi đây, lúc mà ông xem kĩ tới mức thấy nó vẫn “đang” phun màu sắc, thấy nó “đã” tiễn mùi vị hương, và ko chỉ cảm nhận bằng thị giác và khứu giác nữa mà Nguyễn Trãi còn cảm nhận thiên nhiên bằng cả thính giác để lắng nghe cuộc sống chốn thôn quê. Ấy là âm thanh của chợ cá làng chài lưới, gợi cho ta tới 1 cuộc sống thanh bình ấm êm của người dân, cảnh sắm bán của họ nờm nợp mà ko quá ồn ào để khiến khuấy động cảnh sắc của bức tranh. Và rồi lúc đọc tới dòng thơ này ta lại đặt ra 1 câu hỏi “quê hương ông ko hề có biển, nhưng tại sao tại đây lại có hình ảnh của làng chài lưới?” Và câu trả lời chỉ có 1, ông đã khéo léo hoà tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời của mình có tình yêu ông dành cho dân, âm thanh “lao xao” đấy chỉ được nghe bởi 1 thi nhân có tình thương sâu sắc có dân và ấy chính là Nguyễn Trãi. Ca dao Việt Nam có câu:

“Chiều chiều ra đứng ngõ sauTrông về quê mẹ ruột đau 9 chiều”

Hay là của Nguyễn Du:

“Tà tà bóng ngả về tâyChị em thơ thẩn dan tay ra về”

Buổi chiều hiện lên mang trong mình 1 nét đượm buồn, từ nỗi buồn day dứt lúc người phụ nữ xã hội phong kiến xưa nhớ về quê mẹ cho tới nỗi buồn man mác của chị em Thuý Kiều lúc hội xuân đã tàn. Nhưng buổi chiều qua bàn tay tài bố của Nguyễn Trãi lại ngược lại hoàn toàn, buổi chiều trong thơ ông hiện lên mang trong mình đầy âm hưởng của tiếng đàn thiên nhiên- tiếng ve kêu, nó tựa như tiếng đàn siêu mạnh mẽ mà rạo rực, dân dã mà thanh tao, hối hả nhưng vẫn siêu bình yên tới từ ánh nắng vàng buổi chiều tà. Giả dụ tại ẩn theo quan niệm đương thời chính là xa lánh có cuộc sống đời thường, khép mình có thiên nhiên, ủ rũ trong 4 bức tường,… thì Nguyễn Trãi lại biểu lộ trong văn chứng minh rằng: tại ẩn là để phản chiếu tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời tha thiết và đón nhận, thưởng tức cuộc sống thanh bình để quên đi nỗi sầu phiền muộn.

Khác có những dòng thơ đầu của bài mang trong mình vẻ đẹp của tâm hồn yêu thiên nhiên và yêu đời thì 2 câu thơ cuối lại là nỗi lòng của tác giả qua ấy khắc hoạ 1 tâm hồn yêu nước, thương dân da diết tới xúc cảm của thi nhân:

“Dẽ có ngu cầm đàn 1 tiếngDân giàu đủ khắp đòi phương”

Tuy rằng là 1 vị quan thất sủng ko còn được vua Lê trọng dụng như trước nữa, ông cũng đã lui về tại ẩn hạn chế xa cuộc sống muộn phiền nhiều ganh đua nơi mà đầy những hiểm nguy “ra luồn vào cúi” cũng như Nguyễn Bỉnh Khiêm có 2 câu thơ:

“Ta dại ta tìm nơi vắng vẻNgười khôn người tới chốn lao xao”

Tưởng rằng như vậy là đã được nhàn, được sống thảnh thơi, nhưng ko, vị quan thanh liêm đấy vẫn chưa bao giờ nguôi ngoai nỗi lo cho dân, cho nước bời ông luôn có tư tưởng: thương dân, yêu dân, trọng dân, ông coi những con người “chân lấm tay bùn” đấy quyết định suy vong của 1 triều đại. Ông ước ao có cây đàn của vua Ngu Thuấn- 1 ông vua trong thần thoại Trung Quốc từng trị vì triều đại lí tưởng, đất nước thái bình thịnh tri, nhân dân yên ấm thuận hoà và ấy chính là ước mơ cả đời của ông, được cầm trên tay là cây đàn kia để rồi đàn 1 khúc Nam Phong gửi tới muôn dân:

“Gió nam mát mẻLàm cho dân ta bớt ưu phiềnGió nam thổi đúng lúcLà cho dân ta thêm nhiều tài sản”

Và rồi Lê Thánh Tông cũng từng có câu thơ:

“Nhà bắc nhà nam đều có mặtLừng lẫy cùng ca khúc thái bình”

Dân chính là món nợ của cả cuộc đời ông chưa trả hết, vì vậy trong ông lúc nào cũng mong ước dân ta cơm ăn đủ no, áo mặc đủ ấm, sung sướng, yên vui, và cùng ca ngợi dân giàu khắp mọi nơi. Lại 1 lần nữa Nguyễn Trãi dùng câu thơ lục ngôn có nhịp 3/3 kết lại ngắn gọn, cô đúc nhưng mang trong mình đầy tâm huyết, chứa đầy khát vọng của cả cuộc đời:

“Dân giàu đủ khắp đòi phương”

Quả thực tâm hồn Nguyễn Trãi chứa chan tình yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu dân, yêu nước, ấy là 1 tâm hồn nhạy cảm tới thanh tao, tinh tế mà giản dị, tâm hồn đấy tựa như vì sao khuê đang tỏa sáng giữa bầu trời đêm cũng như Lê Thánh Tông từng viết rằng:

“Ức Trai tâm thượng quang khuê tảo”

Câu thơ là 1 lời đúc kết về Nguyễn Trãi vô cùng sâu sắc, nó biểu lộ qua từng tác phẩm ông để lại cho hậu thế dù ko nhiều nhưng đủ cho ta thấy 1 trí tuệ uyên chưng, 1 chí khí hào hùng, 1 nhân bí quyết cao thượng và đặc biệt là 1 tâm hồn tinh tế biểu lộ siêu rõ qua bài thơ “Cảnh ngày hè”

Bài thơ có 8 câu dùng thể thơ Đường Luật của Trung Quốc nhưng đã khéo léo dùng 2 câu thơ lục ngôn mang trong mình đậm bản sắc dân tộc tới tài tình để lại cho hậu thế những vần thơ vô cùng ý nghĩa, dễ đọc, dễ hiểu. Ngôn từ giản dị mà tinh tế, lồng ghép khéo léo cùng có những điển tích điển cố cũng những hình ảnh sinh động, dùng hàng loạt những tính từ, động từ mạnh đã góp phần tạo nên 1 thi phẩm, 1 kiệt tác, 1 áng văn chương để đời! Bài thơ tưởng chừng chỉ là 1 bức tranh tả cảnh sắc thiên nhiên cuộc sống đời thường nhưng ẩn sâu trong đấy lại là 1 bức tranh về vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi, nó chứa chan tình yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu đất nước, yêu dân cùng có ấy là tâm hồn thanh cao, nhàn tản nhưng luôn hoài nỗi niềm đau đáu về dân về nước đấy đích thị là Nguyễn Trãi- 1 nhân bí quyết sống tuyệt vời đáng để cho hậu thế học tập!

Bài khiến mẫu 3

“Nhắc tới tên ông là thấy thơNhư 1 nguồn thiêng chẳng bến bờ”

(Tế Hanh)

Có thể nói cuộc đời Nguyễn Trãi gắn liền có sự nghiệp văn chương của ông. Giả dụ như thời chống Minh dâng “Bình Ngô sách”, Nguyễn Trãi hăng hái thực hành tư tưởng nhân nghĩa bằng những áng “thiên cổ hùng văn” thì tới lúc về ẩn, ông lại gửi gắm tâm sự của mình qua những bài thơ trữ tình. Khác có những vần thơ hào hùng, đầy máu nóng và lòng tự động tôn dân tộc như “Bình Ngô đại cáo”, những lí lẽ đanh thép, sắc sảo trong “Quân trung từ mệnh tập”, bài thơ = (Bảo kính cảnh giới – bài 43) thực sự là 1 bức tranh về vẻ đẹp tâm hồn của 1 người nghệ sĩ, 1 người suốt đời yêu nước thương dân.

Xem Thêm  Nghị luận về ý kiến Học quý tại sự kiên trì (3 mẫu) Những bài văn mẫu lớp 9 hay nhất

Mở đầu bài thơ là tư thế của nhân vật trữ tình:

“Rồi hóng mát thuở ngày trường”

Nhịp thơ 1/5 thực lạ lùng cho thấy cảm giác của con người trong 1 ngày rỗi rãi. Thi nhân ngồi hóng mát trước hiên nhà nhưng vốn ko nên là người thích chìm đắm vào thiên nhiên để quên hết việc đời nên điều ấy ko mang trong mình lại cho ông cảm giác thảnh thơi hay nhẹ nhõm thực sự. Vậy nên new có cảm giác “ngày trường”, nghĩa là ngày dài, vô vị và buồn chán. Những nhà thơ xưa thường dồi dào sáng tạo trước mùa xuân, mùa thu nhưng Nguyễn Trãi lại chọn cho mình 1 đề tài riêng – vẻ đẹp của mùa hè. Và có 1 tâm hồn yêu thiên nhiên, 1 hồn thơ phóng khoáng cùng có xúc cảm tinh tế, nhà thơ đã mang trong mình tới cho ta 1 bức tranh thiên nhiên mùa hạ tuyệt đẹp:

“Hòe lục đùn đùn tán rợp giươngThạch lựu hiên còn phun thức đỏ,Hồng liên trì đã tiễn mùi vị hương”

Trước tiên là màu sắc xanh tươi mát, tràn đầy sức sống của cây hòe. Màu sắc lá hòe như trải rộng, che mát cả 1 khoảng sân bé. Từ láy “đùn đùn” gợi cảm giác như nhựa sống đang ứa căng, tràn đầy và trào lên trong từng nhánh lá. Phía bên hiên nhà, màu sắc đỏ của hoa lựu càng thơm rực rỡ. Màu sắc đỏ đấy dường như ko tại trong trạng thái tĩnh mà đang vận động, phun trào, bừng sáng giữa đám lá xanh. Sắc đỏ rực rỡ của hoa lựu gợi ta nhớ tới 2 câu thơ của đại thi hào Nguyễn Du trong “Truyện Kiều”:

“Dưới trăng quyên đã gọi hè,Đầu tường lửa lựu lập lòe đâm bông”

Hình ảnh “lửa lựu lập lòe” và hình ảnh “thạch lựu phun thức đỏ” cho thấy Nguyễn Trãi và Nguyễn Du đều là những tâm hồn nghệ sĩ siêu mực tinh tế. Giả dụ như Nguyễn Du thiên về tả màu sắc sắc thì Nguyễn Trãi tập trung miêu tả sức sống nhiều hơn. Màu sắc sắc của hoa cũng gợi lên sức sống của mùa hạ. Dưới ao nhà, sen cũng hưởng ứng bằng sắc hồng đặc biệt và hương thơm ngào ngạt. Giả dụ như tại câu thơ đầu là 1 tâm sự chán chường thì giờ đây, hầu hết những tâm sự dồn nén đấy lúc bắt gặp cảnh thiên nhiên tươi đẹp, rực rỡ và đầy sức sống đã nhường chỗ cho những cảm xúc vui tươi, sự đam mê. Sự sinh động của thiên nhiên đã được biểu lộ trong từng đường nét, màu sắc sắc, âm thanh của bức tranh mùa hè. Bức tranh đấy ko chỉ có sắc, có hương mà còn có cả những âm thanh bình dị của đời sống:

“Lao xao chợ cá làng ngư phủ,Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.”

Từ “lao xao” gợi âm thanh từ xa vọng lại, ko nghe rõ nhưng vẫn đủ để lại dư âm. Ấy nên chăng chính là âm thanh của cuộc sống thường nhật nơi làng chài? Còn gì thân quen hơn cảnh chợ cá có mẫu “lao xao” của kẻ bán người sắm? Tiếng ve kêu inh ỏi như thôi thúc thêm những sắc màu sắc còn lại của mùa hè tiếp tục căng tràn và bung nở. Sự xuất hiện của tiếng ve như xua tan đi sự tĩnh lặng của căn lầu lúc mặt trời sắp lặn. Bức tranh thiên nhiên ngày hè được tác giả tiếp thu bằng cả thính giác, thị giác và khứu giác. Bảo kính cảnh giới trong thơ Nguyễn Trãi hiện ra rộn rã, vui tươi và tràn đầy sức sống. Cần chăng chính tình yêu thiên nhiên và tâm hồn nhạy cảm đã giúp nhà thơ cảm nhận, xem và miêu tả Bảo kính cảnh giới 1 bí quyết tinh tế, sinh động?

Nguyễn Trãi vui có thiên nhiên, có cuộc sống của con người nhưng điểm nổi bật nhất trong bài thơ vẫn là tấm lòng, tình đời của con người mà lòng yêu nước thương dân đã phát triển thành nỗi trăn trở, niềm ưu tình yêu trong suốt cuộc đời. Khuôn cảnh thiên nhiên và cuộc sống của con người trong ngày hè đã mở ra trong lòng nhà thơ ước vọng tha thiết:

“Dẽ có Ngu cầm đàn 1 tiếng,Dân giàu đủ khắp đòi phương.”

2 câu cuối như kết đọng bao suy tư của nhà thơ. Trước Bảo kính cảnh giới tràn ngập sắc màu sắc và âm thanh, Nguyễn Trãi ước muốn có 1 cây đàn của vua Thuấn để tấu lên khúc nhạc “Nam phong” cầu cho nhân dân giàu đủ khắp muôn nơi. Câu thơ nặng trĩu nỗi day dứt và 1 tinh thần trách nhiệm cao cả. Ước nguyện của Nguyễn Trãi khiến ta liên tưởng tới khát khao của Đỗ Phủ:

“Ước được nhà rộng muôn ngàn gian,Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,Gió mưa chẳng núng, vững như thạch bàn!Than ôi! Bao giờ nhà đấy sừng sững dựng trước mắt,Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!

(Bài ca nhà tranh bị gió thu phá)

Đỗ Phủ và Nguyễn Trãi đã gặp nhau trong nhận thức, trong tư tưởng, trong tâm sự ưu thời mẫn thế. Vậy ra, từ trước tới nay, Nguyễn Trãi chỉ nhàn thân chứ ko nhàn tâm. Dù tại bất cứ đâu, chốn quan trường hay nơi thôn dã thì thi nhân vẫn đau đáu 1 nỗi băn khoăn, trăn trở lo nước, thương đời. Suốt đời ông theo đuổi khát vọng đem lại cho nhân dân 1 cuộc sống ấm no, sung sướng để cho tại bất cứ nơi đâu dù là chốn thị thành hay nơi thôn cùng xóm vắng ko còn 1 tiếng hờn giận, oán sầu. Tình yêu nước, yêu dân trong con người đấy trong sáng, chân thành tới mức thuần khiết. Ấy cũng là tinh thần, là tư tưởng nhân đạo sâu và vững trong cốt bí quyết của nhà thơ.

“Thơ phát khởi từ lòng người ta” (Ngô Thì Nhậm). Đọc 1 bài thơ hay là ta bắt gặp tâm hồn của 1 con người, cảm nhận được bao tâm tư, tình cảm ẩn trong từng con chữ. Bài thơ “Bảo kính cảnh giới” ko chỉ cho ta thấy bức tranh thiên nhiên tươi sáng, tràn đầy sức sống của cảnh sắc ngày hè mà còn phác họa thành công chân dung tinh thần của chính tác giả – người anh hùng, người nghệ sĩ tài hoa. Ấy là con người say đắm trước vẻ đẹp thiên nhiên, thiết tha có sự sống, khao khát mang trong mình tới cho người dân cuộc sống ấm no, sung sướng. Ngoài nội dung đặc sắc, “Bảo kính cảnh giới” còn siêu thành công về mặt nghệ thuật. Nguyễn Trãi đã sáng tạo thể thơ thất ngôn xen lục ngôn, đưa chữ Nôm phát triển thành ngôn ngữ nghệ thuật giàu sức biểu cảm, biểu nghĩa. Ông cũng đưa vào thơ những hình ảnh dân dã, sắp gũi, bình dị, siêu đỗi Việt Nam: hình ảnh “chợ cá” và âm thanh “lao xao” của đời thường là những nét hiện thực siêu dân dã mà văn chương cổ điển thường kiêng kị, cho là dung tục, ko gợi sự thanh cao. Ấy chính là điểm new, những bí quyết tân về nghệ thuật của Nguyễn Trãi trong bài thơ “Bảo kính cảnh giới”.

Bài thơ Bảo kính cảnh giới – bài 43 là 1 thi phẩm đặc sắc, tuy thuộc nhóm “Gương báu răn mình” nhưng ko hề khô khan mà siêu giàu cảm xúc. Bài thơ biểu lộ vẻ đẹp tâm hồn của người nghệ sĩ giàu rung cảm, có tấm lòng yêu đời tha thiết và tư tưởng, khát vọng của 1 nhân bí quyết lớn. Thi phẩm cũng khẳng định vùng của Nguyễn Trãi trong quy trình vươn lên là của thơ Nôm Việt Nam thời trung đại.

Bài khiến mẫu 4

Nguyễn Trãi là 1 nhà quân sự, nhà chính trị, anh hùng dân tộc, nhà văn, nhà thơ lỗi lạc của dân tộc. Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Nguyễn Trãi cũng hướng về lợi ích của nhân dân, của đất nước. Ông cũng là 1 người có lòng yêu thiên nhiên tha thiết. Trong khoảng thời kì bị nghi kị nên lui về tại ẩn tại Côn Sơn, ông dường như đắm chìm, vui vầy có thiên nhiên cây cỏ. Phân tách vẻ đẹp tâm hồn của nguyễn trãi qua bài thơ “Bảo kính cảnh giới” ta sẽ thấy rõ điều ấy.

Trong sự nghiệp văn chương, Nguyễn Trãi để lại cho nền văn học Việt Nam di sản vô giá. Giả dụ có “Bình Ngô đại cáo”, ông biểu lộ sự đanh thép trong bản tuyên ngôn độc lập thứ 2 (sau Nam Quốc Sơn Hà của Lý Thường Kiệt) hướng tới nhân dân, dân tộc; thì tại “Bảo kính cảnh giới” Nguyễn Trãi lại hiện lên có vẻ đẹp tâm hồn qua tình yêu dành cho cảnh sắc thiên nhiên.

Bài thơ “Bảo kính cảnh giới” như 1 bức tranh thiên nhiên sống động được Nguyễn Trãi khắc họa bằng ngôn từ, có toàn bộ hương thơm, sắc màu sắc, âm thanh. Nhưng ẩn sâu mẫu bức tranh đấy là tâm hồn đẹp đẽ của người thi nhân giữa cuộc sống thôn quê bình dị.

Tình yêu thiên nhiên của Nguyễn Trãi biểu lộ tại ngay đầu bài thơ có tư thế của nhân vật trữ tình trong câu thơ:

“Rồi hóng mát thuở ngày trường”

Câu thơ có 1 nhịp thơ thực lạ lùng: 1/5. Nhưng chính nhịp thơ này lại mang trong mình tới cảm giác 1 ngày thư thái, rỗi rãi. Người thi nhân lúc này dù ngồi trước hiên nhà hóng mát, dù chìm đắm vào thiên nhiên cũng ko thể quên hết việc đời. Nên cảm xúc của nhà thơ thực sự ko nên thảnh thơi, nhẹ nhõm gì. Điều này biểu lộ tại từ “ngày trường”, nghĩa là 1 ngày siêu dài, gợi cho thấy sự buồn chán, vô vị.

Gần như những nhà thơ thường được trao nhiều sáng tạo bởi mùa thu xao xuyến hay mùa xuân tươi new, nhưng có Nguyễn Trãi thì lại là mùa hè. Vốn là 1 nhân tình thiên nhiên tha thiết, hồn thơ lại khoáng đạt và cảm xúc tinh tế, Nguyễn Trãi đã vẽ nên trước mắt người đọc 1 bức tranh mùa hạ tuyệt đẹp có đủ sắc hương:

“Hòe lục đùn đùn tán rợp giươngThạch lựu hiên còn phun thức đỏ,Hồng liên trì đã tiễn mùi vị hương”

Nhắc tới mùa hè, thì cây hòe là 1 trong những hình ảnh siêu đặc biệt. Những tán lá hòe “đùn đùn” trải rộng, che mát 1 khoảng sân. Từ láy “đùn đùn” mang trong mình 1 sức gợi hình mạnh mẽ, người đọc như thấy nhựa sống của cây đang căng tràn trong từng cành lá. Còn bên hiên nhà, hoa lựu đỏ rực và tỏa hương thơm. Loại màu sắc đỏ của hoa lựu làm ko gian dường như có sự chuyển động, có sự bừng sáng hòa cùng đám lá xanh của cây hòe. Như ta cũng từng bắt gặp hình ảnh hoa lựu rực rỡ trong “Truyện Kiều” của Nguyễn Du: “Dưới trăng quyên đã gọi hè/Đầu tường lửa lựu lập lòe đâm bông”.

Sắc đỏ của hoa lựu được nhà thơ xem và đưa vào ko chỉ bởi nó là đặc biệt của mùa hè, mà dường như còn muốn khiến nổi bật lên sức sống của mùa hè. Cùng có hoa lựu, sen dưới ao nhà cũng đang tận hưởng mùa hè bằng sắc hồng và hương thơm hấp dẫn. Tới đây ta thấy, ví dụ như câu thơ đầu biểu lộ tâm sự nhàn rỗi chán chường của nhà thơ, thì lúc này, trước hương sắc và sức sống của mùa hè, trước thiên nhiên rực rỡ; tâm hồn thi nhân đã trở nên tươi vui và đam mê thưởng thức. Vậy nên mà nhà thơ new gợi ra được sự sinh động của thiên nhiên trong từng màu sắc sắc, đường nét.

Và bức tranh đấy, còn thi vị hơn nữa, đầy đam mê hơn nữa lúc ko chỉ có sắc, có hương mà còn có sự hòa quyện của âm thanh cuộc sống thôn quê bình dị:

“Lao xao chợ cá làng ngư phủ,Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.”

“Lao xao” là âm thanh nghe đâu ấy xa xa vọng lại, chẳng rõ ràng nhưng vẫn văng vẳng âm vang. 1 chữ “lao xao” đã đủ tái tạo âm thanh cuộc sống thường nhật của làng chài. Đọc câu thơ này, người đọc có thể hình dung thấy cảnh chợ cá thân quen, bận rộn có cảnh kẻ bán người sắm.

Mùa hè còn có tiếng kêu inh ỏi của đám ve. Tiếng ve là tiếng gọi hè, cũng như thúc giục nhưng hoa những sắc màu sắc của mùa hè bừng nở, tỏa rực. Và tiếng ve cũng khiến đầy ko gian tĩnh lặng của căn lầu giữa buổi chiều buông.

Như vậy, qua bài thơ “Bảo kính cảnh giới” có thể thấy, Nguyễn Trãi cảm nhận bức tranh thiên nhiên có vả thị giác, khứu giác và thính giác. Vì vậy, Bảo kính cảnh giới trong thơ hiện lên thực rộn rã và căng tràn sức sống. Có lẽ chính tính yêu thiên nhiên say đắm, sự tinh tế trong cảm nhận đã giúp người thi nhân xem, miêu tả và tận hưởng thiên nhiên ngày hè thực tỉ mỉ và đặc sắc như thế.

Nguyễn Trãi là nhân tình thiên nhiên, và cũng bởi vậy mà qua thiên nhiên ông muốn nói lên tâm sự, tâm tình ẩn sâu trong lòng. Và mặc dầu ông đang vui có thiên nhiên, có vẻ giống như là đang hòa hợp có đời sống thôn quê, nhưng mẫu tình chủ đạo của bài thơ vẫn là tấm lòng yêu nước thương dân của Nguyễn Trãi, là nỗi niềm trăn trở của ông về đất nước. Chính mẫu khuôn cảnh thiên nhiên và cuộc sống bình dị thường nhật những ngày hè tại thôn dã đã mở ra ước vọng tha thiết trong lòng nhà thơ:

“Dẽ có Ngu cầm đàn 1 tiếng,Dân giàu đủ khắp đòi phương.”

2 câu thơ cuối này, dường như là sự kết đọng bao suy tư, trăn trở của người thi nhân. Người ta vẫn nói, “tức cảnh sinh tình”, quả ko sai. Loại tình tại đây của Nguyễn Trãi là ông ước có trong tay cây đàn của vua Thuấn để tấu lên 1 khúc “Nam phong” – khúc nhạc mang trong mình ước vọng cầu cho nhân dân muôn nơi được sống ấm no, sung sướng. Câu thơ mang trong mình nặng nỗi lo cho dân, cho nước, biểu lộ tinh thần trách nhiệm cao cả của 1 người dành suốt cuộc đời đấu tranh cho lợi ích dân tộc.

Tâm tình này của Nguyễn Trãi ko khỏi khiến ta liên tưởng tới tấm lòng khao khát vì dân của Đỗ Phủ trong bài thơ “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá”:

“Ước được nhà rộng muôn ngàn gian,Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,Gió mưa chẳng núng, vững như thạch bàn!Than ôi! Bao giờ nhà đấy sừng sững đứng trước mắt,Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!”

Qua ấy ta thấy, Nguyễn Trãi và Đỗ Phủ có sự tương giao trong tư tưởng, nhận thức của như nỗi niềm thời đại. Ta còn thấy rõ hơn, Nguyễn Trãi bấy thời gian dài dù có lui về tại ẩn, dù có vẻ như vui vầy có gió mây cây cỏ, thì trong tâm vẫn nặng trĩu nỗi lo nước, thương đời. Suốt cuộc đời, mọi việc ông khiến đều hướng tới 1 khát vọng, lúc có giặc thì trừ giặc, hết giặc thì lo ấm no, sung sướng cho dân. Tình yêu nước, thương dân này của ông đã vang danh bao đời và còn vang danh ngàn đời. Điều này chính là cốt bí quyết, tư tưởng nhân đạo sâu sắc của nhà thơ.

Xem Thêm  Kế hoạch dạy học môn Khoa học 4 sách Kết nối tri thức có cuộc sống Phân phối chương trình môn Khoa học 4 tích hợp STEM

Qua phân tách vẻ đẹp tâm hồn của nguyễn trãi, ta có thể cảm nhận được biết cao tình cảm, bao nhiêu suy tư, trăn trở của Nguyễn Trãi. “Bảo kính cảnh giới” ko chỉ vẽ nên trước mắt người đọc 1 bức tranh thiên nhiên tươi sáng, nhiều sắc màu sắc và tràn đầy sức sống; mà hơn thế còn cho ta thấy vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi, chân dung tinh thần của người anh hùng dân tộc, cũng là người nghệ sĩ hết mực tại hoa.

Ngoài nội dung, tình cảm đáng trân trọng, bài thơ “Bảo kính cảnh giới” còn biểu lộ mẫu tài của Nguyễn Trãi trong nghệ thuật văn chương. Sở hữu tác phẩm này, ông dùng thể thơ thất ngôn xen có lục ngôn và dùng chữ Nôm khiến ngôn ngữ nghệ thuật có sức biểu cảm, biểu nghĩa tuyệt vời. Những hình cảnh của thôn dã được ông đưa vào thơ gợi sự sắp gũi, bình dị và mang trong mình đậm “chất” Việt Nam. Giả dụ văn chương cổ bài xích hình ảnh dân dã như “chợ cá” hay âm thanh của đời thường, thì Nguyễn Trãi lại yêu thích và đưa vào thơ, tạo sự sắp gũi, bình dị và mang trong mình đậm “chất” Việt Nam”.

Bài khiến mẫu 5

Nguyễn Trãi là 1 nhà thơ kiệt xuất của dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới. Ông để lại cho đời sau nhiều tác phẩm có giá trị lớn. Giả dụ như “Bình Ngô đại cáo” của ông mang trong mình đầy máu nóng, lòng tự động tôn dân tộc thì bài thơ “Bảo kính cảnh giới” là 1 bức tranh về vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi.

Mở đầu bài thơ “Bảo kính cảnh giới” là 6 câu thơ miêu tả Bảo kính cảnh giới:

“Rồi hóng mát thuở ngày trườngHòe lục đùn đùn tán rợp giươngThạch lựu hiên còn phun thức đỏHồng liên trì đã tiễn mùi vị hươngLao xao chợ cá làng Ngư phủDắng dỏi cầm ve lầu tịch dương”

Tác giả đã đón nhận Bảo kính cảnh giới trong tư thế ung dung, thoải mái lúc tại ẩn, lúc nhà vua ko còn trọng dụng tới nữa. Bức tranh Bảo kính cảnh giới được tác giả vẽ lên thực rực rỡ và tươi đẹp có nhiều màu sắc sắc. Ấy là màu sắc xanh của cây hòe, màu sắc đỏ của hoa lựu, màu sắc hồng của hoa sen, màu sắc vàng lung linh của ánh nắng chiều. Hầu hết hòa quyện lại có nhau. Tạo nên cảnh vật đặc biệt của mùa hè. Ko chỉ cảm nhận bằng thị giác, tác giả còn cảm nhận cảnh vật bằng thính giác và khứu giác. Ông thấy mùi vị hương của ao sen, thấy âm thanh “lao xao” của làng chài, “dắng dỏi” của tiếng ve. Bức tranh Bảo kính cảnh giới đã trở nên sinh động hơn, đặc sắc hơn có âm thanh và mùi vị vị. Dù rằng khuôn cảnh mà tác giả miêu tả là cuối ngày, lúc mặt trời lặn nhưng mọi vật vẫn tràn đầy sức sống có những từ ngữ “đùn đùn”, “giương”, “phun”, “tiễn”, “lao xao”, “dắng dỏi”. Những từ ngữ ấy cũng góp phần biểu lộ những điều trong lòng tác giả – ước mong được cống hiến cho nhân dân, cho đất nước. Tâm huyết ấy như muốn phun ra, trào ra và lan tỏa đi khắp nơi. Trong 6 câu thơ này, tác giả đã thay đổi đổi, ko đi theo tính quy phạm của văn học phong kiến nữa. Ông miêu tả Bảo kính cảnh giới có những sự vật vô cùng sắp gũi có cuộc sống hằng ngày.

2 câu cuối của bài thơ đã được tác giả gửi gắm trọn vẹn tâm tư và suy nghĩ :

“Dẽ có Ngu cầm đàn 1 tiếngDân giàu đủ khắp đòi phương”

Tuy tác giả đón nhận Bảo kính cảnh giới có tư thế ung dung trong 1 ngày nhàn rỗi nhưng ông vẫn luôn suy nghĩ, lo lắng cho nhân dân, cho đất nước. Cảm nhận Bảo kính cảnh giới nhưng tác giả vẫn lưu ý tới cuộc sống của nhân dân. Thế nên ông nghe thấy âm thanh nờm nợp, lao xao của làng chài. Ông lưu ý tới nhân dân, lo cho dân cho nước. Chính vì vậy, ông ước mong mình có cây đàn của vua Ngu Thuấn. Sở hữu cây đàn ấy, Nguyễn Trãi có thể mang trong mình tới cuộc sống ấm no, sung sướng cho nhân dân và đất nước.

Bài thơ “Bảo kính cảnh giới” được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật có chen 2 câu thơ lục ngôn. Tuy vậy, nhà thơ lại ko tuân theo bố cục: đề – thực – luận – kết của thể thơ Đường luật. Chính vì thế, bài thơ mang trong mình nét đặc sắc riêng của 1 nhà thơ kiệt xuất của dân tộc Việt Nam. Ko chỉ thế, bài thơ còn có hình ảnh hoa lựu làm ta liên tưởng tới 2 câu thơ của Nguyễn Du:

“Đầu tường hoa lựu lập lòe đơm bông”

Câu thơ của Nguyễn Du mang trong mình đậm chất tạo hình những câu thơ của Nguyễn Trãi lại biểu lộ được cá tính về máu nóng của mình. Điều ấy cho thấy rõ hơn nhân tài của Nguyễn Trãi về thơ văn.

Bài thơ “Bảo kính cảnh giới” đặc sắc về cả nội dung và nghệ thuật. Qua ấy, ta thấy được vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi. Ông là nhân tình thiên nhiên, yêu quê hương đất nước. Nhưng trên hết, ông là 1 người vừa có tài, vừa có tâm bởi ông luôn lo lắng cho nhân dân, cho đất nước. Ông muốn cống hiến máu nóng của mình để nhân dân sung sướng, ấm no, đất nước giàu mạnh. Tư tưởng của Nguyễn Trãi như 1 bài học gửi gắm cho thế hệ trẻ về lòng yêu nước, ước mong cống hiến cho đất nước.

Bài khiến mẫu 6

Nguyễn Trãi là 1 trong những nhà thơ lớn của dân tộc Việt Nam. 1 trong những tác phẩm nức tiếng là “Quốc âm thi tập”. Nổi bật trong tập thơ này là chùm thơ “Bảo kính cảnh giới” có bài thơ số 43 – Bảo kính cảnh giới đã biểu lộ được vẻ đẹp tâm hồn của nhà thơ.

Trước hết, Nguyễn Trãi là 1 nhà thơ có tình yêu thiên nhiên tha thiết. Bức tranh thiên nhiên Bảo kính cảnh giới được ông khắc họa thực sinh động. Câu thơ mở đầu đọc lên nghe thực êm đềm gợi 1 cuộc sống yên bình, thư thái: “Rồi hóng mát thuở ngày trường”. Từ “rồi” tại đây có nghĩa là rảnh rỗi, nhàn hạ. Rảnh rỗi trong suốt “ngày trường” có nghĩa là ngày dài, để ngồi “hóng mát” – 1 hoạt động an nhàn, tĩnh tại, thư thái. Từ ấy ta thấy được tâm thế an nhàn, thảnh thơi của tác giả. Nguyễn Trãi đã 1 đời bận rộn, tận tình vì đất nước, chính lúc này là những giây phút rảnh rỗi hiếm hoi của cuộc đời.

Nhờ có có vậy, ông được sắp gũi có thiên nhiên hơn. Bức tranh Bảo kính cảnh giới nổi lên có bức tranh thiên nhiên ngày hè rực rỡ:

“Hoè lục đùn đùn tán rợp giươngThạch lựu hiên còn phun thức đỏ,Hồng liên trì đã tiễn mùi vị hương”

Nguyễn Trãi cảm thấy đam mê, thích thú trước vẻ đẹp của thiên nhiên ngày hè. Cây hoa hòe có sức sống mãnh liệt giờ tán là xanh che phủ cả khoảng ko gian. Cùng có sắc đỏ của cây thạch lựu tô đậm thêm cho khuôn cảnh. Ao sen tỏa hương ngan ngát bay theo làn gió. Cảnh thiên nhiên của mùa hè hiện lên đầy tươi tắn, tràn đầy sức sống, tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, yêu thiên nhiên của của Nguyễn Trãi. Cần là người có tấm lòng yêu thiên nhiên sâu sắc thì Nguyễn Trãi new có những tìm ra tinh tế, tuyệt vời tới vậy.

Ko chỉ có bức tranh thiên nhiên, nhà thơ còn khắc họa vẻ đẹp của bức tranh cuộc sống con người:

“Lao xao chợ cá làng ngư phủ,Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương”

Việc dùng nhiều từ Hán Việt như “ngư phủ, cầm ve, tịch dương” hài hòa nhuần nhuyễn có những từ thuần Việt như “lao xao”, dắng dỏi” tạo nên vẻ đẹp vừa mộc mạc, bình dị, vừa trang trọng tao nhã. Cuộc sống của con người ko chỉ được cảm nhận bằng thị giác mà còn được cảm nhận bằng thính giác. Ấy là âm thanh từ làng chợ cá, của tiếng ve râm ran từng độ hè về. Những âm thanh đặc biệt của ngày hè nơi làng quê làm ngày hè trở nên vui vẻ, tấp nập. Tác giả đã siêu tinh tế lúc dùng những động từ: “rợp, đùn, tiễn đưa” làm cho người đọc thấy được cảm giác sức sống trỗi dậy của cảnh vật mùa hè. Thế new thấy được 1 tâm hồn luôn tha thiết có cuộc sống làng quê của Nguyễn Trãi.

Như vậy, cả thiên nhiên và con người đều hiện lên tràn đầy sức sống, tâm hồn lạc quan, yêu đời, tinh tế, nhạy cảm, yêu thiên nhiên, tha thiết có cuộc sống quê nhà của Nguyễn Trãi. Nhưng ko giới hạn lại tại ấy, vẻ đẹp trong tâm hồn của nhà thơ còn được biểu lộ qua tấm lòng sâu nặng có nhân dân, đất nước. 2 câu thơ cuối cùng bộc lộ lòng yêu nước thương dân của nhà thơ. Tuy cáo quan về tại ẩn đấy, nhưng tấm lòng của Nguyễn Trãi chưa lúc nào thôi lo lắng cho nhân dân, đất nước:

“Dẽ có Ngu cầm đàn 1 tiếng,Dân giàu đủ khắp đòi phương”

Nhà thơ đã mượn hình ảnh “Ngu cầm” là cây đàn của vua Nghiêu vua Thuấn. Ấy là 1 điển cố quen thuộc của Trung Hoa nhắc về thời đại Nghiêu Thuấn – những ông vua nhân từ đem lại cuộc sống ấm no, sung sướng cho nhân dân. Hằng ngày vua Nghiêu Thuấn thường đem đàn ra gảy khúc nam phong ngợi ca cảnh thái bình trên xứ sở này. Qua ấy, nhà thơ bộc lộ mong muốn có được cây đàn ấy tới có cuộc sống của nhân dân, để ca ngợi khuôn cảnh thiên nhiên tươi đẹp và cuộc sống vui tươi trên quê hương ông, niềm vui sướng, sung sướng của tác giả lúc được sống hòa hợp cùng thôn quê. Bài thơ kết lại có ước mơ được thấy cảnh thanh bình, ấm no trên đất nước của Nguyễn Trãi.

Tóm lại, bài thơ “Bảo kính cảnh giới” thực sự đã cho người đọc cảm nhận về 1 tâm hồn thanh cao của Nguyễn Trãi.

Phân tách vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi

Bài khiến mẫu 1

Nguyễn Trãi – 1 nhà quân sự kiệt xuất của dân tộc. Ko chỉ vậy, ông còn là 1 nhà văn, nhà thơ nức tiếng trong nền văn học Việt Nam. “Bảo kính cảnh giới” là 1 trong những bài thơ đã bộc lộ rõ được vẻ đẹp trong tâm hồn của ông.

Bài thơ “Bảo kính cảnh giới” của Nguyễn Trãi là bài số 43 thuộc chùm thơ “Bảo kính cảnh giới” trong “Quốc âm thi tập”, là 1 bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp và tấm lòng yêu nước thương dân của tác giả.

Vẻ đẹp trước tiên trong tâm hồn của nhà thơ ấy là tình yêu thiên nhiên tha thiết, nồng nàn. Điều ấy được biểu lộ qua bức tranh thiên nhiên Bảo kính cảnh giới được khắc họa vô cùng sinh động:

“Rồi hóng mát thuở ngày trường,Hoè lục đùn đùn tán rợp giươngThạch lựu hiên còn phun thức đỏ,Hồng liên trì đã tiễn mùi vị hương”

Mở đầu bài thơ, ta đã cảm nhận được sự nhàn nhã, thư thái của Nguyễn Trãi: “Rồi hóng mát thuở ngày trường”. Chữ “rồi” tại đây có nghĩa là rảnh rỗi, nhàn hạ. Nhà thơ rảnh rỗi trong suốt “ngày trường” – suốt 1 ngày dài, nền ngồi “hóng mát” – 1 hoạt động an nhàn, tĩnh tại, thư thái. 1 con người đã từng 1 đời bận rộn nhân dân, vì đất nước. Chính lúc này lúc cáo quan về ẩn, ông new có giây phút rảnh rỗi hiếm hoi. Từ ấy mà có nhiều thời kì sắp gũi có thiên nhiên hơn.

Yêu thiên nhiên, ông thích thú trước vẻ đẹp của cảnh vật nơi đây vào mùa hè. Những hình ảnh đặc biệt của ngày hè được nhà thơ khắc họa có vài nét chấm phá. Cây hoa hòe có sức sống mãnh liệt giờ tán là xanh che phủ cả khoảng ko gian. Cũng như sắc đỏ của cây thạch lựu tô đậm thêm cho khuôn cảnh. Hoa sen hồng tỏa mùi vị hương bay theo làn gió. Tác giả đã dùng những động từ mạnh “phun”, đùn đùn” để diễn tả những trạng thái, sức sống tràn trề của cảnh vật. Có thể thấy được bức tranh thiên nhiên cuối mùa hạ nhưng ko tàn úa, héo nát mà ngược lại vô cùng rực rỡ, sinh động, giàu sức sống.

Ko chỉ vậy, ấy còn là 1 tâm hồn thiết tha có cuộc sống làng quê. Bức tranh cuộc sống hiện lên thực rầm rộ, phong phú:

“Lao xao chợ cá làng ngư phủ,Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương”

Cuộc sống hiện lên thực quen thuộc có những hình ảnh như chợ cá, làng ngư phủ, lầu tịch dương. Cuộc sống của con người ko chỉ được cảm nhận bằng thị giác mà còn được cảm nhận bằng thính giác. Ấy là âm thanh từ làng chợ cá, của tiếng ve râm ran từng độ hè về. Những âm thanh đặc biệt của ngày hè nơi làng quê làm ngày hè trở nên vui vẻ, tấp nập. Việc dùng từ láy tượng thanh “lao xao”, “dắng dỏi” hài hòa có phép đảo trật tự động cú pháp đã nhấn mạnh âm thanh rầm rộ của cuộc sống. Tác giả đã siêu tinh tế lúc dùng những động từ: “rợp, đùn, tiễn đưa” làm cho người đọc thấy được cảm giác sức sống trỗi dậy của cảnh vật mùa hè.

Cuối cùng ấy là 1 tâm hồn nặng lòng có dân có nước. Dù nhà thơ đã cáo quan về tại ẩn, sống 1 đời nhàn nhã yên bình, nhưng vẫn lo lắng cho nhân dân, cho đất nước:

“Dẽ có Ngu cầm đàn 1 tiếng,Dân giàu đủ khắp đòi phương”

Nhà thơ đã mượn điển cố quen thuộc của Trung Hoa nhắc về thời đại Nghiêu Thuấn – những ông vua nhân từ đem lại cuộc sống ấm no, sung sướng cho nhân dân. Hằng ngày vua Nghiêu Thuấn thường đem đàn ra gảy khúc nam phong ngợi ca cảnh thái bình trên xứ sở này. Ông mong muốn cuộc sống của người dân trên quê hương mình cũng sẽ được sung sướng, ấm no.

Như vậy, qua bài thơ trên, người đọc có thấy được 1 tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu quê hương, đất nước của Nguyễn Trãi. Dù trong hoàn cảnh nào, ông vẫn luôn nặng lòng có nhân dân, đất nước.

…………..

Tải file tài liệu để xem thêm bài văn mẫu hay nhất