Văn mẫu lớp 8: Phân tích bài thơ Nước Đại Việt ta (Sơ đồ tư duy) Trích trong Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi (3 Dàn ý & 11 Mẫu)

Phân tách Nước Đại Việt ta tuyển chọn 11 bài văn hay, độc đáo, kèm theo 3 dàn ý chi tiết và sơ đồ tư duy. Qua ấy, sẽ giúp những em học sinh lớp 8 thấy rõ sức mạnh nhân nghĩa và chân lý về chủ quyền độc lập dân tộc.

Bài thơ Nước Đại Việt ta của Nguyễn Trãi được trích trong Bình Ngô Đại Cáo, khẳng định chân lí về sự độc lập của dân tộc, chứng minh nước ta hoàn toàn tự động chủ, độc lập, tự động cường. Sở hữu 11 bài phân tách Nước Đại Việt ta dưới đây sẽ giúp những em hiểu rõ hơn.

Phân tách bài thơ Nước Đại Việt ta của Nguyễn Trãi

  • Sơ đồ tư duy Nước Đại Việt ta
  • Dàn ý phân tách bài thơ Nước Đại Việt ta (3 mẫu)
  • Phân tách Nước Đại Việt ta hay nhất (11 mẫu)

Sơ đồ tư duy Nước Đại Việt ta

Sơ đồ tư duy Nước Đại Việt ta

Dàn ý phân tách bài thơ Nước Đại Việt ta

1. Mở bài

  • Giới thiệu đôi nét về tác giả Nguyễn Trãi- là 1 vị tướng tài của dân tộc, thêm nữa còn là 1 nhà thơ là 1 nhà yêu nước nồng nàn.
  • Bài “Nước Đại Việt ta” – 1 bản tuyên ngôn độc lập khẳng định chủ quyền dân tộc và nêu rõ rằng nước ta hoàn toàn tự động chủ, độc lập, tự động cường.

2. Thân bài

a. Nêu cao tư tưởng nhân nghĩa

  • “Yên dân”- khiến cho nhân dân được hưởng thái bình, sung sướng
  • “Trừ bạo”: Diệt mọi thế lực tàn bạo để giữ yên cuộc sống cho nhân dân

⇒ Nhân nghĩa là lo cho dân vì dân, là yêu nước, chống quân xâm lược là ngăn chặn mọi thế lực có thể khiến hại tới dân, cho nhân dân hưởng thái bình sung sướng

b. Chân lí về sự tồn tại độc lập có chủ quyền

Lời thơ khẳng định chân lí về sự độc lập của dân tộc thông qua việc chứng minh đất nước ta là 1 đất nước có:

  • Có nền văn hiến riêng
  • Có lãnh thổ riêng
  • Có phong tục riêng
  • Có lịch sử riêng
  • Có chế độ, chủ quyền riêng

⇒ Chứng cứ hùng hồn giàu sức thuyết phục, lời thơ đanh thép biểu lộ ý chí của dân tộc, lời văn biền ngẫu nhịp nhàng => khẳng định Đại Việt là 1 quốc gia có độc lập chủ quyền, là 1 nước tự động lực tự động cường, có thể vượt mọi thử thách để đi tới độc lập

c. Sức mạnh của nhân nghĩa, sức mạnh của độc lập dân tộc

Sức mạnh khiến cho kẻ thù thất bại thảm hại, sức mạnh đấy đập tan mọi khó khăn mọi thử thách

⇒ Ấy là hậu quả của những kẻ xâm lược phi nghĩa khiến trái mệnh trời, những kẻ dám khiến tổn hại tới dân tộc ta kiên cố chắn ko có kết quả phải chăng đẹp.

3. Kết bài

  • Khẳng định lại giá trị nghệ thuật, nội dung của văn bản: Bài Cáo của Nguyễn Trãi có thể nói như 1 bản tuyên ngôn độc lập, khẳng định rõ ràng chủ quyền dân tộc.
  • Liên lạc bản thân: Cần cố gắng giữ gìn bảo vệ đất nước, cố gắng khẳng định đất nước trên đấu trường quốc tế sở hữu bạn bè 5 châu.

Phân tách Nước Đại Việt ta hay nhất

Phân tách Nước Đại Việt ta – Mẫu 1

Nguyễn Trãi là 1 vị anh hùng dân tộc, 1 nhà văn hóa kiệt xuất, nhân vật toàn tài số 1 của lịch sử Việt Nam thời phong kiến. Nguyễn Trãi đã từng thay đổi Lê Lợi viết “Bình Ngô đại cáo” – 1 áng thiên cổ hùng văn tuyên cáo độc lập dân tộc. Đoạn trích “Nước Đại Việt ta” thuộc phần đầu của bài cáo, là đoạn trích có vùng vị trí quan yếu – khiến tiền đề cho bài cáo.

5 1428, cuộc kháng chiến chống quân Minh thắng lợi, Nguyễn Trãi thay đổi Lê Lợi viết bài cáo công bố trước toàn dân Bình Ngô đã thắng lợi. Đoạn trích “Nước Đại Việt ta” có ý nghĩa như 1 lời tuyên bố hùng hồn về chủ quyền độc lập nêu lên nguyên lý nhân nghĩa và chân lí về chủ quyền dân tộc thiêng liêng của dân tộc Đại Việt.

Trên 2 câu đầu tác giả đưa ra quan niệm “nhân nghĩa” theo Nho giáo:

“Việc nhân nghĩa cốt tại yên dân Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”

Theo Nho giáo, “nhân” là lòng thương người, “nghĩa” là hành động hợp lẽ buộc phải, biết khiến điều thiện. Nhưng cốt lõi tư tưởng “nhân nghĩa” của Nguyễn Trãi là “yên dân”, hành động nhân nghĩa là “trừ bạo”. “Yên dân” là khiến cho dân được sống yên ổn, thái bình. “Trừ bạo là diệt thế lực bạo tàn. Trong hoàn cảnh đất nước lúc bấy giờ, “dân” là con dân nước Đại Việt, “bạo” là quân Minh bạo tàn, “quân điếu phạt” nghĩa là quân Lam Sơn. Như vậy, sở hữu Nguyễn Trãi “nhân nghĩa” là yêu nước, chống quân xâm lược Nhưng “nhân nghĩa” ko chỉ bó hẹp trong mối quan hệ giữa người sở hữu người mà còn là quan hệ giữa dân tộc và dân tộc. Đây chính là sự vươn lên là trong tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi so sở hữu nho giáo. Bí quyết mở đề siêu cô đọng, ngắn gọn như 1 câu tục ngữ, 1 mệnh đề triết học đã nêu bật được ý nghĩa giặc Minh xâm lược nước ta là trái nhân nghĩa, ta đứng lên chống giặc Minh là thuận nhân nghĩa, ta thắng giặc Minh là tất yếu.

Sau khoản thời gian nêu nguyên lí nhân nghĩa, Nguyễn Trãi đã khẳng định về sự tồn tại độc lập chủ quyền của dân tộc:

“Như nước Đại Việt ta từ trước,Vốn xưng nền văn hiến đã thời gian dài,Núi sông bờ cõi đã chia,Phong tục Bắc Nam cũng khác.Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời xây nền độc lập,Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên từng bên hùng cứ 1 phương,Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau,Music hào kiệt đời nào cũng có.”

Nguyễn Trãi đưa ra những khía cạnh cơ bản để xác định chủ quyền: quốc hiệu, nền văn hiến, lãnh thổ, phong tục tập quán, lịch sử, hào kiệt hào kiệt,… Tác giả đưa khía cạnh “văn hiến” lên đầu bởi phong kiến phương Bắc luôn tìm bí quyết phủ nhận nền văn hiến của ta, từ ấy phủ nhận tư bí quyết độc lập của ta. Nhưng dân tộc ta vẫn giữ vững bản sắc riêng cho dù nền phong kiến có thay đổi đổi, lịch sử có lúc thăng lúc trầm nhưng văn hiến, phong tục tập quán, hào kiệt hào kiệt ko bao giờ thay đổi đổi.

Quanh đó ấy, Nguyễn Trãi còn biểu lộ niềm tự động hào dân tộc qua từ “đế”. Phong kiến phương Bắc chỉ nước ta là 1 nước chư hầu, chỉ phong vương cho ta nhưng bí quyết xưng “đế” khẳng định rằng Đại Việt có chủ quyền, ngang hàng sở hữu phương Bắc. Để nâng cao sức thuyết phục, tác giả đã dùng những từ ngữ mang trong mình tính hiển nhiên, vốn có: “đã thời gian dài, đã chia, cũng khác, cũng có”. Như vậy, nước Đại Việt đã có lịch sử thời gian dài đời và có chiều sâu văn hiến.

Để khiến sáng tỏ sức mạnh nhân nghĩa và chân lý về chủ quyền độc lập dân tộc, Nguyễn Trãi đưa ra những dẫn chứng trong lịch sử:

“Vậy nên:Lưu Cung tham công nên thất bại,Triệu Tiết thích lớn buộc phải tiêu vong,Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô,Sông Bạch Đằng làm thịt tươi Ô Mã”

2 chữ “vậy nên” đã diễn đạt 1 quan hệ nhân quả: kẻ nào xâm phạm tới chính nghĩa sẽ chuốc lấy thất bại. Những dẫn chứng được nêu trong trình tự động thời kì, từ Lưu Cung – vua Nam Hán tới Triệu Tiết – tướng nhà Tống tới Toa Đô, Ô Mã Nhi – tướng nhà Nguyên. Bí quyết nêu dẫn chứng linh hoạt, có lúc nhấn mạnh thất bại quân giặc, có lúc ca ngợi thắng lợi của ta. Lời khẳng định: “Việc xưa xem xét / Chứng cứ còn ghi” 1 lần nữa nhấn mạnh sức mạnh chính nghĩa là chân lý về độc lập dân tộc ko gì thay đổi đổi được.

Bài cáo sở hữu lập luận chặt chẽ, hài hòa hài hòa giữa lý trí và tình cảm, lời lẽ và thực tiễn, giọng văn hùng hồn. Đoạn trích mở đầu bài “Bình Ngô đại cáo” sáng ngời chính nghĩa được viết bởi trí tuệ sắc sảo của 1 trái tim yêu nước thương dân. Đoạn văn đã khẳng định tư tưởng nhân nghĩa, lòng tự động hào về lịch sử dân tộc của người anh hùng Nguyễn Trãi.

Đoạn văn mở đầu bài “Bình Ngô đại cáo” ngắn gọn, cô đọng, súc tích, là điểm tựa, là nền móng lí luận cho toàn bài. Đoạn văn vừa là lời nghiêm khắc răn dạy vừa mang trong mình chiều sâu thấm thía tư tưởng nhân nghĩa cốt lõi của đạo khiến người.

Phân tách Nước Đại Việt ta – Mẫu 2

Lòng yêu nước là 1 đề tài quan yếu xuyên suốt mấy thế kỉ của nền văn học Việt Nam. Trong buổi đầu non trẻ của văn học dân tộc, đề tài này đã được khai thác biểu lộ lòng tự động hào của từng người con dân đất Việt. Ta có thể đề cập tới những tác phẩm: “Nam quốc sơn hà” của Lí Thường Kiệt (?), “Phò giá về kinh” của Trần Quang Khải, “Bạch Đằng giang phú” của Trương Hán Siêu,… Và ko thể ko nhắc tới “Đại cáo bình Ngô” của Nguyễn Trãi. Trích đoạn sau đây của bài cáo nổi danh này chẳng những biểu lộ sâu sắc lòng yêu nước của tác giả mà còn gợi nhiều suy nghĩ giàu ý nghĩa về lòng yêu nước:

“Việc nhân nghĩa cốt tại yên dân

….

Chứng cớ còn ghi”.

Trích đoạn “Nước Đại Việt ta” được trích từ “Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi. Bài cáo được viết cuối 5 1427 đầu 5 1428 sau khoản thời gian Lê Lợi cùng nghĩa quân Lam Sơn đánh đuổi giặc Minh xâm lược. Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa đã rửa sạch vết nhơ mất nước do nhà Hồ gây ra đồng thời chấm dứt họa đô hộ cùng những chính sách dã man, những hành động tàn bạo mà giặc Minh gây ra cho nhân dân ta. Ra đời trong hoàn cảnh ấy, “Bình Ngô đại cáo” đã tái tạo quy trình hơn 2 mươi 5 khởi nghĩa đẩy nhọc nhằn, khó khăn của nghĩa quân Lam Sơn; những nỗi đau mà dân tộc buộc phải hứng chịu cũng như thắng lợi đầy hào khí của cuộc khởi nghĩa oanh liệt trước kẻ thù. Kết lại bài cáo, Nguyễn Trãi đã bố cáo cho toàn thiên hạ về nền độc lập thời gian dài bền của đất nước và giương cao lòng nhân nghĩa trong nhân gian.

Ví dụ “Nam quốc sơn hà” của Lí Thường Kiệt được coi là bản tuyên ngôn độc lập trước tiên của dân tộc thì “Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi chính là bản tuyên ngôn độc lập đầy hào sảng thứ 2 của đất nước ta. Đoạn trích “Nước Đại Việt ta” chính là đoạn trích biểu lộ rõ nhất nội dung tuyên ngôn đấy. Mở đầu đoạn trích là tuyên ngôn nhân nghĩa của bài cáo:

“Việc nhân nghĩa cốt tại yên dânQuân điếu phạt trước lo trừ bạo”.

Điều đấy có nghĩa là việc nhân nghĩa trên đời cốt tại việc giữ sự bình yên cho dân chúng, quân đội binh lính việc trước tiên là lo trừ bạo, trừ giặc cho dân. 2 câu văn đấy đã khẳng định tư tưởng lấy dân khiến gốc “dĩ dân vi bản” đầy tiến bộ. Trong quan niệm của xã hội phong kiến xưa, tư tưởng nhân nghĩa thường bó hẹp trong bí quyết hiểu là khiến điều thiện trợ giúp người khác. Như trong “Truyện Lục Vân Tiên” của Nguyễn Đình Chiểu, việc nhân nghĩa là việc cứu người bị nạn: Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga, ông ngư cứu Lục Vân Tiên… “Dốc lòng nhân nghĩa há chờ trả ơn”.

Nhưng sở hữu Nguyễn Trãi, tại cương vị 1 bậc quân sư tham vấn cho chủ tướng – nhà vua Lê Lợi, ông đã có mẫu nhìn khái quát và sâu sắc hơn. Xét tới tận cùng, bản chất của nhân nghĩa là yêu dân, thương dân, khiến cho dân có được cuộc sống yên vui, no đủ. Ko chỉ vậy, cũng theo quan niệm xưa, binh lính là lực lượng bảo vệ lợi ích của nhà vua và giai cấp phong kiến. Music trong trích đoạn này, Nguyễn Trãi đã khẳng định rằng, nhiệm vụ thiêng liêng, cao cả nhất của quân đội là “lo trừ bạo” cho an dân, bình thiên hạ. Tư tưởng đấy chỉ có thể có tại 1 bậc tình ái quốc, tình ái dân vĩ đại.

Và cũng xuất phát từ tấm lòng thương dân tha thiết, Nguyễn Trãi có 1 lòng yêu nước, lòng tự động tôn dân tộc sâu sắc. Xưa, trong “Nam quốc sơn hà”, tác giả bài thơ “thần” đã khẳng định nền độc lập của đất nước trên phương diện lãnh thổ, đất,đai và bộ máy quyền lực. Nay, Nguyễn Trãi đã bổ sung để hoàn chỉnh những khía cạnh góp phần khẳng định quyền tự động chủ độc lập đáng tự động hào của dân tộc:

“Như nước Đại Việt ta từ trướcVốn xưng nền văn hiến đã lâuNúi sông bờ cõi đã chiaPhong tục Bắc Nam cũng khácTừ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời gây nền độc lậpCùng Hán, Đường, Tống, Nguyên từng bên xưng đế 1 phươngTuy mạnh yếu từng lúc khác nhauSong hào kiệt đời nào cũng có”

Xem Thêm  Cách chơi sport Shadow Combat 2 bằng giả lập

“Nước Đại Việt ta từ trước” đã vốn có nền văn hiến từ thời gian dài. Văn hiến là những giá trị tinh thần mà con người đã sáng tạo ra, ấy là tín ngưỡng, là tư tưởng, là đạo đức… Bắt buộc là 1 dân tộc có bề dày lịch sử, có trí tuệ, có chiều dài vươn lên là thời gian dài bền new xây dựng được cho mình 1 nền văn hiến biệt lập. Nói bí quyết khác, văn hiến là dấu hiệu của sự văn minh. Ko chỉ có sự biệt lập về nền văn hiến của dân cư, xét về cương vị lãnh thổ nước ta cũng có biên giới biệt lập: “Núi sông bờ cõi đã chia”. Câu văn này gợi tới mẫu hồn của câu thơ “thần” 5 1076 “Sông núi nước Nam vua Nam tại / Rành rành định phận tại sách trời”. Núi sông bờ cõi và cương vực lãnh thổ của đất nước đã được phân chia rạch ròi trong lịch sử, trong tiềm thức của từng người dân 2 quốc gia.

Và chính điều tâm niệm thiêng liêng đấy đã tạo nên ý thức xây dựng, bảo tồn, phân biệt về phong tục tập quán của nhân dân 2 đất nước: “Phong tục Bắc Nam cũng khác”. Phong tục tập quán là những thói quen trong đời sống, sinh hoạt đã ăn sâu vào bí quyết sống, bí quyết nghĩ của con người. Có thể nói, cùng sở hữu nền văn hiến thời gian dài đời, phong tục tập quán đã cùng góp phần tạo nên bản sắc văn hoá Việt Nam.

Nền độc lập tự động chủ của đất nước ko chỉ được tạo nên từ những nét biệt lập trong quần chúng nhân dân và lãnh thổ đất nước mà còn được đánh dấu bằng sự độc lập về bộ máy chính quyền – triều đại trị vì và những cá nhân kiệt xuất:

“Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời gây nền độc lậpCùng Hán, Đường, Tống, Nguyên từng bên xưng đế 1 phươngTuy mạnh yếu từng lúc khác nhauSong hào kiệt đời nào cũng có”.

2 câu văn điểm tên những triều đại 2 đất nước đối nhau siêu chỉnh, điều ấy khẳng định vị thế ngang hàng nhau của những bậc vương tử 2 nhà nước. Chữ “đế” trong câu thứ 2 “từng bên xưng đế 1 phương” được dùng siêu “đắc địa”. Xưa nay, vua chúa Trung Hoa tự động coi mình là “thiên tử” (con trời), họ tự động xưng “đế” và gọi vua những nước khác là “vương”. Trong bài cáo này, Nguyễn Trãi đầy tự động hào lúc khẳng định những nhà vua của ta cũng là “đế” sánh ngang hàng sở hữu vua chúa Trung Hoa: “từng bên xưng đế 1 phương”, vậy nên ko hề có quan hệ nước lớn – nước bé như những triều đại phong kiến phương Bắc từng quan niệm. Ko chỉ vậy, lúc nêu tên những triều đại 2 đất nước, Nguyễn Trãi đã đặt nước ta lên trước. Chỉ 1 chi tiết bé thôi music hàm ý ẩn chứa trong ấy siêu sâu sắc: nó khẳng định lòng tự động tôn dân tộc của tác giả nói riêng và từng người Việt Nam nói chung.

Quanh đó những ông vua hiền và những triều đại phong kiến tiêu biểu, nước ta cũng có những thiên tài hào kiệt. Dù siêu tự động hào về dân tộc nhưng Nguyễn Trãi cũng ko phóng đại những ưu điểm và ko giấu giếm những giai đoạn suy thoái, ông viết “Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau”. Để từ ấy, lời khẳng định của ông đầy sức thuyết phục: “Music hào kiệt đời nào cũng có”.

Bằng 1 đoạn văn ngắn ngủi, Nguyễn Trãi đã thuyết phục người đọc, người nghe về những khía cạnh góp phần khẳng định nền độc lập dân tộc. Chính bởi nền độc lập thiêng liêng đấy mà từng người dân Đại Việt đều sẵn sàng xả thân vì đất nước và dẫu kẻ thù có mạnh tới đâu cũng bị khuất phục bởi sức mạnh được khơi nguồn từ nền văn hiến thời gian dài đời, từ chủ quyền lãnh thổ linh thiêng…

Bởi vậy:

Lưu Cung tham công nên thất bạiTriệu Tiết thích lớn buộc phải tiêu vongCửa Hàm Tử bắt sống Toa ĐôSông Bạch Đằng làm thịt tươi Ô MãViệc xưa xem xétChứng cớ còn ghi”

Những dẫn chứng cụ thể của đoạn trích về những thất bại của giặc đanh thép như 1 bản cáo trạng. Hàng loạt tên của giặc được liệt kê: Lưu Cung, Triệu Tiết, Toa Đô, Ô Mã liền theo ấy là những địa danh lẫy lừng gắn sở hữu thất bại thê thảm của giặc và cũng là thắng lợi vang dội của ta: cửa Hàm Tử, sông Bạch Đằng. Điều đặc biệt là đoạn văn này có nhịp câu thay đổi đổi đột ngột, trở nên ngắn và đanh hơn; những câu lại đối nhau siêu chặt “Lưu Cung” – “Triệu Tiết”, “tham công” – “thích lớn”, “nên thất bại” – “buộc phải tiêu vong”, “Cửa Hàm Tử” – “Sông Bạch Đằng”, “bắt sống Toa Đô” – “làm thịt tươi Ô Mã”,… Những khía cạnh ấy làm đoạn văn giống như lời cảnh cáo đối sở hữu những mưu mô xâm lược của kẻ thù đồng thời nêu cao niềm tự động hào về cổ điển đánh giặc giữ nước của cha ông.

Có thể nói, đoạn văn bản “Nước Đại Việt ta” đã biểu lộ 1 bí quyết hùng hồn lòng yêu nước thông qua việc nêu cao ngọn cờ nhân nghĩa yêu nước thương dân đồng thời bày tỏ niềm tự động hào về quyền độc lập tự động chủ của đất nước và cổ điển đánh giặc giữ nước của tổ tiên. Lòng yêu nước là những điều thực giản dị, tình cảm đấy nằm ngay trong những suy nghĩ, cảm xúc của từng chúng ta về nơi mình sinh ra, lớn lên. Và chính những tình cảm đấy sẽ phát triển thành động lực để chúng ta phấn đấu học tập luyện tập vì tương lai quê hương, đất nước mình.

Phân tách Nước Đại Việt ta – Mẫu 3

Nguyễn Trãi tên hiệu ức Trai, Nguyễn Trãi là 1 vị anh hùng dân tộc, 1 nhà văn hóa kiệt xuất, nhân vật toàn tài số 1 của lịch sử Việt Nam thời phong kiến. Nguyễn Trãi sống trong 1 thời đại đầy biến động: nhà Trần suy vi, Hồ Quý Ly lập nghiệp chưa được bao thời gian dài thì giặc Minh xâm lược. Cha bị bắt, Nguyễn Trãi muốn khiến tròn đạo hiếu nhưng nghe lời cha dặn đã quay về báo thù cho nước, rửa nhục cho cha. Bị giam lỏng tại thành Đông Quan, Nguyễn Trãi bỏ trốn tìm tới} cuộc khởi nghĩa Lam Sơn của Lê Lợi dâng Bình Ngô sách. Từ ấy, Nguyễn Trãi phát triển thành quân sư đắc lực của Lê Lợi, đưa cuộc kháng chiến mười 5 chống quân Minh giành thắng lợi. Mùa xuân 5 1428, Nguyễn Trãi thay đổi Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo – 1 áng Thiên cổ hùng văn tuyên cáo độc lập dân tộc. Đoạn trích Nước Đại Việt ta thuộc phần đầu của bài cáo, là đoạn trích có vùng vị trí quan yếu – khiến tiền đề cho bài cáo.

Đoạn trích Nước Đại Việt ta có ý nghĩa như 1 lời tuyên bố hùng hồn về chủ quyền độc lập. 2 nội dung chính của đoạn trích là nguyên lý nhân nghĩa và chân lí về chủ quyền dân tộc thiêng liêng của dân tộc Đại Việt.

Mở đầu đoạn trích, tác giả viết:

“Việc nhân nghĩa cốt tại yên dânQuân điếu phạt trước lo trừ bạo.”

Có thể coi 2 câu thơ này là cốt lõi tư tưởng của Nguyễn Trãi nói riêng và của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn nói chung.

Nhân là quan niệm đạo đức có từ thời gian dài đời mà ý nghĩa ban đầu của nó chỉ bó hẹp trong sự tương thân, tương tình ái giữa người sở hữu người. Chữ nhân trong chính sách cai trị của vua biểu lộ tại khuynh hướng coi trọng dân chúng, lấy dân khiến gốc: Dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh. Nhân nghĩa trong đạo lí được mở rộng thành lòng thương người và những việc phải chăng đẹp nên khiến.

Nguyên lí nhân nghĩa là nền móng cơ bản để Nguyễn Trãi triển khai nội dung bài Bình Ngô đại cáo. Tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi biểu lộ cụ thể qua hành động yên dân, trừ bạo. Yên dân là vỗ về, an ủi, khiến cho dân chúng được hưởng cuộc sống ấm no, thái bình. Muốn yên dân thì buộc phải trừ bạo, tức là tiêu diệt mọi thế lực bạo tàn khiến khổ dân.

Đặt trong hoàn cảnh lịch sử Nguyễn Trãi viết Bình Ngô đại cáo thì dân mà tác giả nói tới là người dân Đại Việt buộc phải chịu cảnh đau thương, tang tóc dưới ách thống trị của quân xâm lược; còn kẻ bạo tàn chính là giặc Minh mà tác giả gọi 1 bí quyết khinh bỉ là quân cuồng Minh.

Sở hữu Nguyễn Trãi việc nhân nghĩa gắn liền sở hữu hành động cứu nước, cứu dân. Nội dung nhân nghĩa ko còn bó hẹp trong phạm vi quan hệ giữa người sở hữu người như trong quan niệm của Nho giáo mà nó đã liên quan tới vận mệnh của dân tộc, giữa mối quan hệ giữa dân tộc sở hữu dân tộc. Đây là sự vươn lên là cao độ của tư tưởng nhân nghĩa tại Nguyễn Trãi.

Sau khoản thời gian nêu cao tư tưởng nhân nghĩa, Nguyễn Trãi đã khẳng định chân lí bất di bất dịch về chủ quyền độc lập của quốc gia Đại Việt trong 8 câu tiếp theo:

“Như nước Đại Việt ta từ trước,Vốn xưng nền văn hiến đã thời gian dài,Núi sông bờ cõi đã chia,Phong tục Bắc Nam cũng khác.Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời xây nền độc lập,Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên từng bên hùng cứ 1 phương,Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau,Music hào kiệt đời nào cũng có.”

Tác giả đã đưa ra những khía cạnh cơ bản để xác định chủ quyền độc lập của dân tộc Đại Việt. Ấy là nền văn hiến thời gian dài đời, cương vực lãnh thổ rõ ràng, phong tục tập quán, lịch sử riêng, chế độ riêng. Văn hiến nghĩa là gốc dùng để chỉ sách vở, chỉ người hiền tài; nghĩa khái quát là nền văn hóa, văn minh của 1 quốc gia, dân tộc. Dựa trên những khía cạnh này, Nguyễn Trãi đã nêu lên 1 quan niệm toàn bộ được người đời sau đánh giá là kết tinh học thuyết về quốc gia, dân tộc. Sơ sở hữu thời Lí, học thuyết ấy vươn lên là cao hơn bởi tính toàn diện và sâu sắc của nó. Quan niệm về quốc gia, dân tộc trong Nam quốc sơn hà được xác định chủ yếu qua 2 khía cạnh: lãnh thổ và chủ quyền. Tới Bình Ngô đại cáo, thêm bố khía cạnh nữa được bổ sung: văn hiến, phong tục tập quán và lịch sử. Ông khẳng định mạnh mẽ điều mà kẻ xâm lược phương Bắc luôn tìm bí quyết phủ định là nước Nam ko có nền văn hiến.

Phân tách Nước Đại Việt ta – Mẫu 4

“Bình Ngô đại cáo” được Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Thái Tổ soạn thảo, được công bố vào đầu 5 1428. Tác phẩm là 1 bài cáo có ý nghĩa trọng đại của 1 bản tuyên ngôn độc lập. Đoạn trích “Nước Đại Việt ta” đã nêu lên 1 Tuyên ngôn mang trong mình ý nghĩa lịch sử vô cùng quan yếu, khẳng định nước ta là 1 nước có nền văn hiến thời gian dài đời, có lãnh thổ, phong tục, chủ quyền, và kẻ xâm lược và phản nhân nghĩa, nhất định sẽ buộc phải chuốc lấy thất bại.

Mở đầu đoạn trích, cũng chính là phần mở đầu của bài “Bình Ngô đại cáo”, có nghĩa nó cũng là nêu tiền đề cho toàn bài. Lúc nêu tiền đề, tác giả đã góp phần khẳng định những chân lí ko bao giờ thay đổi đổi:

“Từng ngheViệc nhân nghĩa cốt tại yên dân,Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”

Nguyễn Trãi đã nêu lên cốt lõi tư tưởng nhân nghĩa, ấy chính là “cốt tại yên dân”, nghĩa là dân là trên hết. Cuộc sống của người dân thái bình thịnh trị, no đủ chính là việc quan yếu nhất. “Nhân nghĩa” vốn được hiểu là khái niệm đạo đức của Nho giáo, ấy chính là đạo lý, là bí quyết ứng xử chuẩn mực, bày tỏ tính thương yêu giữa con người sở hữu con người. Nguyễn Trãi đã tiếp thu tư tưởng này, luôn hướng tới lợi ích của nhân dân, ấy là lấy dân khiến gốc. 1 chí lớn của kẻ sĩ tại đời, là buộc phải đem lại được cuộc sống yên ổn cho nhân dân, ấy là việc nhân nghĩa nhất. Và xuất phát từ tình yêu sở hữu nhân dân, thì đánh kẻ có tội, kẻ gây ra lầm than cho nhân dân sẽ bị đánh dẹp. Kẻ bạo ngược mà tác giả muốn nói tới tại đây chính là quân Minh xâm lược.

Để khẳng định chủ quyền độc lập dân tộc, tác giả đã dựa vào siêu nhiều khía cạnh, ấy chính là những dẫn chứng hùng hồn và chặt chẽ nhất:

Xem Thêm  Chính tả bài Luật bảo vệ môi trường trang 103 Tiếng Việt Lớp 5 tập 1 - Tuần 11

“Như nước Đại Việt ta từ trướcVốn xưng nền văn hiến đã thời gian dài,Núi sông bờ cõi đã chia,Phong tục Bắc Nam cũng khác.Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời xây nền độc lập,Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên, từng bên xưng đế 1 phương”

Tác giả đã nêu ra dẫn chứng Nước ta là 1 nước có nền văn hiến từ siêu thời gian dài đời, “núi sông bờ cõi đã chia/phong tục Bắc Nam cũng khác” chính là chỉ ra việc rạch ròi về lãnh thổ giữa Trung Quốc và nước ta. Từng nước có lãnh thổ riêng, cho nên phong tục cũng sẽ khác nhau, có chủ quyền rõ ràng. Nước ta có cổ điển lịch sử thời gian dài đời, văn hóa mang trong mình bản sắc Đại Việt. Tác giả nêu tên những triều đại trước đây của ta, và music hành cùng ấy, ngang hàng sở hữu những triều đại phong kiến phương Bắc, điều ấy ám chỉ từng nước có lãnh thổ riêng, ko ai xâm phạm tới ai. Tác giả còn nêu lên cổ điển đánh giặc ngoại xâm anh hùng của dân tộc ta”

Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhauSong hào kiệt đời nào cũng có”

Ấy chính là niềm tự động hào dân tộc, tự động hào về cổ điển đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta. Cho nên, tác giả đã nêu lên 1 khí chất anh hùng của cả dân tộc, cũng như 1 lời cảnh báo tới quân thù, luôn mang trong mình mưu mô thôn tính nước ta:

“Vậy nênLưu Cung tham công nên thất bại;Triệu Tiết chí lớn buộc phải vong thân;Cửa Hàm tử bắt sống Toa ĐôSông Bạch Đằng làm thịt tươi Ô MãViệc xưa xem xét.Chứng cớ còn ghi”

Tác giả đã nêu lên những danh tướng của những triều đại Trung Quốc, lúc mang trong mình quân sang xâm lược nước ta đều bị đánh bại 1 bí quyết thảm hại, đơn giản vì ấy là hành động phi nghĩa, trái sở hữu Sách trời, cho nên ắt buộc phải chuốc lấy thất bại. Tác giả đã nêu lên chân lí: kẻ có mưu mô xâm lược nước khác, và đem quân xâm lược nước khác, chính là kẻ phản nhân nghĩa, kiên cố chắn sẽ chuốc lấy thất bại.

Sức thuyết phục của văn chính luận Nguyễn Trãi chính là tại chỗ hài hòa giữa lí lẽ và thực tiễn. Qua đoạn trích trên, ta càng thấy được Nguyễn Trãi đã lập luận 1 bí quyết chặt chẽ và chứng cứ hùng hồn, nêu lên được hào khí dân tộc, khẳng định chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ nước Đại Việt ta.

Phân tách Nước Đại Việt ta – Mẫu 5

Trong lịch sử văn học dân tộc, áng thiên cổ hùng văn “Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi được coi là bản tuyên ngôn độc lập thứ 2. Ấy là áng văn tràn đầy lòng tự động hào dân tộc. Chỉ qua đoạn trích “Nước Đại Việt ta” (Sách giáo khoa Ngữ văn 8 tập 2) ta đã thấy rõ điều ấy.

“Bình Ngô đại cáo” ra đời sau khoản thời gian Lê Lợi cùng nghĩa quân Lam Sơn đánh tan bè lũ xâm lược nhà Minh. Bài cáo ra đời bố cáo sở hữu toàn thiên hạ thắng lợi của dân tộc, khẳng định nền độc lập tự động chủ của nước nhà đồng thời cảnh tỉnh ý thức của binh lính nhà Minh về cuộc chiến tranh phi nghĩa xâm lược nước ta.

Văn bản Nước Đại Việt ta là phần mở đầu của bài cáo. Tuy ngắn gọn nhưng đoạn trích nêu lên những tiền đề cơ bản, khiến nổi bật những ý kiến hăng hái, có ý nghĩa then chốt đối sở hữu nội dung của toàn bài. Những tiền đề ấy là chân lí về nhân nghĩa và chân lí về sự tồn tại độc lập có chủ quyền của dân tộc Đại Việt.

Văn bản được mở đầu bằng những lời văn đầy nhân nghĩa:

“Việc nhân nghĩa cốt tại yên dânQuân điếu phạt trước lo trừ bạo”

Cốt lõi tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi là “yên dân”, “trừ bạo”. Yên dân là khiến cho dân được hưởng thái bình, sung sướng. Mà muốn yên dân thì trước hết buộc phải diệt trừ bọn tàn bạo. Người dân mà tác giả nói tới tại đây là những người dân Đại Việt đang buộc phải chịu bao đau khổ dưới ách thống trị của giặc Minh. Như vậy khái niệm nhân nghĩa của Nguyễn Trãi gắn liền sở hữu lòng yêu nước, gắn liền sở hữu quốc gia, dân tộc. Những kẻ bạo ngược mà tác giả nói tới tại đây ko buộc phải ai khác, ấy chính là bọn giặc Minh nói riêng và bè lũ xâm lược nói chung.

Đoạn trích được nối tiếp bằng những dòng văn đầy tự động hào:

“Như nước Đại Việt ta từ trướcVốn xưng nền văn hiến đã lâuNúi sông bờ cõi đã chiaPhong tục Bắc Nam cũng khácTừ Triệu Đinh Lí Trần bao đời xây nền độc lậpCùng Hán Đường Tống Nguyên từng bên xưng đế 1 phươngTuy mạnh yếu từng lúc khác nhauSong hào kiệt đời nào cũng có”

Để khẳng định chủ quyền độc lập của dân tộc, Nguyễn Trãi đã dựa vào những khía cạnh như: nền văn hiến thời gian dài đời, cương vực lãnh thổ, phong tục tập quán, lịch sử riêng, chế độ riêng. Sở hữu những khía cạnh cơ bản này, tác giả đã đưa ra 1 khái niệm khá hoàn chỉnh về quốc gia, dân tộc.

Sức thuyết phục của văn chính luận Nguyễn Trãi là tại chỗ hài hòa chặt chẽ giữa lí lẽ và thực tiễn. Quả đúng như vậy! Người anh hùng Nguyễn Trãi đã tự tín khẳng định cổ điển văn hiến thời gian dài đời của nước Việt ta. Và quả thực chúng ta siêu tự động hào bởi trên thực tế:

Núi sông bờ cõi đã chiaPhong tục Bắc Nam cũng khác

Nhân dân ta có chủ quyền, có thuần phong mỹ tục riêng khiến nên 2 phương Bắc – Nam khác biệt. Ta có nền độc lập vững vàng được xây bằng những trang sử vẻ vang. Hùng cứ cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên tại phương Bắc là những triều Triệu, Đinh, Lý, Trần tại phương Nam. Hơn thế nữa, bao đời nay:

Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhauSong hào kiệt đời nào cũng có

So sở hữu ý thức về quốc gia dân tộc trong bản tuyên ngôn độc lập trước tiên của dân tộc – bài thơ “Sông núi nước Nam” – thì tại tác phẩm này của Nguyễn Trãi, ta thấy nó vừa có sự kế thừa lại vừa có sự phát huy và hoàn thiện. Ý thức về nền độc lập của dân tộc biểu lộ trong bài Sông núi nước Nam được xác định tại 2 phương diện: lãnh thổ và chủ quyền; còn trong bài: Nước Đại Việt ta, ý thức dân tộc đã vươn lên là cao, sâu sắc và toàn diện. Bên cạnh lãnh thổ và chủ quyền, ý thức về độc lập dân tộc còn được mở rộng, bổ sung thành những khía cạnh new: ấy là nền văn hiến thời gian dài đời, ấy là phong tục tập quán riêng, cổ điển lịch sử anh hùng. Có thể nói, ý thức dân tộc tới thế kỉ XV đã vươn lên là sâu sắc, toàn diện hơn nhiều so sở hữu thế kỉ X.

Trong phần văn bản “Nước Đại Việt ta”, tác giả dùng nhiều lớp từ ngữ diễn đạt tính chất hiển nhiên, vốn có thời gian dài đời của nước Đại Việt ta. Những từ như: từ trước, vốn xưng, đã thời gian dài, đã chia, cũng khác,… Quanh đó ấy, biện pháp so sánh hài hòa sở hữu liệt kê cũng tạo cho đoạn văn hiệu quả cao trong lập luận (tác giả đặt nước ta ngang hàng sở hữu Trung Hoa về nhiều phương diện như: trình độ chính trị, văn hoá,…). Đặc biệt, những câu văn biền ngẫu, chạy đồng thời liên tục sở hữu nhau cũng giúp cho nội dung nghệ thực và chân lí mà tác giả muốn khẳng định kiên cố chắn và rõ ràng hơn.

Sở hữu tư bí quyết là phần văn bản mở đầu áng thiên cổ hùng văn “Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi, văn bản “nước Đại Việt ta” đã khẳng định lí tưởng yêu nước, thương dân của những nhà lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Hơn thế, đoạn trích còn khẳng định vị thế dân tộc trên nhiều phương diện, từ ấy biểu lộ lòng tự động hào dân tộc vô bờ của tác giả.

Phân tách Nước Đại Việt ta – Mẫu 6

Nguyễn Trãi là 1 nhà thơ trữ tình, 1 nhà văn chính luận, 1 anh hùng dân tộc và là 1 danh nhân văn hóa nổi danh trên thế giới. Danh tiếng Nguyễn Trãi gắn liền sở hữu cuộc chiến đấu vĩ đại trong công cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược tại thế kỉ XV. Sau khoản thời gian kết thúc thắng lợi, thừa lệnh vua Lê Thái Tổ, ông đã viết nên bài “Bình Ngô đại cáo” (Tuyên bố đa dạng về việc dẹp yên giặc Ngô). Tác phẩm ko những là văn kiện lịch sử quý giá, tổng kết quy trình đấu tranh gian khổ của quân dân ta trong cuộc chiến chống quân Minh mà văn bản còn được coi như 1 bản Tuyên ngôn độc lập, 1 “áng thiên cổ hùng văn” của dân tộc ta. Đoạn trích “Nước Đại Việt ta” trích trong “Bình Ngô đại cáo” là 1 trong những đoạn trích nằm tại phần mở đầu của tác phẩm, đã cho thấy sự vươn lên là vượt bậc về mặt tư tưởng yêu nước của dân tộc ta tại thế kỉ XV.

Tháng 12/1427, giặc Minh thua trận, rút quân về nước. Tháng 1/1428, Nguyễn Trãi thay đổi vua Lê viết bài “Bình Ngô đại Cáo”. Bài thơ được viết theo thể cáo – 1 thể văn cổ, có tính chất quan phương hành chính, dành cho vua chúa hoặc thủ lĩnh viết, nhằm trình bày 1 chủ trương, công bố kết quả 1 sự nghiệp trọng đại cho toàn dân được biết. Về hình thức, Cáo thường được viết theo lối văn biền ngẫu, có tính chất hùng biện nên lời lẽ đanh thép, lí luận sắc bén, kết cấu chặt chẽ, logic, ổ lạc. Bố cục bài cáo gồm 4 phần thì đoạn trích “Nước Đại Việt ta” nằm tại phần đầu có vai trò: nêu luận đề chính nghĩa của cuộc kháng chiến.

Trước hết, 2 câu thơ mở đầu nêu cao tư tưởng “nhân nghĩa” gắn liền sở hữu tư tưởng yêu nước chống giặc ngoại xâm:

Từng nghe:Việc nhân nghĩa cốt tại yên dânQuân điếu phạt trước lo trừ bạo.

“Nhân nghĩa” vốn là khái niệm đạo đức của Nho giáo, nói về bí quyết ứng xử và tình thương giữa con người sở hữu nhau. Thế nhưng, Nguyễn Trãi đã kế thừa tư tưởng ấy của Nho giáo và vươn lên là tư tưởng ấy theo hướng lấy lợi ích từ việc đề cao nhân dân, dân tộc khiến gốc. Dấy quân khởi nghĩa vì thương dân, trừng phạt kẻ có tội (điếu phạt), tiêu diệt bọn giặc tàn bạo, đem lại cuộc sống yên vui cho nhân dân (yên dân), ấy là việc khiến “nhân nghĩa”. Như vậy, người đọc nhận ra, đây là 1 bước vươn lên là vượt bậc về mặt nhận thức của Nguyễn Trãi về đất nước: đất nước gắn liền sở hữu nhân dân. Ví dụ trước đây, lúc nhắc tới đất nước là thường gắn liền sở hữu vua chúa, bảo vệ đất nước là bảo vệ sự cai trị của vua chúa (điều này xuất phát từ quan niệm trung quân tình ái quốc: Nam quốc sơn hà nam đế cư) thì nay, Nguyễn Trãi lại có 1 quan niệm hoàn toàn khác: nước gắn liền sở hữu dân (dân tại đây là những lớp dân đen, con đỏ, thậm chí là những người khốn cùng trong xã hội, điều này sẽ được Nguyễn Trãi nhắc tới tại đoạn sau). Cho nên yêu nước buộc phải gắn liền sở hữu việc yêu dân, yên dân, khiến cho nhân dân trong nước được yên bình, cuộc sống sung sướng, ấm no. Và để khiến được điều ấy thì buộc phải lo trừ bạo ngược, buộc phải đánh giặc, cứu dân, cứu nước: “triết lí nhân nghĩa của Nguyễn Trãi chẳng qua là lòng yêu nước thương dân. Loại nhân nghĩa lớn nhất là phấn đấu tới cùng, chống ngoại xâm, diệt tàn bạo, vì độc lập của đất nước, sung sướng của nhân dân” (Phạm Văn Đồng).

Trên cơ sở của lập trường “nhân nghĩa”, Nguyễn Trãi đi vào khẳng định độc lập chủ quyền của dân tộc Đại Việt trên những phương diện siêu cụ thể, rõ ràng:

Như nước Đại Việt ta từ trướcVốn xưng nền văn hiến đã thời gian dài,Núi sông bờ cõi đã chia,Phong tục Bắc Nam cũng khác.Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập,Cùng Hán Đường, Tống, Nguyên từng bên xưng đế 1 phương,Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau,Music hào kiệt đời nào cũng có.

Trong bản tuyên ngôn lần thứ 1 của dân tộc ta trong bài thơ thần “Nam quốc sơn hà”, tác giả cũng đã nêu ra những khía cạnh cơ bản để xác định chủ quyền dân tộc: có hoàng đế riêng, có lãnh thổ riêng, có “sách trời” (thần linh) bảo hộ, công nhận và có đưa ra lời chân lí khẳng định: quân xâm lược sẽ thất bại trường hợp cứ cố tình xâm phạm tới Đại Cồ Việt. Và tới Nguyễn Trãi, ông đã kế thừa 2 khía cạnh để khẳng định chủ quyền dân tộc: có hoàng đế và có lãnh thổ biệt lập. Đồng thời, ông còn bổ sung thêm những khía cạnh new , ko dựa vào thần linh (khía cạnh siêu nhiên) như trước nữa mà căn cứ vào những sự thực hoàn toàn có thực để khiến nâng cao tính khách quan, chân thực, và thuyết phục cho văn bản. Những khía cạnh ấy có vai trò quan yếu, khẳng định vị thế vững kiên cố, tồn tại bất biến sở hữu thời kì, 5 tháng: ấy là đất nước ta có nền văn hiến thời gian dài đời; có cương vực lãnh thổ rõ ràng, biệt lập; có phong tục tập quán, lối sống riêng; có lịch sử gắn liền sở hữu những triều đại phong kiến đã qua; có hào kiệt hào kiệt đời nào cũng có. Mọi những khía cạnh này đều được Nguyễn Trãi đặt sánh ngang tầm sở hữu Trung Quốc (phương Bắc) cho thấy được sự tự động tôn dân tộc mạnh mẽ, đồng thời khẳng định Đại Việt xứng đáng là 1 quốc gia độc lập, có chủ quyền, dù bất kì kẻ thù có lớn mạnh tới bao nhiêu thì lúc đem dã tâm xâm lược tới đều sẽ bị chuốc lấy bại vong. Vì thế, lời thơ ko chỉ là lời khẳng định mà còn là lời thề nguyền quyết tâm sẽ giữ vững nền chủ quyền độc lập dân tộc của nhân dân ta tại thế kỉ XV.

Xem Thêm  Giáo án Công nghệ 7 sách Kết nối tri thức (Cả 5) Kế hoạch bài dạy Công nghệ lớp 7

Từ ấy, tác giả đi tới những dẫn chứng cụ thể, đầy thuyết phục về sức mạnh của dân tộc ta đã kinh trải qua thử thách và lịch sử đã từng ghi lại bao chiến công lừng lẫy của cha ông ta: Lưu Cung thất bại, Triệu Tiết tiêu vong, Toa Đô bị bắt, Ô Mã bị làm thịt. Chúng ta thấy dẫn chứng được đưa ra 1 bí quyết dồn dập theo hình thức liệt kê, cho thấy sức thuyết phục càng cao; đồng thời thấy rõ được niềm tự động hào dân tộc sâu sắc của tác giả lúc đứng trước những chiến công ấy.

Đoạn trích có ý nghĩa như 1 bản tuyên ngôn độc lập ko chỉ bởi nội dung của bài Cáo mà còn bởi sức thuyết phục của nghệ thuật lập luận chặt chẽ, ổ lạc, logic; chứng cứ hùng hồn, lí lẽ sắc bén. Hào khí thắng lợi, niềm tự động hào dân tộc như căng tràn trong từng câu chữ, những nhịp điệu tiết tấu của âm biền ngẫu tạo thành 1 sự cùng hưởng ngân vang, dồn dập, có sức lay động mạnh mẽ tới tình cảm người đọc… Mọi đã khiến nên sức thành công của đoạn trích và toàn bộ tác phẩm, xứng đáng sở hữu danh hiệu: áng thiên cổ hùng văn, tràn đầy tinh thần tự động hào dân tộc sâu sắc.

Phân tách Nước Đại Việt ta – Mẫu 7

Như ta biết, Cáo cùng sở hữu Hịch, Chiếu là những văn bản có tính chất công vụ hành chính từ trên ban truyền hoặc trình bày, giải thích 1 chủ trương hoặc công bố 1 sự kiện. Trên đây, Nguyễn Trãi dùng từ đại cáo vì sự kiện mà bài văn nói tới là 1 sự kiện lớn: công cuộc bình Ngô. Đòi hỏi tại 1 bài cáo nói riêng, 1 bài văn nghị luận nói chung buộc phải là sự chặt chẽ đã đành, trong trường hợp này, tác giả vừa lược thuật chiến tranh vừa bàn luận về chiến tranh. Nó vừa là lịch sử vừa là tư tưởng. Làm cho thế nào phối hợp được mẫu bề nổi và chiều sâu hàm ẩn đấy, điều này quả ko đơn giản chút nào. Hiện diện bằng câu chữ thì bài văn gồm có 4 phần: chân dung quốc gia Đại Việt; tội ác của quân thù; cuộc dấy binh thắng lợi; 1 trang sử new mở ra, đấy là theo trình tự động của loại văn miêu tả, tự động sự thông thường. Dựa vào ấy mà phân tách ko buộc phải là ko có lí. Nhưng bài văn còn 1 tầng nghĩa thứ 2 là chuyên chở tư tưởng của người viết. Chính tư tưởng (ổ chìm) của người viết new tạo ra cho bài văn mẫu ý nghĩa kép khiến cho câu, chữ toả sáng, lung linh, rung động lòng người từ ấy tới nay, xứng đáng là 1 “thiên cổ hùng văn” mà người xưa ca ngợi.

Đặt đoạn 1 của bài văn trong kết cấu chung, vấn đề cần phân tách để rút ra: sự tồn tại của quốc gia Đại Việt là 1 chân lí vĩnh hằng. Quốc gia đấy có tư tưởng riêng, có sức mạnh riêng, nghĩa là những khía cạnh tinh thần thuộc diện 1 hệ thống music hành cùng sở hữu những khía cạnh vật chất như địa lí, đất đai. Vậy, tư tưởng riêng đấy là gì? Đừng vội trả lời rằng ấy là đạo lí nhân nghĩa, dù câu văn trong bài cáo là “Việc nhân nghĩa cốt tại yên dân”. Bởi nhân nghĩa vốn là học thuyết của Nho gia nói về quan hộ đối xử giữa con người sở hữu con người. Nhưng tới Nguyễn Trãi, nó được nâng lên, được mở rộng ra trong 1 quan hệ khác: giữa những quốc gia, dân tộc sở hữu nhau. Cũng như sau này, bí quyết Nguyễn Trãi 5 thế kỉ, Hồ Chí Minh, trong Tuyên ngôn Độc lập đã “suy rộng ra” (“Suy rộng ra, câu đấy có nghĩa là…”). Từ quyền sống của con người cá thể, từ đạo lí mà con người cá thể đấy nên theo mà “suy rộng ra” như vậy là hợp lí sở hữu logic của tư duy, nhất là nó yêu thích sở hữu hoàn cảnh lịch sử của dân tộc ta, 1 dân tộc vốn là đối tượng nhòm ngó của bao nhiêu thế lực bên bên cạnh từ đông sang tây, từ nam tới bắc. Nhân nghĩa là trái sở hữu bạo ngược. Nhân nghĩa là tình thương và lẽ buộc phải hướng về phía nhân dân. “Trừ bạo” vì “yên dân” là nhân nghĩa, ấy là nói chung. Còn nói riêng, lúc đất nước bị xâm lăng, vì thương dân (nhân), vì việc buộc phải, nên khiến (nghĩa), quân đội đấy phát triển thành “quân điếu phạt”. Nhân nghĩa ko còn là 1 khái niệm khoan dung mà là trừ ác, có trừ ác new đạt được mẫu đích yên dân. Tính chặt chẽ trong lập luận nổi bật hẳn’ lên giữa 2 khía cạnh tướng như đối lập mà thống nhất. 2 câu văn như hàm súc 1 chân lí thiêng liêng, là người nói mà như là trời nói, nghĩa là cùng 1 thứ “sách trời” (2 chữ thiên thư trong Nam quốc sơn hà). Chính sự mở rộng về khái niệm nhân nghĩa này, Nguyễn Trãi đã đưa được nó vào 1 khái niệm rộng hơn : nền văn hiến. Đất nước có chủ quyền ko chỉ dựa vào khía cạnh lịch sử, đất đai, mà chủ yếu là đất nước đấy thực sự có 1 nền văn hiến. Ấy là dấu hiệu của 1 nền văn minh. Nền văn hoá phi vật thể này chính là sự bổ sung quan yếu cho tinh thần dân tộc. Quốc gia Đại Việt ko chỉ có “Núi sông bờ cõi đã chia” (dùng lại ý trong bài Nam quốc sơn hà) mà còn có “Phong tục Bắc Nam cũng khác”. Loại khác đấy buộc phải chăng là tại chỗ chúng ta, dân tộc ta đã nâng khái niệm nhân nghĩa thành lẽ sống, thành đạo lí, thành bản lĩnh, cốt bí quyết riêng của mình. Bức chân dung tinh thần của quốc gia Đại Việt có phần chìm chính là tại chỗ ấy. Và cũng chính là vì lẽ ấy mà Nguyễn Trãi có thể tự động hào: 1 nước bé mà có thể sánh vai, ngang hàng sở hữu 1 nước lớn:

Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập,Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên, từng bên xưng đế 1 phương.

So sở hữu câu thơ “Nam quốc sơn hà Nam đế cư” đời Lí, niềm tự động hào, tự động tôn đã nâng lên 1 bậc, nâng lên bằng 1 ý thức văn hoá hẳn hoi. Loại linh, mẫu hồn vía của “địa linh” đã tạo ra “nhân kiệt” là lẽ đương nhiên như thế. Bí quyết nhìn vào lịch sử dân tộc bằng mẫu nhìn như thế là có chiều sâu, đảm bảo được sức sống trường tồn ko gì khuất phục được. Đoạn văn trần thuật, đúng hơn là tự động thuật đấy trường hợp hiểu sâu xa thì có tới 2 lớp nghĩa: giữa những triều đại phương Nam và phương Bắc ko chỉ có sự tồn tại ngang hàng mà còn có lí do để có sự tồn tại ngang hàng. Muốn tồn tại ngang hàng, quốc gia Đại Việt đã trả bằng máu của mình, nhưng dù có thế, chúng ta đã “thà hello sinh toàn bộ” (chữ của Hồ Chí Minh) để đánh đổi lấy chủ quyền, độc lập, tự động do. Còn 1 điều nữa: trường hợp tính toán, cân đong 1 bí quyết máy móc, bình quân thì lịch sử của mảnh đất phương Nam khiến sao có độ dài tương đương lịch sử vùng đất phương Bắc ? Điều mà Nguyễn Trãi nói là “bao đời xây nền độc lập”, hay “Như nước Đại Việt ta từ trước”, hoặc “Vốn xưng nền văn hiến đã thời gian dài” thực thì chỉ mấy trăm 5 khiến sao có thể sánh vai sở hữu lịch sử mấy ngàn 5 tính từ thời Xuân thu – Chiến quốc ? Sự thiếu hụt về độ dài vật lí đấy đã có niềm kiêu hãnh về tâm lí bù vào để cán cân ko còn nghiêng lệch. Nó có đủ độ cân bằng. Đoạn văn ko hề có ý định chứng minh (vì chỉ có phần đích trần thuật) mà có tác dụng như 1 sự tự động phản biện (hỏi và đáp) 1 bí quyết hùng hồn, đấy là do âm vang của lòng yêu nước tự động thân lên tiếng. Đấy là tiếng nói tự động bên trong, mẫu ý tại bên cạnh lời, lặn sâu dưới mặt bằng câu chữ.

Đoạn văn thực sự có phần đích chứng minh khởi đầu từ 2 chữ “Vậy nên”:

Vậy nên:Lưu Cung tham công nên thất bại, Triệu Tiết thích lớn buộc phải tiêu vong…

Nhưng nó chứng minh cho mẫu gì? Có lẽ cả 2, cả tư tưởng nhân nghĩa, 1 đạo lí khiến người, ngọn cờ của đội quân “điếu phạt”, cả chủ quyền dân tộc dựa trên tư tưởng đấy, nghĩa là dựa trên nền móng của 1 “nền văn hiến đã thời gian dài”. Cuộc dụng đầu lịch sử giữa kẻ phi nghĩa, bất nhân sở hữu quốc gia Đại Việt là trên tinh thần đấy. Kẻ thù “thất bại”, “tiêu vong” vì động cơ ích kỉ, vì “thích lớn”, “tham công”. Dựa vào tướng chuyên nghiệp, quân đông, ko “lấy nhân nghĩa khiến gốc”, mà chỉ lấy “trí dũng khiến cành”, hậu quả đấy ko thể nào hạn chế khỏi. Trên đây vừa có mẫu nguyên cớ của sự bại vong, có cả chứng tích của sự bại vong như những hiện vật trong viện bảo tàng, sở hữu kẻ địch là 1 sự nhục nhã muôn đời khôn rửa, tiếng xấu còn ghi, còn sở hữu ta, ấy là minh chứng cho 1 lẽ phái hùng hồn mà dân tộc Đại Việt đã gửi trọn niềm tin vào ấy (tất nhiên còn là tinh thần xả thân, ý thức và hành động xả thân – như bí quyết nói của Trần Quốc Tuấn (“Dẫu cho trăm thân này phơi bên cạnh nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa”). Bạch Đằng, Hàm Tử sở hữu lịch sử dân tộc như những dấu son chói lọi khiến phấn chấn lòng người bao nhiêu thì cũng những địa danh ấy, sở hữu kẻ địch, bao nhiêu tham vọng, danh dự bị vĩnh viễn chôn vùi. Nhưng còn đáng nói thêm : lời tiên tri (2 câu đầu bài cáo) đã có ứng nghiệm theo luật quả báo (nhân nào quả đấy) tức thời. Loại chết của Ô Mã, của Toa Đô sở hữu chúng là đột ngột, bất ngờ, ko sao hiểu nổi. Ngược lại mẫu chết “bất đắc kì tử” đấy, chỉ chúng ta hiểu: điều gì xảy ra tất buộc phải xảy ra theo luật định, mệnh trời.

Đoạn văn mở đầu bài Bình Ngô đại cáo ko dài, tuy vậy, nó vẫn là điểm tựa, là nền móng lí luận cho toàn bài. Nó đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của kẻ dẫn đường từ nơi xuất phát. Đoạn vãn đấy có sức khái quát siêu cao: biến những gì đã xảy ra thành những quy luật vận hành. Người thắng kẻ thua là do nghĩ và khiến thuận chiều hay ngược chiều sở hữu nó. Khép lại đoạn văn bằng 2 câu “Việc xưa xem xét – Chứng cớ còn ghi”, Nguyễn Trãi muốn biến lời nói của mình thành lời của người chép sử, biến mẫu chủ quan thành khách quan, biến 1 hiện tượng cá biệt thành quy luật muôn đời để mọi tính toán của con người hãy soi mình vào ấy. Bể nổi của lời văn là sự nghiêm khắc răn dạy, còn chiều sâu thấm thía 1 đạo lí, 1 tư tưởng, 1 lẽ buộc phải khiến người: nhân nghĩa.

….

>> Tải file để tham khảo những mẫu còn lại!