Văn mẫu lớp 9: Cảm nhận hình ảnh thiên nhiên trong Mùa xuân nho bé và Sang thu 2 Dàn ý & 4 bài văn mẫu lớp 9 hay nhất

TOP 4 bài Cảm nhận hình ảnh thiên nhiên trong Mùa xuân nho bé và Sang thu, kèm theo 2 dàn ý chi tiết, sẽ giúp những em học sinh lớp 9 cảm nhận được bức tranh thiên nhiên, cùng khuôn cảnh đất trời lúc chuyển từ hạ sang thu.

Cả 2 bài thơ Sang thu và Mùa xuân nho bé, đều cho chúng ta thấy đượctình cảm, tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương của 2 nhà thơ Hữu Thỉnh và Thanh Hải. Chi tiết mời những em cùng theo dõi bài viết để ngày càng học phải chăng môn Văn 9.

Dàn ý cảm nhận hình ảnh thiên nhiên trong Mùa xuân nho bé và Sang thu

Dàn ý 1

1. Mở bài:

  • Tình yêu thiên nhiên là 1 trong những nội dung nổi bật của văn học Việt Nam.
  • Những nhà thơ Việt Nam tiên tiến đã góp vào đề tài này bằng những nét riêng độc đáo. Người đọc sẽ cảm nhận tình yêu thiên nhiên tha thiết của 2 thi nhân: Thanh Hải qua Mùa xuân nho bé, Hữu Thỉnh qua Sang thu.

2. Thân bài:

2.1. Tình yêu thiên nhiên của thi nhân qua bài thơ Mùa xuân nho bé: Tình yêu thiên nhiên – thiên nhiên mùa xuân xứ Huế của nhà thơ biểu hiện thực tinh tế.

– Nghệ thuật phối sắc biểu hiện chiếc đẹp hài hòa của thiên nhiên: bông hoa tím biếc, dòng sông xanh.

– Biện pháp đổi trật tự động cú pháp trong câu thơ vắt dòng:

Mọc giữa dòng sông xanhMột bông hoa tím biếc

đã nhấn mạnh sự vươn lên trỗi dậy của thiên nhiên lúc mùa xuân về; đã vẽ nên 1 sắc xuân riêng của thiên nhiên xứ Huế. Bông hoa tím biếc làm bức tranh xuân trở nên bình dị, thân thiết.

– 2 câu thơ kế tiếp đã mở rộng ko gian nghệ thuật bức tranh xuân. Tín hiệu xuân còn là tiếng hót vang trời của con chim chiền chiện:

Ơi con chim chiền chiệnHót chi mà vang trời

+ Thành phần gọi – đáp ơi đã nhân hóa con chim chim trở nên người bạn.

+ Từ ngữ hót chi – từ ngữ địa phương nâng cao tính biểu cảm của câu thơ.

– 2 câu thơ 5, 6 trong khổ thơ xuất hiện bóng dáng nhân vật trữ tình trong bài thơ:

Từng giọt lengthy lanh rơiTôi đưa tay tôi hứng

+ Từng giọt lengthy lanh có nhiều bí quyết hiểu: giọt sương treo đầu ngọn cỏ;/giọt mưa xuân/ giọt âm thanh tiếng chim

=>Theo ổ cảm xúc, người đọc có thể nhận ra đây là âm thanh tiếng chim. Phép tu từ ẩn dụ (chuyển đổi cảm giác) làm cho cho bức tranh xuân mang trong mình vẻ đẹp thơ mộng, trữ tình có hành động đưa tay hứng âm thanh tiếng hót chim chiền chiện của nhà thơ – nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Đoạn thơ đẹp như bức tranh – bức tranh có dòng sông, hoa cỏ, có chim hót, có bầu trời, sương mai, có ánh xuân, có con người.

Bức tranh có sắc xuân, tình xuân và có cả khúc nhạc xuân đã biểu hiện tình yêu thiên nhiên – thiên nhiên mùa xuân của thi nhân!

2.2. Tình yêu thiên nhiên của thi nhân qua bài thơ Sang thu: Đọc Sang thu của Hữu Thỉnh, thêm 1 lần ta được thưởng thức vẻ đẹp của sự cảm nhận tinh tế, những rung động của 1 tâm hồn nhạy cảm nghệ sĩ lúc thu sang.

– Sự độc đáo khởi đầu bằng hương ổi – hương thu:

Bỗng nhận ra hương ổiPhả vào trong gió seSương chùng chình qua ngõHình như thu đã về

+ 2 chữ phả vào vừa gợi ra chiếc bất chợt trong cảm nhận, vừa gợi ra 1 bí quyết thực thể chiếc hương thơm của ổi, lại vừa gợi ra sự vận động nhẹ nhàng của gió.

+ Từ láy chùng chình đã nhân hóa sương gợi ra sự lay động của cây lá, vẻ tư lự của lòng người, chiếc man mác của ko gian chớm thu.

+ Thành phần biệt lập – thành phần tình thái dường như biểu hiện 1 chút nghi ngờ, 1 chút bâng khuâng, có chiếc gì ấy ko thực rõ ràng của bước chân mùa thu dù tín hiệu thu sang đã rõ.

– Cảm xúc của thời điểm chuyển giao tiếp tục lan tỏa, mở ra trong chiếc nhìn xa hơn, rộng hơn:

Sông được lúc dềnh dàngChim khởi đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu

+Từ láy dềnh dàng đã nhân hóa sông dòng sông ko còn chảy cuồn cuộn, gấp gáp như trong những ngày mưa lũ mùa hạ nữa mà trở nên chậm chạp, thong thả.

+ Đối lập có sự dềnh dàng của dòng sông là sự vội vã của những cánh chim bay «Chim khởi đầu vội vã». Từ láy vội vã đã nhân hóa những cánh chim – những cánh chim đang chuẩn bị bay về phương Nam để hạn chế rét.

=>Sự đối lập này đã gợi lên sự vận động của sự vật trong giây phút giao mùa.

– Đẹp nhất, giàu sức biểu cảm nhất là hình ảnh thơ:

Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu

+ Phép nhân hóa được dùng trong câu thơ tạo nên sự bất ngờ thú vị, tinh tế Áng mây bâng khuâng là hình ảnh thực nhưng chiếc ranh giới mùa là hư – siêu phẩm của trí tưởng tượng nhà thơ.

+ Đám mây đang trôi trên bầu trời 50% là hạ 50% là thu để rồi 1 lúc nào ấy nó bỗng ngỡ ngàng nhận ra mình đang trôi trong 1 bầu trời thu trọn vẹn.

=> Hình ảnh thơ tự động nhiên, ko trau chuốt mà giàu sức gợi cảm, thể thơ 5 chữ vắt dòng tạo ra những liên tưởng thú vị đã biểu hiện 1 bí quyết đặc sắc những xúc cảm tinh tế trước bước chuyển giao của mùa; đã diễn tả cụ thể, tinh tế, nhạy cảm tình yêu thiên nhiên tha thiết của Hữu Thỉnh. Phương pháp cảm nhận và miêu tả của tác giả: tinh tế, nhạy cảm, sự liên tưởng độc đáo. Nhà thơ làm cho cho mùa thu trong thơ ca Việt Nam mang trong mình 1 hương sắc new.

2.3. Đánh giá chung:

a. Điểm chung:

  • Cả 2 thi nhân đều yêu thiên nhiên.
  • Tình yêu thiên nhiên của 2 nhà thơ đều nhẹ nhàng, tinh tế nên cảnh sắc thiên nhiên trong 2 bài thơ ko bị hòa lẫn vào cảnh sắc thiên nhiên của những bài thơ khác.

b. Điểm riêng:

* Mùa xuân nho bé:

  • Đổi trật tự động cú pháp, ẩn dụ;
  • Bức tranh thiên nhiên mùa xuân xứ Huế;
  • Xúc cảm của thi nhân nghiêng về hình ảnh đầy sắc xuân đẹp đẽ của thiên nhiên, đất trời – biểu hiện tình yêu tha thiết có cuộc sống.

* Sang thu:

  • Hình ảnh đặc thù, giàu sức biểu cảm; phép nhân hóa;
  • Cảnh vườn thu, ngõ xóm của đồng bằng Bắc bộ;
  • Xúc cảm của thi nhân nghiêng về cảm nhận giây phút nhẹ nhàng – tình cảm gắn bó tha thiết có quê hương.

3. Kết bài:

  • Tình yêu thiên nhiên – mùa xuân, mùa thu của 2 thi nhân thực thiết tha đã bồi đắp thêm cảm xúc, tình cảm yêu mến thiên nhiên cho từng người đọc.
  • 2 bài thơ: Mùa xuân nho bé, Sang thu cùng có 2 hồn thơ – Thanh Hải, Hữu Thỉnh – đã làm cho đẹp những trang thơ – thơ tiên tiến Việt Nam.

Dàn ý 2

I. Mở bài:

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm, 2 đoạn trích thơ:

+ Thiên nhiên luôn là nguồn sáng kiến mới vô tận đối có thi sĩ từ xưa tới nay bởi vẻ đẹp gợi cảm và vĩnh hằng của nó.

+ Hình ảnh thiên nhiên luôn được gợi lên có những bức tranh tuyệt đẹp qua biết bao tác phẩm sống mãi có thời kì.

+ Từng lần đọc “Mùa xuân nho bé” của Thanh Hải và “Sang Thu” của Hữu Thỉnh, chúng ta lại bắt gặp những rung cảm tinh tế của nhà thơ trước vẻ đẹp của thiên nhiên ban tặng cho cuộc sống.

Đặc biệt 2 khổ thơ đầu của bài thơ đã khơi gợi cho người đọc những cảm xúc bâng khuâng xao xuyến của thiên nhiên trên 2 mùa xuân thu.

II. Thân bài:

* Cảm nhận về khổ thơ đầu bài thơ “Mùa xuân nho bé”

– 1 bức tranh mùa xuân khoáng đạt, tươi tắn, rộn rã âm thanh, sắc màu sắc hiền hoà thơ mộng và cảm xúc say sưa ngây ngất của nhà thơ.

+ Hình ảnh mùa xuân được tái tạo bằng vài nét chấm phá nhưng giàu sức gợi: Trên dòng sông xanh mênh mông, hiền hoà, thơ mộng điểm xuyết 1 vài bông hoa màu sắc tím than nhẹ nhưng tràn đầy chất thơ.

+ Phân tách nghệ thuật đảo ngữ có động từ “mọc” được đưa lên đầu đoạn thơ để làm cho nổi bật sức sống mãnh liệt của thiên nhiên lúc mùa tới.

+ Hình ảnh âm thanh của tiếng chim chiền chiện “vang trời” gợi 1 ko gian cao rộng, thoáng đãng, rộn rã và giàu sức sống.

+ Cảm xúc của nhà thơ: say sưa, ngây ngất

* Cảm nhận về khổ thơ đầu bài thơ “Sang thu”

– Bức tranh thiên nhiên chớm thu, tín hiệu báo mùa: cũng được phác họa bằng vài nét chấm phá: hương ổi, gió se và sương thu.

– Phân tách động từ “Phả” giàu sức gợi: ko thể thay đổi từ “Phả” bằng từ “hoà”, từ “quyện”.

– Ví dụ thay đổi từ “hoà”, “quyện” thì chúng ta chỉ cảm nhận được mùi vị vị của hương ổi mà ko cảm nhận được hương vị của làn gió se lạnh, động từ “Phả” vừa gợi sự gợi cảm hấp dẫn của đầu mùa thu thoáng nhẹ, thoang thoảng lan toả vào làn gió, tràn vào ko gian … Đồng thời động từ “Phả” còn gợi lên sự cảm nhận làn gió thu se lạnh mơn man trên da thịt, 1 sự chuyển mùa bằng tín hiệu đặc thù của thiên nhiên sang thu

– Từ láy “chùng chình” đã được nhân hoá thổi hồn vào làn sương gợi từng bước chuyển động chậm chạp như còn vương vấn, lưu luyến. Làn sương “chùng chình” tạo nên 1 ko gian mơ màng, thơ mộng, sương giăng giăng đầu ngõ là nét đặc thù của vẻ đẹp đầu thu chỉ có trên những làng quê Miền Bắc. Những cảnh vật vừa new chấm thu, sương thu chưa dày đặc mà chỉ new xuất hiện lãng đãng, mơ hồ, chùng chình, làm nhà thơ bất giác nhận ra thu đã về rồi chăng? 1 sự suy đoán còn mơ hồ.

+ Cảm xúc và trạng thái của nhà thơ Hữu Thỉnh: Toàn bộ những tín hiệu của thiên nhiên vào thu trong thời khắc chuyển mùa mong manh được nhà thơ bất giác nhận ra: “Bỗng” mở đầu bài thơ đã diễn tả trạng thái đó, nhưng dù bất giác ngỡ ngàng dường như nhà thơ có sự chờ đợi sẵn để đón nhận vẻ đẹp của thiên nhiên trong phút giây mong manh giao mùa này chăng? Chỉ có 1 hồn thơ nhạy cảm yêu thiên nhiên say đắm new có những rung động tinh tế trước sự chuyển mùa rõ rệt tới thế.

* So sánh thiên nhiên trong 2 đoạn thơ

– Giống nhau:

+ Thiên nhiên trong 2 đoạn thơ đều hiện lên thực gợi cảm, nên thơ cùng có những rung động tinh tế và tình yêu thiên nhiên tha thiết của nhà thơ.

+ Đều chọn lọc những hình ảnh tiêu biểu bằng vài nét chấm phá và dùng những từ ngữ giàu sức gợi để diễn tả chiếc hồn của bức tranh thiên nhiên.

– Khác nhau:

+ Thanh Hải cảm nhận vẻ đẹp của mùa xuân lúc nằm trên giường bệnh, điều ấy còn biểu hiện tiếng lòng yêu tha thiết cuộc sống, yêu thiên nhiên.

III. Kết bài:

– Từng nhà thơ đều có cảm nhận riêng về cảnh sắc thiên nhiên nhưng đều để lại cho người đọc những cảm xúc sâu lắng, khó phai mờ.

Cảm nhận hình ảnh thiên nhiên trong Mùa xuân nho bé và Sang thu – Mẫu 1

Thiên nhiên luôn là nguồn sáng kiến mới vô tận cho những thi nhân. Nhà thơ Thanh Hải và nhà thơ Hữu Thỉnh cũng góp vào kho tàng thơ ca Việt Nam 2 bài thơ về thiên nhiên siêu hay ấy là “Mùa xuân nho bé” và “Sang thu”. 2 bài thơ, 2 cảm xúc nhưng lại chung nguồn sáng kiến mới và tình yêu có thiên nhiên đất nước được thể hiện qua những hình ảnh thiên nhiên vô cùng đẹp đẽ.

Ví dụ như bài thơ “Mùa xuân nho bé” của nhà thơ Thanh Hải viết về mùa xuân của thiên nhiên, đất nước cùng những khát vọng đẹp đẽ của nhà thơ thì thi phẩm “Sang thu” của Hữu Thỉnh lại viết về khoảnh khắc giao mùa từ hạ sang thu. Tuy cùng viết về đề tài thiên nhiên nhưng từng thi phẩm lại có những nét đặc sắc riêng, độc đáo.

Bài thơ Mùa xuân nho bé viết về mùa xuân tươi đẹp xứ Huế. Ngay trong phần mở đầu bài thơ, nhà thơ đã vẽ lên bức tranh mùa xuân tươi đẹp:

“Mọc giữa dòng sông xanhMột bông hoa tím biếcƠi con chim chiền chiệnHót chi mà vang trờiTừng giọt lengthy lanh rơiTôi đưa tay tôi hứng”

Thanh Hải đã ko lựa chọn miêu tả chi tiết mùa xuân xứ Huế, ông chỉ dùng vài nét chấm phá để vẽ lên bức tranh mùa xuân của mình. Ấy là 1 bông hoa bé “tím biếc” “mọc ” lên giữa “dòng sông xuân”, ấy là âm thanh chim “chiền chiện” đang ca hót líu lo giữa bầu trời cao rộng. Toàn bộ đều đang gợi lên hình ảnh về 1 mùa xuân tươi vui, rộn rã.

Tại ngay dòng thơ trước tiên, nhà thơ đã cố ý đặt từ “mọc” lên đầu câu thơ để nhấn mạnh sự đột ngột, bất ngờ của những dấu hiệu về mùa xuân lúc xuất hiện. Đóa hoa “tím biếc” buộc phải chăng là 1 đóa lục bình đang trôi nhẹ trên sông Hương xanh biếc, 1 biểu tượng của xứ sở Huế thân yêu? Và những chú chim “chiền chiện” – kẻ báo tin của mùa xuân thì đang đựng lên những tiếng hót rộn rã mừng mùa xuân đang về. Từ “ơi” được nhà thơ đặt ngay đầu câu thơ như tiếng gọi tha thiết, thân thương có những chú chim đang ca hót. Tiếng hót đó làm cho nhà thơ buộc phải bồi hồi, xúc động mà trách cứ trong niềm thương mền:

“Hót chi mà vang trời”

Lời trách cứ đó nghe thực đậm phong vị của xứ Huế. Tiếng chim trên cao gọi mùa xuân giống như đang cô đặc lại, lắng xuống, tạo thành những giọt mật của mùa xuân, của thiên nhiên đất trời đang rơi xuống đất. Hay buộc phải chăng ấy là những giọt mưa xuân đang phấp phới bay trong ko gian ngập sắc xuân? Nhưng dù ấy là gì thì cũng làm nhà thơ Thanh Hải vô cùng xúc động, bồi hồi mà đưa bàn tay “hứng” lấy từng “giọt lengthy lanh” ấy. Động tác “hứng” của nhà thơ thực nhẹ nhàng, uyển chuyển bởi nó chứa đựng sự nâng niu, trân trọng mà ông dành cho mùa xuân. Tại đây, Thanh Hải đã dùng nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác, ông đã biến mùa xuân trở nên 1 thực thể hữu hình để cầm, nắm, chạm, nếm thử 1 bí quyết thích thú.

Xem Thêm  Văn mẫu lớp 9: Nghị luận xã hội về thói quen ỷ lại của thanh thiếu niên 3 Dàn ý & 9 bài văn mẫu lớp 9 hay nhất

Bức tranh thiên nhiên được nhà thơ dựng lên trong tình yêu tha thiết có thiên nhiên, muốn tận hưởng mùa xuân từ những giây phút trước tiên. Mùa xuân trên quê hương xứ Huế của ông là những hình ảnh thiên nhiên sắp gũi nhất, thân thương nhất, giản dị nhất.

Còn đối có nhà thơ Hữu Thỉnh, ông lại chọn viết về mùa thu. Bức tranh chớm thu của quê hương vùng đồng bằng Bắc Bộ hiện lên có những hình ảnh thực giản dị, mộc mạc, thân thương:

“Bỗng nhận ra hương ổiPhả vào trong gió seSương chùng chình qua ngõHình như thu đã về”

Mùa thu đối có Hữu Thỉnh được gợi mở bằng những dấu hiệu thực quen thuộc: ấy là hương ổi 9 đang lan toả trong làn “gió se” lành lạnh, là màn sương mù bao phủ khắp xóm thôn. Ổi vốn là thức quả quen thuộc của người dân Việt Nam, nó xuất hiện để báo hiệu cho mùa thu của thiên nhiên, đất trời. Và “hương ổi” là thứ đã đánh thức những giác quan tinh tế nhất của nhà thơ, để ông nhận ra sự xuất hiện đột ngột của mùa thu:

“Bỗng nhận ra hương ổiPhả vào trong gió se”

Từ “bỗng” được nhà thơ đặt trên đầu câu thơ cho thấy cảm giác đột ngột, bất ngờ, ngỡ ngàng của nhà thơ lúc ông chợt nhận ra mùi vị thơm của “hương ổi” đang lan tỏa trong ko khí. Ấy là dấu hiệu của mùa thu, những dấu hiệu sớm nhất, quen thuộc nhất, thêm vào ấy là làn gió se lạnh khô đang bao trùm lấy ko gian.

1 dấu hiệu khác báo hiệu mùa thu về ấy là màn sương mù đang “chùng chình” đi qua ngõ xóm. Động từ “chùng chình” diễn tả sự chậm rãi 1 bí quyết cố ý. Nhà thơ đã nhân hóa màn sương làm nó như có linh hồn. Nó đang chậm chạp đi qua từng ngõ bé, báo hiệu sự chớm thu của đất trời. Và cũng chính lúc này, nhà thơ new giật mình, thảng thốt mà nhận ra rằng:

“Nghe đâu thu đã về”.

Hữu Thỉnh đã tinh tế nắm bắt những tín hiệu chớm thu của đất trời đồng thời ông cũng thấy những chuyển biến của thiên nhiên lúc bước vào thu:

“Sông được lúc dềnh dàngChim khởi đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”

Mùa thu, thiên nhiên lại mang trong mình 1 vẻ đẹp thực khác biệt. Ví dụ như dòng sông mùa hạ cuồn cuộn chảy những nước thì giờ đây nó lại dịu lại, “dềnh dàng”, chậm chạp, thong thả chảy trong êm đềm. Những chú chim bé mùa hạ đã ca hót suốt mùa thì nay lại “vội vã” chuẩn bị để đi hạn chế rét. Hữu Thỉnh đã dùng biện pháp đối lập cùng 2 từ láy tượng hình “dềnh dàng”, “vội vã” để diễn tả sự đối lập của vạn vật lúc màu sắc thu sang.

Nhưng đặc biệt nhất trong bức tranh thiên nhiên này buộc phải đề cập tới hình ảnh “đám mây mùa hạ”. Đám mây đó chẳng còn mang trong mình khá nóng của mùa hạ nhưng cũng chưa hoàn toàn có được sự thanh thoát, nhẹ nhàng của mùa thu. Đám mây mùa hạ đó dường như còn tiếc nuối điều gì có mùa hạ mà new chỉ “vắt nửa mình sang thu”. Đây là hình ảnh miêu tả liên tưởng nhân hoá siêu độc đáo trong những tác phẩm thi ca viết về thiên nhiên của Việt Nam!

Mùa thu đã sang thế nhưng đất trời vẫn còn khá nắng. Những cơn mưa mùa hè bất chợ cũng đã dần vơi đi. Cả những tiếng sấm cũng đã dịu bớt. Toàn bộ đều báo hiệu 1 mùa thu đã sang:

“Vẫn còn bao nhiêu nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất ngờTrên hàng cây đứng tuổi”

2 bài thơ tuy được viết trong 2 hoàn cảnh khác nhau nhưng đều khắc hoạ hình ảnh của thiên nhiên cùng tình yêu thiên nhiên, đất nước tha thiết, niềm sáng kiến mới dạt dào có cảnh sắc quê hương. Ví dụ như Thanh Hải cho ta cảm nhận 1 mùa xuân êm đềm, rộn rã của con người trong thời kì xây dựng đất nước thì Hữu Thỉnh lại mang trong mình tới cảm nhận về 1 mùa thu yên bình, dân dã, quen thuộc. Cả 2 thi phẩm đều mang trong mình tới cho người đọc những cảnh sắc thiên nhiên quê hương đẹp đẽ, khó quên!

2 bài thơ Sang thu và Mùa xuân nho bé là 2 bức tranh thiên nhiên đầy cảm xúc của 2 nhà thơ thiên tài Hữu Thỉnh và Thanh Hải. 2 bài thơ đã góp phần vào những thi phẩm viết về thiên nhiên đặc sắc nhất trong thi đàn Việt Nam.

Cảm nhận hình ảnh thiên nhiên trong Mùa xuân nho bé và Sang thu – Mẫu 2

Từ văn học trung đại cho tới văn học tiên tiến, từ thơ cổ cho tới thơ new, vẻ đẹp thiên nhiên 4 mùa của quê hương đã trở nên những hình ảnh khó phai mờ trong những tác phẩm của nhà văn, nhà thơ. Chúng ta thấy hình ảnh quê hương hiện ra trên thơ vô cùng thân mật, sắp gũi, đáng yêu và đầy quen thuộc, gợi bao cảm xúc đẹp đẽ của con người…

Quê hương chúng ta vốn có vẻ đẹp dân dã, bình dị của sự sống mơn mởn. Quê hương cao cả và thiêng liêng, thân thuộc và bình dị, chúng ta có thể bắt gặp trong bài thơ “Mùa xuân nho bé“ của Thanh Hải hay “Sang thu” của Hữu Thỉnh.

Viết về quê hương, đất nước thì từng nhà thơ lại có 1 cảm nhận riêng. Ví dụ hình ảnh đất nước trong bài “Mùa xuân nho bé” của Thanh Hải được soi chiếu qua lăng kính mùa xuân thì “Sang thu” của Hữu Thỉnh – quê hương, đất nước lại được soi chiếu qua bức tranh giao mùa cuối hạ sang thu… Thực phong phú, đa dạng mà ko kém phần thú vị.

Thanh Hải viết bài thơ “Mùa xuân nho bé” lúc đất nước vừa thoát khỏi chiến tranh ko thời gian dài, bản thân nhà thơ cũng trên tình trạng sức khỏe hiểm nghèo, nhưng cả cuộc đời gắn bó có quê hương xứ sở làm cho sao ko có những cảm xúc lúc đi xa. Hình ảnh quê hương, đất nước hiện lên qua cảnh sắc mùa xuân – thiên nhiên xứ Huế tinh khôi, trong trẻo, đầy sức sống. Mùa xuân của thiên nhiên cũng là mùa xuân của đất nước con người:

“Mọc giữa dòng sông xanhMột bông hoa tím biếcƠi con chim chiền chiệnHót chi mà vang trờiTừng giọt lengthy lanh rơiTôi đưa tay tôi hứng”

Thanh Hải đưa ta về có thiên nhiên tạo hoá đất trời. Sau những ngày đông lạnh lẽo, thiên nhiên lại được khoác 1 tấm áo tươi non, ấm áp của mùa xuân. Mùa xuân tới, báo hiệu bằng những cảnh sắc thiên nhiên quen thuộc : dòng sông xanh, bông hoa tím biếc và chim chiền chiện. Mùa xuân đã hiện diện trên toàn cảnh, trên tạo vật : đất trời, hoa lá, chim muông…. Tô điểm sắc màu sắc cho ko gian đó, có màu sắc xanh cây cỏ, xanh của dòng sông, màu sắc tím của hoa và cả màu sắc của mây trời:

Mọc giữa dòng sông xanhMột bông hoa tím biếcƠi con chim chiền chiệnHót chi mà vang trời

Cảnh sắc thiên nhiên đó ko chỉ đẹp mà còn sinh động. Từ “mọc” đặt trên đầu câu thơ vang lên như 1 điểm nhấn, 1 sự tìm ra đầy cảm xúc của nhà thơ. 2 câu thơ đầu vẽ nên 1 ko gian mùa xuân rộng mở tươi tắn có hình ảnh 1 dòng sông xanh trong chảy hiền hoà. Chiếc màu sắc xanh đó phản ánh được màu sắc xanh của bầu trời, của cây cối 2 bên bờ, chiếc màu sắc xanh quen thuộc mà ta có thể gặp trên bất kì 1 con sông nào trên dải đất miền Trung. Nổi bật trên nền xanh lơ của dòng sông là hình ảnh “1 bông hoa tím biếc”, 1 hình ảnh thân thuộc của cánh lục bình hay hoa súng mà ta thường gặp trên những ao hồ sông nước của làng quê mà ta từng gặp trong những vần thơ của khác:

“Con sông bé tuổi thơ ta tắmVẫn còn đây nước chẳng đổi dòngHoa lục bình tím cả bờ sông…”

(Lê Anh Xuân)

Màu sắc tím biếc đó ko lẫn vào đâu được có sắc màu sắc tím Huế thân thương- vốn là nét đặc thù của những cô gái đất kinh kỳ có sông Hương núi Ngự. Màu sắc xanh của nước hài hoà có màu sắc tím biếc của bông hoa tạo nên 1 nét chấm phá nhẹ nhàng mà sống động. Bức tranh xuân còn được điểm xuyết thêm bằng âm thanh rộn rã, tưng bừng của con chim chiền chiện hót vang trời. Tiếng hót của chim, đường nét uốn lượn quanh co của con sông, màu sắc tím biếc của bông hoa vẽ nên 1 bức tranh mùa xuân đầy sức sống mãnh liệt trên quê hương tác giả.

Trước vẻ đẹp đó, nhà thơ ngất ngây sung sướng ko ngăn được dòng cảm xúc. Những từ cảm thán “Ơi”, “Hót chi” vang lên là tiếng lòng nao nức say sưa của nhà thơ lúc lần trước tiên tìm ra vẻ đẹp đơn sơ mà say đắm của cảnh vật quê hương.

“Từng giọt lengthy lanh rơiTôi đưa tay tôi hứng”

Cụm từ “giọt lengthy lanh” gợi lên những liên tưởng phong phú và đầy thi vị. Nó có thể là giọt sương óng ánh qua kẽ lá trong buổi sớm mùa xuân tươi đẹp, có thể là giọt nắng rọi sáng bên thềm, có thể giọt mưa xuân đang rơi…Theo ổ liên tưởng của bài thơ “giọt lengthy lanh” còn là giọt âm thanh đổ hồi của con chim chiền chiện… Hình ảnh có tính chất tượng trưng “tôi đưa tay tôi hứng” là thái độ yêu thương, trân trọng của nhà thơ trước vẻ đẹp của đất trời. Nghệ thuật ví ngầm, chuyển đổi cảm giác quả đã đạt tới mức tinh tế đáng khâm phục. 2 câu thơ đã thể hiện niềm say sưa, ngây ngất, xốn xang, rạo rực của nhà thơ trước vẻ đẹp của thiên nhiên, đất trời lúc vào xuân. Có thể hẳn trong lòng thi sĩ đang dạt dào tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu cuộc đời.

Tạm đi xa mùa xuân của Thanh Hải ta tìm tới} có chiếc tình non sông đất nước được khơi nguồn từ cảnh sắc thiên nhiên trong bài “Sang thu” của Hữu Thỉnh. Thi sĩ bộc bạch tình yêu đất nước trên nhiều cung bậc. Hữu Thỉnh có chiếc nhìn thực tinh tường, 1 cảm nhận thực sắc nét đã vẽ lại bức tranh in dấu sự chuyển mình của đất trời qua bài thơ “Sang Thu”. Sang thu của Hữu Thỉnh giúp ta chiêm ngưỡng lại những giây phút giao mùa tinh tế đầy ý vị mà bấy thời gian dài nay ta hững hờ. Ấy là lúc hồn ta run lên những cảm nhận dung dị. Hình ảnh đất nước quê hương còn được nhà thơ phác họa qua phút giao thừa cuối hạ sang thu thực tinh tế và sâu sắc. Khởi đầu từ 1 khu vườn ngoại ô của vùng đồng bằng Bắc Bộ:

Bỗng nhận ra hương ổiPhả vào trong gió se,

Ko buộc phải là sắc “mơ phai” hay hình ảnh “con nai vàng ngơ ngác” mà là hương ổi thân quen nơi vườn mẹ đã đánh thức những giác quan tinh tế nhất của nhà thơ.Hương vị đơn sơ, mộc mạc, đồng nội, siêu quen thuộc của quê hương. Câu thơ có hương vị ấm nồng của chớm thu trên 1 miền quê bé. Vì sao tín hiệu trước tiên để tác giả nhận ra mùa thu là “hương ổi” mà ko buộc phải là những hương vị khác? Mùi vị hương quê nhà mộc mạc “phả” trong gió thoảng bay trong ko gian. Toàn bộ tới có tác giả nhẹ nhàng, mà đột ngột quá, thu về có đất trời quê hương, có lòng người mà ko hề báo trước. Cảm giác bất chợt tới có nhà thơ: “bỗng nhận ra” – 1 sự bất ngờ mà như đã chờ đợi sẵn từ thời gian dài nhiều. Câu thơ ko chỉ tả mà còn gợi liên tưởng tới màu sắc vàng ươm, hương thơm lựng, vị giòn, ngọt, chua chua nơi đầu lưỡi của trái ổi vườn quê. Câu thơ ngắn mà có cả gió cả hương. Hương là hương ổi, gió là gió se. Đây là những nét riêng của mùa thu vùng đồi trung du miền Bắc. Gợi được như vậy hẳn chiếc tình quê của Hữu Thỉnh buộc phải đậm đà nhiều. Nhận ra hương ổi giống như 1 sự tìm ra nhưng trên đây là tìm ra ra mùi vị hương vẫn vương vấn mà bấy thời gian dài nay con người hờ hững. chính vì sự tìm ra ra chiếc sắp gũi xung quanh mình cho nên con người new có cảm giác ngỡ ngàng đôi chút bối rối đó.

Và ko chỉ có thế, cả sương thu như cũng chứa đầy tâm trạng, thong thả, chùng chình giăng mắc trên khắp nẻo đường thôn:

Sương chùng chình qua ngõHình như thu đã về.

1 hình ảnh đầy ấn tượng. Sương được cảm nhận như 1 thực thể hữu hình có sự vận động – 1 sự vận động chậm rãi. Sương thu đã được nhân hoá, 2 chữ “chùng chình” diễn tả siêu thơ bước đi chầm chậm của mùa thu. Đâu chỉ có thế, chiếc hay của từ láy “chùng chình” còn là gợi tâm trạng. Sương dềnh dàng hay lòng người đang tư lự, hay tâm trạng của tác giả cũng “chùng chình”? Ví dụ trên câu thơ trước tiên nhà thơ “bỗng nhận ra” thu về khá bất ngờ và đột ngột thì sau thời điểm cảm nhận sương thu, gió thu, thi sĩ vẫn ngỡ ngàng thốt lên lời thầm thì như tự động hỏi: Nghe đâu thu đã về? Tâm hồn thi sĩ nắm bắt những biến chuyển nhẹ nhàng, mong manh của tạo vật trong phút giao mùa cũng êm đềm, bâng khuâng như bước đi bé nhẹ của mùa thu.

Ko gian nghệ thuật của bức tranh thu được mở rộng hơn, chiếc bỡ ngỡ ban đầu vụt tan biến đi nhường chỗ cho những rung cảm mãnh liệt trước ko gian thu vời vợi:

Sông được lúc dềnh dàngChim khởi đầu vội vã

Sông nước đầy nên new “dềnh dàng” nhẹ trôi như cố tình chậm lại, những đàn chim vội vã bay về phương nam… Chiếc “dềnh dàng” của dòng sông là phút hiếm hoi sau lúc gập ghềnh leo thác nhọc nhằn rồi lại ồ ạt xối xả dưới những cơn mưa rào mùa hạ. Từ “được lúc” diễn tả chiếc hiếm hoi thưa thớt. Đã thời gian dài nhiều rồi con sông new có dịp nghỉ ngơi thảnh thơi như thế. Nhưng cơn gió heo might lạnh lẽo đầu mùa tràn về làm đàn chim buộc phải khởi đầu vội vã bay về phương nam hạn chế rét. Phép đối và nghệ thuật tương phản giữa 2 câu thơ (dềnh dàng đối lập có vội vã) đã được tác giả gửi gắm vào ấy 1 triết lý: cuộc đời ko có giây phút nào phẳng lặng êm đềm, sự sống vẫn chuyển ko ngừng, chính vì thế con người buộc phải biết bí quyết chuẩn bị toàn bộ để ứng phó và theo kịp ổ chảy của dòng đời.

Xem Thêm  Chỉ dẫn thiết lập Ribbon trong Microsoft Excel 2016

Ko gian đất trời lại tiếp tục được mở thêm 1 tầng new. Ko gian thu thư thái, hữu tình và chứa chan thi vị, đặc biệt là hình ảnh:

Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu.

Câu thơ giúp ta hình dung về đám mây mỏng nhẹ, trắng xốp, kéo dài như tấm khăn voan duyên dáng của người thiếu nữ thảnh thơi, nhẹ nhàng “vắt nửa mình sang thu”. Đám mây mùa hạ là hình ảnh độc đáo, biểu hiện trí liên tưởng phong phú của tác giả. Dường như đám mây mùa thu còn vương nắng hạ nên nhà thơ new có liên tưởng sáng tạo tới thế. Câu thơ có tính tạo hình ko gian nhưng lại có ý nghĩa diễn tả sự vận động của thời kì: thu khởi đầu sang, hạ chưa qua hết, mùa thu vừa chớm, siêu nhẹ, siêu dịu, siêu êm, mơ hồ như cả đất trời đang rùng mình thay đổi áo new. Trong khoảnh khắc giao mùa, đám mây trên bầu trời cao đã trở nên ranh giới giữa mùa hạ có mùa thu. Từ “vắt” mang trong mình hiệu quả diễn đạt siêu lớn. Nó làm cho cho đám mây kia có khả năng nối liền giữa 2 mùa thiên nhiên hay nói đúng hơn là mùa hạ và mùa thu đang chênh vênh giữa 1 đám mây. Từ chiếc giây phút giao mùa vô hình trừu tượng, tác giả đã biến thành sự vật hữu hình cụ thể để người đọc cảm nhận rõ hơn về tín hiệu của mùa thu.

Hình ảnh thơ đẹp, ngôn từ tinh tế, giọng thơ êm đềm và những rung động man mác, bâng khuâng của tác giả trong buổi giao mùa đã tạo nên 1 dấu ấn ko dễ phai mờ trong lòng bao độc giả. Có lẽ vì vậy mà sau thời điểm đọc “Sang thu” của Hữu Thỉnh ta càng thấy yêu hơn mùa thu thiết tha, nồng hậu của quê nhà.

Từng nhà thơ có cảm nhận riêng về cảnh sắc thiên nhiên, những chiêm nghiệm, những suy nghĩ về cuộc đời, về con người, tình người trong cuộc sống nhưng thực cảm động và kính phục biết bao lúc đọc những vần thơ đầy xúc động có hình ảnh thiên nhiên gợi lên thực đẹp. 2 bài thơ để lại trong lòng bao thế hệ bạn đọc những cảm xúc sâu lắng, khó phai mờ và vẫn sẽ tiếp tục trường tồn cùng có những bước đi lên của đất nước, gợi nhắc cho những thế hệ trẻ tình yêu quê hương đất nước, niềm khát khao được sống, được cống hiến cho đất nước, cho dù ấy là những cống hiến giản dị, bé bé nhưng đầy ý nghĩa.

Cảm nhận hình ảnh thiên nhiên trong Mùa xuân nho bé và Sang thu – Mẫu 3

Thanh Hải và Hữu Thỉnh đểu thuộc thế hệ những nhà thơ trưởng thành từ trong kháng chiến chống Mỹ. Những vần thơ của Thanh Hải chần thực, bình dị, đôn hậu trong lúc sáng tác của Hữu Thỉnh tinh tế, triết lí. Mùa xuân nho bé (Thanh Hải) và Sang thu (Hữu Thỉnh) là 2 bài thơ tiêu biểu cho phong bí quyết của 2 ông. 2 đoạn trích thuộc 2 tác phẩm trên tuy khắc họa những bức tranh thiên nhiên khác nhau nhưng đểu cùng chung nguồn sáng kiến mới và tình yêu dào dạt trước thiên nhiên quê hương.

Mùa xuân nho bé là bài thơ xuất sắc trong đời thơ Thanh Hải, người con xứ Huế. Những vần thơ trong trẻo viết trên giường bệnh những ngày cuối đời lại càng tha thiết và nổng thắm hơn có tình yêu đời của nhà thơ. Bài thơ ra đời giữa những ngày đông giá rét miền Bắc nhưng lại tràn trề’ khá ấm và vẻ đẹp của mùa xuân. Điều ấy bộc lộ rõ rệt trong khổ 2 của bài thơ:

Mùa xuân người cầm súngLộc giắt đầy quanh lưngMùa xuân người ra đồngLộc trải dài nương mạTất cả như hối hảTất cả như xôn xao

6 câu thơ trong khổ 2 nói ra bức tranh mùa xuân sống động, phong phú có màu sắc sắc, hình ảnh, nhịp điệu và ko khí náo nức, rộn ràng. Huế mộng mơ đã từng xuất hiện thực ảm đạm trong những ngày tháng nô lệ trong thơ Tố Hữu:

Tôi nện gót trên đường phố HuếDửng dưng ko 1 cảm tình chiKhông gian sặc sụa mùi vị ô uếNhư nước dòng Hương mãi cuốn đi.

Nhưng Huế hôm nay trong thơ Thanh Hải đã đổi thay đổi, tươi đẹp và hối hả nhịp chiến đấu, nhịp sống của thời kì dựng xây đất nước sau chiến tranh. Trong bức tranh xuân có sự hài hòa cao độ giữa con người và thiên nhiên. Thanh Hải lựa chọn 2 đối tượng để gắn có sức sống mùa xuân. Trước hết, ấy là “Mùa xuân người cầm súng”, hình ảnh đẹp đẽ trong lòng nhân dân và cũng là hình tượng được yêu quý nhất trong những 5 tháng chiến tranh khốc liệt của dân tộc. Mùa xuân thiên nhiên về trong màu sắc lá ngụy trang của người lính “Lộc giắt đầy quanh lưng”. Ấy là 1 hình dung đẹp, phấn chấn và đẩy hello vọng của nhà thơ dành cho những con người quả cảm luôn xả thân mình vì nước. Sự lựa chọn thứ 2 là “Mùa xuân người ra đồng”, mùa xuân bừng lên trong đôi bàn tay cẩn cù lao động của những người nông dân hăng say chế tạo, xây dựng cuộc sống hòa bình. Những con người bình dị, thầm lặng đó là những mũi tiên phong nơi tiền tuyến, nơi biên cương và trong lao động. Ko cần những chiếc tên cụ thể, những bức tượng đài cụ thể, Thanh Hải viết về vô vàn những con người đẹp đẽ bên cạnh kia, họ chính là nhân dân và họ làm cho nên mùa xuân của đất nước trong quy trình giữ nước và dựng nước. Tại đầy, tác giả dùng biện pháp điệp cấu trúc cú pháp, điệp từ “mùa xuân” (2 lần), “lộc” (2 lần) trên đầu từng câu thơ như khẳng định sắc xuân, hương xuân và lộc xuân đang lan tỏa, giăng mắc khắp muôn nơi, tràn ngập giữa cảnh vật và con người. Biểu tượng “lộc” trên đây vừa mang trong mình nghĩa thực, vừa mang trong mình nghĩa tượng trưng. Nó ko chỉ là hình ảnh tả thực nhành non chồi biếc nảy nở lúc xuân tới, mà còn là sức sống, là tuổi trẻ, là tuổi thanh xuân, là khí thế của cả nước. Nó làm tâm hồn tươi new, sôi nổi, hứng khởi! “Lộc” là thành tựu hôm nay và cũng là hello vọng cho ngày mai tươi sáng. Khép lại khổ thơ, bằng những suy nghĩ siêu thực tế của chính bản thân mình, nhà thơ khái quát:

Toàn bộ như hối hảTất cả như xôn xao

Điệp cấu trúc cú pháp, điệp từ, hài hòa có 2 từ láy giàu sức gợi tả “hối hả”, “xôn xao” làm 2 cầu thơ tràn đầy sức mạnh và niềm sáng kiến mới. Ta cảm nhận sâu sắc ko khí náo nức của đất trời lúc xuân về. “Toàn bộ” mang trong mình ý nghĩa khái quát, bao trùm, ấy có thể là cảnh sắc thiên nhiên quê hương, là tạo vật muôn loài, là “người cầm súng”, “người ra đông”, là nhà thơ, là tôi và bạn… là đất nước xinh đẹp mà hùng hào của chúng ta. Từ láy “hối hả” gợi nhịp điệu khẩn trương, mạnh mẽ, cuồng nhiệt, trong lúc từ láy “xôn xao” gợi sự náo nức, vui vẻ, rộn ràng. Ấy cũng là những biểu cảm phong phú của mùa xuân. Toàn bộ đểu rộn ràng đón mừng đất nước bước vào giai đoạn new, thời đại new, có công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa, trong niềm hân hoan lúc vừa giành lại lá cờ độc lập, tự động do. Câu thơ như lời reo vui phấn khởi, tràn đầy tinh thần lạc quan của người con dù đang đấu tranh giành lấy sự sống trên giường bệnh nhưng vẫn 1 lòng đam mê, máu nóng và tin yêu vào tương lai của dân tộc. Có thể nói, mùa xuân mang trong mình tới tiếng gọi đầy xúc cảm cho con người. Những tiếng gọi sôi nổi của mùa xuân làm cho bừng dậy trong trái tim ta ko khí sôi nổi của đất nước, thôi thúc từng cá nhân góp “mùa xuân nho bé” đời mình để hòa có mùa xuân lớn lớn của đất nước.

Chia tay có bức tranh xuân rộn rã của Thanh Hải, tới có những vần thơ Hữu Thỉnh ta được tới có bức tranh thu dịu dàng, lắng đọng. Sau giây phút ngỡ ngàng và khe khẽ reo vui: “Nghe đâu thu đã về”, cảm xúc của thi sĩ tiếp tục lan tỏa, mở ra trong chiếc nhìn xa hơn, rộng hơn:

Sông được lúc dềnh dàngChim khởi đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu.

Bức tranh mùa thu được cảm nhận bởi sự thay đổi đổi của đất trời theo bước chuyển từ hạ sang thu, nhẹ nhàng mà rõ rệt. Thiên nhiên sang thu được miêu tả từ những thứ vô dường như “hương ổi”, “gió sẽ” tới những hình ảnh cụ thể có đường nét: sông dềnh dàng, chim vội vã, đám mây vắt nửa mình; từ ko gian bé hẹp như con ngõ vươn ra 1 ko gian vừa dài rộng, lại vừa xa vời. Và hơn cả, tác giả đã cảm nhận hương thu bằng cả tâm hồn siêu mực tinh tế của mình. Bằng phép nhân hóa đặc sắc, nhà thơ thực tài hoa lúc ghi lại linh hồn của cảnh vật, của dòng sông quê hương trong trạng thái chỉ giữa mùa thu “dềnh dàng”, lững lờ trôi mà ko chảy xiết như sau những cơn mưa mùa hạ. Chiếc “dềnh dàng” của dòng sông ko chỉ gợi ra vẻ êm dịu cho bức tranh thiên nhiên mùa thu, mà còn mang trong mình đầy tâm trạng của con người, cũng như chậm lại cùng nhịp sống đất trời để ngẫm ngợi suy tư về những trải nghiệm trong cuộc đời. Trái ngược có vẻ khoan thai của dòng sông trữ tình, là sự vội vàng của những cánh chim khởi đầu di trú về phương Nam hạn chế rét. Ko có âm thanh, nhưng Hữu Thỉnh lại khéo vẽ ra nét động cho bức tranh tưởng đang tĩnh lặng chìm sâu vào suy tưởng. Dễ thấy, việc 2 câu thơ đối nhau siêu nhịp nhàng: sông dưới mặt đất – chim trên bầu trời, sông “dềnh dàng”, chậm rãi – chim “vội vã” nôn nao, đã miêu tả thực chân thực sự khác biệt của vạn vật trên cao và dưới thấp trong khoảnh khắc giao mùa. Bức tranh thu đang về có những nét dịu êm nhẹ nhàng, mà lại có cả những nét hối hả cuống quýt. Sự chuyển mình của dòng sông, của cánh chim buộc phải chăng còn là sự chuyển mình của đất nước: hòa bình sau chiến tranh, rồi lại hối hả nhịp sống new trong công cuộc dựng xây đất nước giàu mạnh. Có thể nói, lời thơ hẹp mà ý thơ bay cao ko tận. Ấy là chất thơ cuộc đời, chưng đựng từ những suy ngẫm của con người từng trải, từng chiêm nghiệm qua biết bao sóng gió.

Cùng có cảnh vật, cả bầu trời thu cũng giống như đang “thay đổi áo new”. Điều này được cụ thể hóa qua hình ảnh đám mây mùa hạ “vắt nửa mình sang thu”. Trong thơ ca Việt Nam, có ko ít vần thơ nói về đám mây trên bầu trời thu như “Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt” (Thu điếu) hay “Lớp lớp mây cao đùn núi bạc” (Tràng giang), nhưng đám mây sang thu trong thơ Hữu Thỉnh lại có nét riêng. Nó là 1 đám mây còn vương chút nắng hạ, đang uốn mình “vắt” sang thu vừa như còn nuối tiếc mùa hạ, vừa như ngóng chờ điều gì new lạ lúc thu sang. Động từ “vắt” gợi ra thời điểm giao mùa, làm cho đám mây như kéo dài ra, nhẹ trôi như tấm lụa mềm treo lơ lửng giữa bầu trời cao rộng. Đám mây vắt lên ranh giới mỏng manh và ngày càng bé dần, bé dần, rồi tới 1 lúc nào ấy ko còn nữa, để cả đám mây mùa hạ hoàn toàn nhuốm màu sắc sắc thu. Đây quả là 1 sự liên tưởng thú vị, 1 hình ảnh đầy chất thơ. Có thể nói, khổ thơ là bức tranh hữu tình thi vị, là tiếng nói yêu thiên nhiên tha thiết của thi nhân.

2 khổ thơ là 2 bức tranh thiên nhiên đầy sáng kiến mới. Cùng có 1 tâm hồn nhạy cảm, 1 trái tim tha thiết yêu thiên nhiên trải ra trên từng nét chữ, Thanh Hải và Hữu Thỉnh đã tặng cho người đọc chiếc rộn ràng của sắc xuân cùng có 1 chút lắng đọng thực êm lúc thu tới. Ví dụ Thanh Hải cho ta cảm nhận chiếc rộn ràng, đam mê cống hiến cùng niềm tin yêu Tổ quốc, thì Hữu Thỉnh lại mang trong mình tới chiếc dân dã, mộc mạc, đẩy rung cảm và thân quen. Dẫu 2 ngòi bút nghệ thuật khắc họa 2 đường nét đặc sắc khác nhau nhưng đâu ấy ta vẫn thấy ngân vang lên yêu thiên nhiên nồng nàn say đắm, tầm hồn thi sĩ luôn lạc quan và say sưa trong niềm sáng kiến mới bất tận có cảnh sắc quê hương. Điều ấy phần nào đã được gợi tả thực thành công qua 2 khổ thơ hấp dẫn trên trên.

Cảm nhận hình ảnh thiên nhiên trong Mùa xuân nho bé và Sang thu – Mẫu 4

Bức tranh thiên nhiên từ xưa tới nay luôn là nguồn đề tài, sáng kiến mới của biết bao nhà thơ. Thanh Hải và Hữu Thỉnh cũng góp vào thơ Việt Nam 2 tác phẩm đặc sắc làm cho phong phú cho nền văn học nước nhà là bài Mùa xuân nho bé (Thanh Hải ) và Sang thu (Hữu Thỉnh ). Bài thơ của Thanh Hải biểu hiện lòng yêu mùa xuân thiên nhiên tha thiết, còn Hữu Thỉnh thì biểu hiện sự cảm nhận tinh tế về những chuyển biến lúc đất trời từ cuối hạ sang đầu thu.

Xem Thêm  Lời bài hát Giả dụ em hết thương rồi

Mở đầu bài thơ “Mùa xuân nho bé” là hình ảnh của mùa xuân thiên nhiên tươi đẹp:

“Mọc giữa dòng sông xanhMột bông hoa tím biếcƠi con chim chiền chiệnHót chi mà vang trờiTừng giọt lengthy lanh rơiTôi đưa tay tôi hứng”

Bức tranh mùa xuân được nhà thơ chọn lọc qua 2 hình ảnh “dòng sông xanh “ và “bông hoa tím biếc. 2 màu sắc ‘xanh” và “tím biếc” thực hài hòa, dịu mát và tràn đầy sức sống. Màu sắc tím buộc phải chăng ấy là biểu tượng của xứ Huế mộng mơ quê hương của nhà thơ? Động từ “mọc” đặt trên đầu câu tạo nên phép đảo ngữ nhấn mạnh sức sống bền bỉ của bông hoa giữa 4 bề sông nước. Bức tranh mùa xuân còn có cả âm thanh rộn ràng của tiếng chim chiền chiện.

Tiếng hót trong vắt của chú chim chiền chiện làm cho xao động cả ko gian đem tới cho mùa xuân niềm vui rạo rực. Từ cảm “Ơi”, “chi mà” nghe sao thân thương trìu mến, nhà thơ như ngỡ ngàng thích thú và nhà thơ như trách yêu tiếng chim chiền chiện vì đã làm cho cho tâm hồn nhà thơ rạo rực trước hình ảnh mùa xuân tươi đẹp.

Tiếng chim đang vang xa bỗng lại sắp:

“Từng giọt lengthy lanh rơiTôi đưa tay tôi hứng”

2 câu thơ dùng nghệ thuật chuyển đổi cảm giác thực tài tình: Từ thính giác sang thị giác rồi sang xúc giác. Tiếng chim như kết tinh thành những giọt sương lengthy lanh sắc màu sắc rơi xuống và nhà thơ đón nhận bằng đa số những giác quan. Sự chuyển đổi đó đã biểu hiện cảm xúc nhà thơ trước cảnh đất trời thiên nhiên xứ Huế vào mùa xuân.

“Mùa xuân người cầm súngLộc giắt đầy trên lưngMùa xuân người ra đồngLộc trải dài nương mạTất cả như hối hảTất cả như xôn xao”

Tại khổ 2, hình ảnh mùa xuân đất nước được nhà thơ biểu hiện qua 2 hình ảnh “người cầm súng”, “người ra đồng”. Tượng trưng cho người có nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ đất nước và người nông dân có nhiệm vụ chế tạo xây dựng quê hương. Ấy là 2 nhiệm vụ quan yếu hàng đầu nước ta lúc bấy giờ. “Lộc” là chồi non, cành lá non, “lộc” còn có ý nghĩa tượng trưng cho sự might mắn và phải chăng đẹp cho niềm tin và thắng lợi. “Lộc” đi theo chân người lính đi tới mọi miền đem lại sự bình yên cho mọi nhà, còn “lộc” của người nông dân là nương mạ xanh rờn hứa hẹn 1 mùa bội thu đem lại cuộc sống ấm no cho mọi người.

4 câu thơ có kết cấu đối xứng và điệp ngữ “đa số như” đã biểu hiện được mọi người cùng chung ý nghĩ và hành động để bảo vệ xây dựng quê hương đất nước. Từ láy “hối hả”, “xôn xao” đã biểu hiện được ko khí khẩn trương hối hả tấp nập vui tươi. Từ mùa xuân thiên nhiên đất nước nhà thơ suy nghĩ về lịch sử dân tộc đầy tự động hào:

“Đất nước 4 ngàn nămVất vả và gian laoĐất nước như vì saoCứ đi lên phía trước.”

Cụm từ “4 ngàn 5” mộc mạc, giản dị nhưng có sức khái quát được bề dày lịch sử của dân tộc. Ko tự động hào làm cho sao được lúc đất nước có 4 ngàn 5 văn hiến. Niềm tự động hào đó ta cũng đã bắt gặp được trong bài “Bình ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi:

“Như nước Đại Việt ta từ trướcVốn xưng nền văn hiến đã thời gian dài”

Từ “vất vả gian lao” thực giàu sức gợi tả tái tạo được hành trình đầy gian khổ, thăng trầm của đất nước. Trong 4000 5 đó, dân tộc ta ko lúc nào ngừng nghỉ tiếng súng gươm để đương đầu có giặc ngoại xâm và chống chọi có thiên nhiên. Hình ảnh so sánh đất nước như “vì sao” thực gợi cảm. “Vì sao” đó có buộc phải chăng là biểu tượng của lá cờ tổ quốc? Luôn tung bay tự động hào trước bạn bè thế giới. Cụm từ “cứ đi lên” như khẳng định ko có thể ngăn cản được nước Việt Nam sẽ ngày càng phát triển thành.

Khát vọng được hòa nhập, dâng hiến cho đời của nhà thơ:

“Ta làm cho con chim hótTa làm cho 1 cành hoaTa nhập vào hòa caMột nốt trầm xao xuyến.”

Điệp ngữ “ta làm cho” có tác dụng nhấn mạnh tấm lòng chân thành tự động nguyện của nhà thơ. Ước nguyện của Thanh Hải thực bé bé đơn sơ nhưng lại vô cùng có ích cho đời. Nhà thơ ước nguyện được làm cho con chim cành hoa để cùng có muôn ngàn tiếng chim, muôn ngàn sắc hoa để góp vào mùa xuân của đất nước làm cho đẹp thêm cho cuộc đời. Và thực khiêm nhường lúc nhà thơ chỉ ước nguyện được làm cho 1 nốt trầm trong bản hòa ca chứ ko buộc phải là 1 nốt cao vút nổi trội. Nhà thơ xưng “tôi” trên khổ thơ đầu nhưng tới khổ thơ này nhà thơ xưng “ta”, “ta” trên đây vừa là nhà thơ vừa là để chỉ mọi người. Khát vọng hòa nhập của Thanh Hải thực cao đẹp và cảm động biết bao.

Khổ thơ tiếp theo nhà thơ vẫn biểu hiện rõ khát vọng dâng hiến cho đời:

“1 mùa xuân nho nhỏLặng lẽ dâng cho đờiDù là tuổi 2 mươiDù là lúc tóc bạc.”

Hình ảnh ẩn dụ “mùa xuân nho bé” thực độc đáo và gợi cảm. Nhà thơ như muốn nhắn nhủ có chúng ta rằng cuộc đời của từng người chúng ta là hữu hạn, chỉ là mùa xuân nho bé buộc phải biết góp vào mùa xuân lớn của đất nước. Và thái độ của nhà thơ thực đáng trân trọng lúc chỉ “lặng lẽ dâng cho đời”. Cụm từ “ lặng lẽ’ biểu hiện thái độ cống hiến lặng lẽ, ko buộc phải phô trương, ko cần mọi người biết tới. Ấy là sự cho đi mà ko cần đền đáp.

Và cuối cùng là lời ca ngợi quê hương xứ Huế:

“Mùa xuân – ta xin hátCâu Nam ai, Nam BìnhNước non ngàn dặm mìnhNước non ngàn dặm tìnhNhịp phách tiền đất Huế.”

Ta có cảm giác như nhà thơ vừa làm cho thơ vừa hát ngân nga những câu thơ của mình. Ấy là những lời thủ thỉ tâm tình nồng ấm nghĩa tình quê hương. Kết thúc bài thơ là những âm thanh rộn ràng của “nhịp phách tiền” đất Huế ta có cảm giác nhà thơ đang mỉm cười trước lúc ra. Còn Hữu Thỉnh Mở đầu bài thơ đã khắc họa bức tranh thiên nhiên lúc giao mùa thực sinh động và tinh tế.

“Bỗng nhận ra hương ổiPhả vào trong gió seSương chùng chình qua ngõHình như thu đã về.”

“Bỗng nhận ra hương ổi” biểu hiện trạng thái bất ngờ, đột ngột. Nhà thơ đã nhận ra tín hiệu mùa thu ấy chính là “hương ổi”, chiếc mùi vị hương mộc mạc dân dã của làng quê chứ ko buộc phải là hình ảnh “lá vàng, trời xanh” như những nhà thơ xưa vần thường đề cập tới:

“Em ko nghe mùa ThuThu rơi xào xạcCon nai vàng ngơ ngácĐạp trên lá vàng khô”

(Tiếng thu – Lưu Trọng Lư)

Đưa hình ảnh “hương ổi” vào trong bài thơ ấy là sự sáng tạo, new mẻ của Hữu Thỉnh. Động từ “phả” thực hay, nói diễn tả mùi vị hương ổi lan tỏa trong ko gian như sánh lại. Mùi vị hương ổi như “phả” vào đất trời, “phả” vào cả hồn người. Nhà thơ ko chỉ cảm nhận tín hiệu mùa thu bằng khứu giác mà còn bằng cả xúc giác “gió se” cảm nhận được chiếc ko khí lạnh của “gió se”.

Mùa Thu miền Bắc đã khởi đầu chớm lạnh, ấy là đặc thù của đất trời lúc vào Thu. Bên cạnh ra nhà thơ còn cảm nhận tín hiệu mùa Thu qua thị giác: “Sương chùng chình qua ngõ”. Sương Thu được nhân hóa “chùng chình qua ngõ”, như 1 nàng thu áo trắng cố ý đi chầm chậm qua “ngõ”. Từ “ngõ” vừa có nghĩa là cửa ngõ của đường làng, vừa là cửa ngõ của thời kì từ Hạ sang Thu. Toàn bộ điều ấy làm cho nhà thơ thốt lên: “Nghe đâu Thu đã về”. Từ “dường như” là từ tình thái biểu hiện tâm trạng bâng khuâng.

Từ đó như muốn ám chỉ nhà thơ vừa thầm hỏi vừa biểu hiện sự mong đời sự chuyển giao này sao lại tới bất ngờ như vậy. Qua khổ thơ đầu ta có thể thấy được tâm trạng và cảm xúc của nhà thơ về thời điểm giao mùa. Hữu Thỉnh đã cảm nhận tín hiệu của mùa thu bằng đa số giác quan nhạy bén của 1 nghệ sĩ yêu thiên nhiên tha thiết.

Hình ảnh mùa thu được mở rộng theo ko gian:

“Sông được lúc dềnh dàngChim khởi đầu vội vãCó đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu”

Sự vận động của thời điểm giao mùa được miêu tả cụ thể bằng sự đổi thay đổi của mọi vật. Hình ảnh nhân hóa dòng “sông được lúc dềnh dàng” thực sinh động. Lúc sang thu dòng sông có vẻ nhàn hạ thông thả ung dung sau những ngày mùa hạ mệt mỏi vì đã chảy mạnh, chảy xiết trong cha tháng hè. Cho nên sang thu có lẽ là lúc dòng sông được nghỉ ngơi và dòng sông giờ đây thực êm đềm thơ mộng.

Đối lập có dòng sông hiền hòa đó thì những chú “chim khởi đầu vội vã”. Có buộc phải chăng chúng vội vã vì cảm nhận được tuyết trời lành lạnh của mùa thu và để chuẩn bị hạn chế rét lúc đông về. Nên tinh tế nhiều thì Hữu Thỉnh new cảm nhận được bầy chim chỉ new “khởi đầu vội vã” chứ ko buộc phải là đang vội vã. Bức tranh mùa thu có thể nói thực độc đáo và đặc sắc trên 2 câu kế:

“Có đám mây mùa hạVắt nửa mình sang thu.”

Đám mây mùa hạ nhưng phân nữa đã là mùa thu hay nói bí quyết khác đám mây mùa thu vẫn còn lưu luyến nắng hạ chưa muốn chia tay có mùa hạ. Động từ “vắt” thực độc đáo, tác giả ko dùng từ “lơ lửng” hay “bồng bềnh” mà lại dùng từ “vắt” siêu giàu sức gợi đám mây như 1 tấm vải lụa mềm mại. “ Vắt” ngang bầu trời phân chia phân chia rạch ròi 2 mùa hạ-thu. Hình ảnh được nhà thơ miêu tả theo ko gian từ thấp lên cao từ sắp ra xa hướng vào ko gian bát ngát. Mùa thu tới thực cả rồi, tới khắp mọi nơi trong vạn vật và cả trong lòng nhà thơ.

Tại khổ thơ cuối là những cảm nhận và suy ngẫm của nhà thơ lúc nhìn cảnh vật trong những ngày đầu thu:

“Vẫn còn bao nhiêu nắngĐã vơi dần cơn mưaSấm cũng bớt bất ngờTrên hàng cây đứng tuổi”.

Tại khổ thơ này vẻ đẹp của mùa thu ko còn được miêu tả quản lý như trên 2 khổ thơ đầu mà được khẳng định bằng những suy ngẫm của nhà thơ. Những hiện tiện thiên nhiên như nắng, mưa, sấm chớp như mùa hạ nhưng lúc sang mùa thu thì mức độ đã khác rồi. Nắng mưa lúc sang thu khác hẳn có nắng mưa lúc trên mùa hạ, nắng vẫn còn nhưng ko còn là chiếc nắng homosexual gắt và chói chang của mùa hạ mà là chiếc nắng dịu đi và nhạt đi. Còn mưa cũng ít đi nhất là những trận mưa rào ào ạt, vì thế cũng ko còn những tiếng sấm trên hàng cây đứng tuổi. Những cụm từ “vẫn còn”, “đã có dần”, “cũng bớt bất ngờ” gợi tả siêu hay về hiện tượng sự vật lúc sang thu. Bài thơ khép lại có hình ảnh:

“Sấm cũng bớt bất ngờTrên hàng cây đứng tuổi”.

2 câu thơ vừa tả thực hành tượng thiên nhiên lúc sang thu còn mang trong mình tính ẩn dụ như “sấm” là những vang động bất thường của ngoại cảnh cuộc đời. “Hàng cây đứng tuổi”tượng trưng cho những con người từng trải. Cả câu muốn nói những con người từng trải luôn 9 chắn và ko chùn bước trước những phong cha bão tố cuộc đời. Ấy là những con người luôn bình tĩnh trước những tác động bất thường của ngoại cảnh của cuộc sống đầy thử thách.Cùng có tư tưởng đó nhà thơ Phan Chu Trinh cũng từng viết:

“Tháng ngày bao quản thân sành sỏiMưa nắng càng bền dạ sắt son.”

Khổ thơ cuối bài thơ ko chỉ tả cảnh sang thu mà còn chất chứa những suy nghiệm của bài thơ về con người và cuộc đời.

Cả 2 bài thơ được sáng tác vào hoàn cảnh giống nhau, bài thơ “Mùa xuân nho bé” và bài “Sang thu” đều thuộc thế hệ những nhà thơ trưởng thành từ trong kháng chiến chống Mỹ. Những vần thơ của Thanh Hải chần thực, bình dị, đôn hậu trong lúc sáng tác của Hữu Thỉnh tinh tế, triết lí. Mùa xuân nho bé (Thanh Hải) và Sang thu (Hữu Thỉnh) là 2 bài thơ tiêu biểu cho phong bí quyết của 2 ông.

2 đoạn trích thuộc 2 tác phẩm trên tuy khắc họa những bức tranh thiên nhiên khác nhau nhưng đểu cùng chung nguồn sáng kiến mới và tình yêu dào dạt trước thiên nhiên quê hương. Cả 2 bài thơ nói chung đã góp vào văn học những tác phẩm đặc sắc làm cho phong phú cho nền văn học nước nhà, tuy vậy Thanh Hải và Hữu Thỉnh vẫn giữ riêng phong bí quyết sáng tác của từng nhà thơ.

2 bài thơ là 2 bức tranh thiên nhiên đầy sáng kiến mới. Cùng có 1 tâm hồn nhạy cảm, 1 trái tim tha thiết yêu thiên nhiên trải ra trên từng nét chữ, Thanh Hải và Hữu Thỉnh đã tặng cho người đọc chiếc rộn ràng của sắc xuân cùng có 1 chút lắng đọng thực êm lúc thu tới. Ví dụ Thanh Hải cho ta cảm nhận chiếc rộn ràng, đam mê cống hiến cùng niềm tin yêu Tổ quốc, thì Hữu Thỉnh lại mang trong mình tới chiếc dân dã, mộc mạc, đẩy rung cảm và thân quen. Dẫu 2 ngòi bút nghệ thuật khắc họa 2 đường nét đặc sắc khác nhau nhưng đâu ấy ta vẫn thấy ngân vang lên yêu thiên nhiên nồng nàn say đắm, tầm hồn thi sĩ luôn lạc quan và say sưa trong niềm sáng kiến mới bất tận có cảnh sắc quê hương. Điều ấy phần nào đã được gợi tả thực thành công qua 2 khổ thơ hấp dẫn trên trên.